Պենտագոնը զայրացրել է Չինաստանին

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 4 Հուլիս, 2017 15:01

Ամերիկյան USS Stethem ռազմական ականակիրը Հարավ–չինական ծովում մոտեցել է Պարասելյան կղզիներին, որոնք փաստացի Չինաստանի վերահսկողության տակ են գտնվում, սակայն, վիճելի տարածք են համարվում Վիետնամի և Թայվանի տեսանկյունից: Սրան ի պատասխան՝ Պեկինը սեփական ռազմանավերով ու կործանիչներով է դիմավորել USS Stethem–ին, հեռացնելով դրան իր սահմաններից: Այնուհետ հետևել է պաշտոնական հայտարարությունը, որով Չինաստանն ամերիկյան քայլը ռազմա–քաղաքական կոպիտ սադրանք է որակել՝ ուղղված իր անվտանգության և ազգային սուվերենության դեմ, ինչին Վաշինգթոնում կոշտ են արձագանքել: Պետդեպարտամենտը հանդես է եկել պատասխան հայտարարությամբ՝ նշելով, թե ԱՄՆ ցամաքային, ռազմաօդային և ռազմածովային ուժերը, միջազգային իրավունքի համեմատ, կշարունակեն գործել, թռչել, լողալ այնտեղ, որտեղ հարմար կգտնեն:

Ընդհանրապես, վերջին շրջանում Վաշինգտոնը հաճախ է Պեկինի համբերությունը փորձում: Նույն միջազգային իրավունքի, այդ թվում՝ ՄԱԿ–ի կոնվենցիաների տեսանկյունից շատ էլ լավ չըմբռնվող նավիգացիաների ազատություն կոչվող հասկացությունը մատի փաթաթան սարքած՝ այստեղ հաճախ է ռազմական ուժեր ճանապարհում այնտեղ, որտեղ, իրենց կարծիքով, ինչ–ինչ երկրներ չափազանց մեծ նկրտումներ ունեն օդային միջանցքների ու ջրերի հետ կապված:

Կոնկրետ Հարավ–չինական ծովում, օրինակ, բոլորովին վերջերս՝ մայիսի 25–ին, USS Dewey ականակիրը մոտեցավ Հարավ–չինական ծովում գտնվող Սփրափլի արշիպելագին (սրանց նկատմամբ էլ տարածքային հավակնություններ ունեն Վիետնամը, Ֆիլիպինները, Բրունեյը և Մալազիան), ինչից հետո Պետդեպարտամենտը հայտարարեց, որ թեպետ ԱՄՆ–ն առանձին կողմ չի հանդիսանում տարածքային վեճերում, սակայն, պատրաստ է և կշարունակի ներկա լինել այնտեղ, որտեղ խնդիրներ կծագեն նավարկությունների և կարևոր ջրային ռեսուրսների հասանելիության տեսանկյունից: Հանգամանք, ինչն, իհարկե, շատ կանխատեսելի էր դարձնում հանգստյան օրերին պատահածը, բայց, միևնույն է, փորձագետները շարունակում էին գլուխ ջարդել՝ հասկանալու համար, թե Սպիտակ տունն ինչ շտապ ուղերձ ուներ Պեկինի համար:

Այլ կերպ ասած՝ USS Stethem ականակիրն այս պահին ոչ թե ամերիկա–չինական մշտական մրցակցության և գերակայության հաստատման պայքարի սովորական համատեքստում էր քննարկվում, այլ հատկապես կոնկրետ իրադարձության ֆոնին հղված ուղերձի: Ու, թեպետ, տեսակետները շատ բազմազան էին ու խիստ տարբեր, մեր տպավորությամբ՝ Սպիտակ տունն այսկերպ պատասխանել է Ռուսաստանի և Չինաստանի՝ Բալթիկ ծովում սկսած զորավարժություններին, որին նաև մերձբալթյան երեք երկրները շատ նյարդային արձագանքեցին:

Տեսեք. Բալթիկ ծովը վերջերս ՆԱՏՕ–ի և ՌԴ–ի լարված հարաբերությունների ջրային էպիկենտրոնն է հանդիսանում: Եվ, փաստորեն, ռուս–չինական զորավարժությունը վերջին շրջանի ամենահզոր ռազմական ցուցքն էր՝ ի պատասխան Բալթիկ ծովում չընդհատվող՝ ՆԱՏՕ–ի զորավարժությունների և շարունակական դարձած միջադեպերի, երբ ռուս–ամերիկյան ռազմական ինքնաթիռները մազ է մնում, որ բախվեն իրար: Համենայն դեպս, ակնհայտ է, որ կոնկրետ ԱՄՆ–ում դրանք հենց այդպես են ընկալվել: Հակառակ պարագայում՝ թե՛ ՌԴ, թե՛ Չինաստանի դեսպանները հանդես չէին գա հայտարարություններով, թե երկու երկրների ռազմական համագործակցությունն ուղղված չէ որևէ երկրորդ երկրի, կամ՝ կառույցի դեմ: Կամ չէին կշտամբի մերձբալթյան երկրներին, հայտարարելով, որ, չգիտես ինչու, ՆԱՏՕ–ի նավերը սրանք շատ բնական են ընդունում, իսկ ահա ռուսական նավերն ու չինական Չանշան, Յունչենը, կամ՝ Լոմախուն, տեսեք–տեսեք, հիստերիայի առիթ են դարձել բոլորի համար: Ավելին՝ ռուսական կողմը հայտարարել է, թե հուլիսի երկրորդ կեսին, այսինքն՝ ընդամենն օրեր անց, երկրորդ զորավարժությունն են սկսելու չինական կողմի հետ: Եվ պարզից էլ պարզ է, որ ամերիկյան ականակրի հայտնությունը Հարավ–չինական ծովում ոչ այլ ինչ էր, քան՝ նախազգուշացում: Վիճելու բան չկա: