Երևան, 25.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գեղեցկությունը նախևառաջ առողջություն է. Լիլիթ Բաբասյանը՝ բարեկազմության և ճիշտ սննդակարգի մասին

ԼԱՅՖ

Ասում են՝ կարելի է ցանկացած նպատակի հասնել, եթե թեկուզ փոքրիկ քայլերով, բայց համառորեն գնում ես նպատակիդ հետևից. Citylife.am-ի այսօրվա հյուրը դիետոլոգ Լիլիթ Բաբասյանն է, ով իր համառ ջանքերի շնորհիվ կարողացել է ազատվել ավելորդ կիլոգրամներից, բայց այդ 33 կիլոգրամով կանգ չի առել, այլ այսօր իր փորձով կիսվում է նրանց հետ, ովքեր ցանկանում են վարել առողջ ապրելակերպ և լինել ավելի բարեկազմ: Իր ասելիքը Լիլիթը ներկայացրել է նաև գրքի տեսքով:

Citylife.am. Լիլի՛թ, այսօր դրական տենդենց է նկատվում հայ կանանց ու աղջիկների մոտ. նրանք ավելի ու ավելի են սկսել հետևել իրենց կազմվածքին. հաճախում են մարզասրահներ, տարատեսակ դիետաներ են պահում, մերսումների են գնում, սակայն շատերն այդպես էլ չեն հասնում բաղձալի արդյունքին. ո՞րն է խնդիրը:

Լիլիթ. Ամենակարևորը մոտիվացիան և կամքի ուժն են: Նույնիսկ եթե տրամադրում են իրենց սկսել ինչ-որ դիետա, մի որոշ ժամանակ հետո վրա է հասնում օրգանիզմի սթրեսը: Զրկելով իրենց տարատեսակ վիտամիններից, անհրաժեշտ սննդից՝ հասցնում են իրենց ծայրահեղ վիճակի, վերջում չեն դիմանում և հանձնվում են:

Citylife.am. Սուղ դիետայի արդյունքում մարդը մեկ շաբաթում կարող է նիհարել մոտ 7 կգ. ի՞նչ կասեք նման դիետաների մասին:

Լիլիթ. Միանշանակ սխալ է: Նման դեպքում մարդը մեծ վնաս է հասցնում առողջությանը. նույնիսկ 100 կգ կշռող կինը, որի մոտ կան ճարպային ահռելի կուտակումներ, եթե նման արագությամբ կորցնի քաշը, ապա դիետայից հետո կարճ ժամանակահատվածում կվերականգնի այն: Երբ մարդն իրեն սովի է մատնում և դրանից հետո անցնում է նույնիսկ թեթև ու ճիշտ սննդակարգի, ապա ցանկացած բան, որ կուտի սովի մատնվելուց հետո, կդառնա ճարպ. մեր օրգանիզմն այդպիսին է: Օրինակ, երբ ասում են, թե պետք չէ 18:00-ից հետո ուտել. սա միֆ է: Մարդու օրգանիզմը շարունակում է աշխատել, տեղի է ունենում էներգիայի ծախս, և եթե անգամ առավոտյան ուտի անյուղ կաթնաշոռ, այն իր մոտ կվերածվի ճարպի, քանի որ օրգանիզմը «կվախենա», որ իրեն կրկին սովի կմատնեն, ուստի կաթնաշոռը կդարձնի ճարպ` որպես իր համար պահուստ:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Այսօր լայն տարածում են գտել ջրային դիետաները, ավելի մասնագիտորեն կբացատրե՞ք ջրի դերն այս հարցում:

Լիլիթ. Ես իմ հաճախորդներին խորհուրդ եմ տալիս շոգ եղանակին օգտագործել օրական 2 լիտր, իսկ ավելի զով եղանակին՝ 1.5 լիտր ջուր: Իսկ ջրային դիետաներին միանշանակ բացասական եմ վերաբերում: Այս դեպքում հնարվոր է մինչև 5 կիլոգրամ նիհարել, բայց երբ մարդը անցնի իր սովորական ապրելակերպին, քաշը կվերականգնվի:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, իսկ Ձեր հաճախորդների սննդակարգի մոտավոր նկարագիրը կարո՞ղ եք տալ:

Լիլիթ. Առավոտյան խորհուրդ եմ տալիս սկսել հերկուլեսի շիլայով, ինչի մեջ կան մեր օրգանիզիմի համար անհրաժեշտ ածխաջրերը, որոնք մեր էներգիայի կարևոր աղբյուրն են, այնուհետև, ովքեր ճնշման հետ խնդիր ունեն, կարող են իրենց թույլ տալ մեկ գդալ մեղր: Հետո գալիս է միրգը. տվյալ դեպքում ես չեմ թույլատրում տարատեսակ մրգերը խառնել: Օրինակ, եթե այսօր կերել եք խնձոր, ուրեմն թող լինի միայն խնձոր, վաղը կարելի է միայն դեղձ և այսպես շարունակ: Ճաշին կարելի է սմբուկի կամ դդմիկի խորոված (առհասարակ ես միշտ սեզոնային մրգեր և բանջարեղեն եմ առաջարկում, որոնք տվյալ պահին մատչելի են) և հավի միս: Ճաշի և ընթրիքի միջակայքում կարելի է թեթև բանջարեղանային աղցան, ընթրիքին` ձկնեղեն և բրոկոլի, իսկ քնելուց 3 ժամ առաջ, եթե մարդը չի դիմանում, կարելի է նաև օգտագործել կեֆիր:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, սննդակարգը մշակելիս Դուք տվյալ հաճախորդի համար մշակում եք համապատասխան դիետա` կալորիաները հաշվի առնելո՞վ:

Լիլիթ. Եթե անկեղծ, ես կալորիաները հաշվի չեմ առնում, այլ առաջարկում եմ սննդակարգ, որտեղ կան օրգանիզմի համար անհրաժեշտ ածխաջրեր, սպիտակուցներ, ճարպեր: Մշակում եմ իմ անձնական օրինակով՝ հարմարեցնելով տվյալ հաճախորդին: Երբ ես էի այցելում Մոսկվայում համապատասխան կուրսերի, ինձ մի անգամ ասացին, որ ճաշը պետք է լինի պարտադիր ժամը 14:00-ին, և ինձ տանջում էր ‹‹ինչու›› հարցը. գուցե ես այդ ժամին սոված չեմ, գուցե երբ ստիպված լինեմ ուտել, ինձ լիքը ու ծանր կզգամ, կամ գուցե այն մարդը, ով հետևում է նման ռեժիմին, տվյալ պահին տրանսպորտում է, ապա նրա մոտ սկսվում է հոգեբանական սթրես, սկում է մտածել, որ ինքը խախտեց ռեժիմն ու հիմա կգիրանա. սա բացասաբար է ազդում կուրսի վրա: Ճաշել կարելի է մինչև 16:00-ն, երբ մարդը ցանկանա. պետք չէ նրան պարտադրել:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, իսկ Դուք բացի սննդակարգից ի՞նչ հաճախականությամբ եք Ձեր հաճախորդներին ուղարկում մարզասրահ:

Լիլիթ. Երբ ինձ մոտ գալիս են, միշտ հարցնում են՝ պարտադի՞ր է սպորտզալը, ասում եմ՝ ոչ, եթե Ձեզ պարզապես նիհարել է պետք, կարող եք նիահրել վազքի միջոցով և կարդիոյի գնալով, իսկ եթե ուզում եք նաև մկանոտ մարմին, ինչպիսին իմն է (թեպետ շատերը ասում են, որ ես կանացի չեմ, ամբողջովին մկան եմ, բայց ես գիտեմ, որ հայ հասարակությունը պարզապես դեռ սովոր չի: Մի քանի տարի հետո մկանոտ կազմվածքով կանայք կհամարվեն գեղեցիկ, և շատերը կձգտեն դրան), ապա նիհարելուց հետո կզբաղվեք արդեն կազմվածքը ձգելով և մկանոտ դարձնելով: Ճիշտն ասած, մեր սպորտզալերի մարզիչները հաճախ գումարի համար 100 կիլոգրամանոց աղջկան կարող են ուժասպառ անել՝ տալով տարատեսակ ծանրաձողեր, արդյուքում՝ այդ աղջիկը իր ճարպի հաշվին կունենա մկաններ, բայց նույն քաշը: Երբ ես նոր էի եկել Երևան, գտա մեր տան մոտակայքում մարզասրահ և որոշեցի հաճախել, մի քանի հաճախումներից հետո այլևս չգնացի. աղջիկները գալիս են շպարված, կարճ շորտերով, կարծես իրենց ներկայացնելու, կարծես սպորտզալը նորաձև է, ուղղակի ժամանակի պահանջ է, իսկ մարզիչները՝ չաղ, ճարպոտ. հարց է առաջանում՝ մարզիչը, ում որովայնը քսվում է գետին ինչպե՞ս կարող է մարզել Ձեզ: Ցավոք, նման բաներ շատ կան:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, վերջում ի՞նչ խորհուրդ կտաք մեր աղջիկներին և կանանց, որպեզի նրանք լինեն ավելի գեղեցիկ և բարեկազմ:

Լիլիթ. Խորհուրդ կտամ չպահել դիետաներ, հետևել պարզապես ճիշտ սննդակարգի: Ինչպես նկատեցիք, իմ աղջիկները, սովամահության չեն ենթարկվում, նրանք ստանում են օրգանիզմին անհրաժեշտ ամեն ինչ: Հայ ընտանիքներում ընդունված է նստել և ուտել հեռուստացույցի առաջ տարատեսակ չիփսեր, պոնչիկներ, արևածաղկի սերմեր: Պարզապես խուսափեք նման վնասակար սովորույթներից: Նաև խորհուրդ կտամ ոչ մեկին չպատմել այն մասին, որ Դուք հատուկ սննդակարգի եք հետևում: Իմ աղջիկներից գալիս են և ասում, որ ընկերուհուն են հյուրընկալվել, չեն դիմացել և կերել են նրա հյուրասիրած թխվածքը: Խուսափե՛ք մարդկանց պատմելուց: Ցավոք, մարդկային նախանձը, կարող է վնաս հասցնել Ձեզ: Ասացեք, որ Դուք ալերգիա ունեք, բժշիկն է արգելել: Ինքս շատ եմ դառնում նախանձի զոհ: Ասում են, որ համապատասխան կրթություն չունեմ. իսկ ի՞նչ կապ ունի կրթությունը, եթե ես պարզապես իմ փորձով կիսվում եմ, և մարդիկ հավատում են ինձ: Ինձ մոտ գալիս են նաև տարբեր դիետոլոգների և նմանատիպ կազմակերպություններից, որոնք ահռելի գումարներ են վերցնում և խոստացած արդյունքը չեն ապահովում՝ չնայած կան նաև աղջիկներ, ովքեր ունեցել են քաշի նվազում, բայց բոլոր դեպքերում գալիս են ինձ մոտ: Նրանցից յուրաքանչյուրի հետ (իսկ նրանք 400-ից ավելին են) ես անհատապես եմ աշխատում, ամեն օր կապի մեջ եմ՝ ինչ կերան, ինչ արեցին: Միայն գումար չեմ վերցնում և մոռանում նրանց, ո՛չ: Ես այսօր շատ լավ առաջարկներ ունեմ: Կարմիր խաչը պատրաստվում է հատուկ կլինկա բացել, որտեղ կգան ճարպակալած և քաշի հետ խնդիր ունեցող մարդիկ. սա առաջինն է և միակը Հայաստանում, և ես հրավիրված եմ այնտեղ որպես դիետոլոգ: Պարզ է, որ սա կարող է դժգոհություն առաջացնել հայտնի և մասնագիտական լուրջ փորձ ունեցող դիետոլոգների մոտ. մի 24-ամյա աղջիկ եկել է Մոսկվայից և կարճ ժամանակում նման արդյունք է գրանցում: Եթե անկեղծ, ես ինքս շատ զարմացած եմ իմ արդյունքներից, բայց Աստված տեսել է իմ համառ աշխատանքը, ուժը, եռանդը, սերը, որ ես դրել եմ այս ամենի մեջ, և ինձ օգնել է: Նրանք, ովքեր աշխատում են իրենց մարմնի վրա, գիտեն ինչ բարդ աշխատանք է դա, բայց մի՞թե ավելի լավ չէ սեփական մարմինը կատարելագործել, քան ուրիշներին պախարակել: Կարելի է պարզապես ոգևորվել և քարկոծելու փոխարեն ուրախանալ մարդու հաջողություններով: Եղեք գեղեցիկ և առողջ: Գեղեցկությունը նախևառաջ առողջություն է:

Հարյուրավոր հասցեներում լույս չի լինի՝ սեպտեմբերի 25-ին և 28-ինՔասախի կիրճ տանող ճանապարհին փրկարարները կանխել են քարաթափման վտանգըՄատենադարանը և Շվեյցարիայի ազգային գրադարանը համագործակցության ուղղություններ են նախանշելՋերմաստիճանը կնվազի 7-9 աստիճանով. ի՞նչ եղանակ կլինի սեպտեմբերի 25-29-ը70-ամյա անկողնային կինը մնացել է առանց դեղորայքի, հացի և խնամքի, քանի որ որդուն տարել են երկու տարով կալանքիՀայաստանի Մ20 հավաքականի մարզիչ է նշանակվել Միշա ՋորկաեֆըԹրամփը Սի Ցզինփինի հետ հարաբերություններն անվանել է «իրականում հիանալի բարեկամություն»Վթարային ջրանջատումներ են կրկին. ո՞ր հասցեներում ջուր չի լինի՝ սեպտեմբերի 25-ինԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների` 90 վայրկյան Արեգա Հովսեփյանի հետՇվեդիայում նշել են Հայաստանի անկախության 35-րդ տարեդարձըՔաղաքացուն ծեծելու համար 2 քննիչի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել. կա 7 մեղադրյալԵրևանից իրականացվում է ավելի շատ ուղիղ չվերթ, քան Թբիլիսիից ու ԲաքվիցԱպամոնտաժվել են Գետառի պատմական կամրջի շուրջ կառուցված ինքնակամ պարիսպներըՄոսկվան հերքում է Ուկրաինայի հետ եռակողմ բանակցությունների մասին լուրերըՔանի դեռ Փաշինյանը ծրագրում է հանձնել Տիգրանաշենը, մենք կհոգանք զարգացման մասին. ԱբրահամյանՄայր Աթոռը հայտարարություն է տարածելՄայքլ Օ’Նիլը նշանակվել է Հայաստանի կանանց բասկետբոլի գլխավոր մենեջերԱՄՆ-ը մինչև 7 միլիարդ դոլարի վարկային ֆինանսավորում կտրամադրի ԱրգենտինայինԱսացի «Այո». Հայտնի լրագրող Անի Գևորգյանը նշանվել էՍյունիքում նռնակի պայթյունից զոհված 23-ամյա զինծառայողը Շիրակի մարզից էր․ նրան ճանաչողները պատմում են դեպքի մասին«Գորիս» ՔԿՀ-ում տեսակցության եկած քաղաքացու թևատակից հայտնաբերվել են արգելված իրերԹՐԻՓՓ համաձայնագրի սահմանադրական հարցերը մնացին անպատասխան«Բարսելոնան» նորից ժամանակավորապես կհեռանա «Կամպ Նոու» մարզադաշտից ԵՄ-ում մտահոգված են դիզելային վառելիքի արտահանումն արգելելու ԱՄՆ-ի հնարավոր պլանների առնչությամբ Նեթանյահուն ԱՄՆ այցի ժամանակ կարող է հանդիպել Ռուբիոյի հետ. Reuters Մոսկվան դեռ որոշում չի կայացել G20-ի գագաթնաժողովին Պուտինի և Թրամփի հանդիպման մասին Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն կկատարվի Ալեք Մանուկյան փողոցում ԱՄՆ-ն և Չինաստանը համաձայնության են եկել տնտեսական և առևտրային բազմաթիվ հարցերի շուրջ Իրավապահները հայտնաբերել են փեսային վրшերթի ենթարկած աներորդուն «Վեոլիա ջուր» ընկերությունը պարզաբանել է, թե ինչու է ծորակից հոսող ջուրը պղտոր ԹՐԻՓՓ համաձայնագրի սահմանադրական հարցերը մնացին անպատասխան Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացում առկա էին համաձայնության հասնելու բոլոր անհրաժեշտ պայմանները. Ուիթքոֆ Մեր երկրում կրթական ցածր մակարդակը լուրջ համակարգային խնդիր է. Ատոմ ՄխիթարյանՌԴ փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը և Մոսկվայում ՀՀ դեսպան Գուրգեն Արսենյանն ընդգծել են ռուս-հայկական հարաբերությունների հեռանկարները քննարկելու պատրաստակամությունը. ՌԴ ԱԳՆ Իշխանություններն ամեն քայլ ձեռնարկում են Հայաստանը Սփյուռքից առանձնացնելու համար. Արմեն ՄանվելյանԻրանի շրջափակման վերսկսումից ի վեր ԱՄՆ-ի կալանած առևտրային նավերի թիվը հասել է 115-ի Կոնվերս Բանկի դոլարային պարտատոմսերի տեղաբաշխումն ավարտվել էԷրդողանը խոսել է Սև ծովում անվտանգ նավարկության անհրաժեշտության մասին Փաշինյանը խաղաղություն խոստացավ, բայց բերեց պատերազմ և զիջումներ. Սամվել ԿարապետյանՂազախստանում զnրավարժությունների ժամանակ 19 զինծառայnղ ընկել է Կասպից ծովը. կան զnhեր Չինաստանն Իրանին և ԱՄՆ-ին կոչ է արել վերականգնել խաղաղությունը Պարսից ծոցում ԶՊՄԿ-ն՝ «ԲանՈՒԳործ» էքսպոյումՍպասվում է առանց տեղումների եղանակ. ջերմաստիճանը կնվազի 7-9 աստիճանով 74 էջանոց «գլուխգործոց» կամ մարդամեկի կյանքի գլխավոր մատնագիրը. Հրայր Կամենդատյան Վտանգ․ ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի դեղերի շուկայումՀՀ ԱԳՄԱ գլխավոր քարտուղարը ՄԱԿ-ում ներկայացրել է Հայաստանի բարեփոխումները Կառավարության անդամները մեր երկիրը տանում են տնտեսական կոլապսի. Արեգ ՍավգուլյանԳիտակից և կարծիք թելադրող դասախոսները վտանգ են ներկայացնում իշխանության համար. Մենուա ՍողոմոնյանՓաշինյանի՝ Մոսկվա կատարելիք այցի ամսաթվերը դեռևս համաձայնեցված չեն, սակայն կա ըմբռնում, որ այն տեղի կունենա մոտ ժամանակներս. Պեսկով Փաշինյանն անհավասարակշիռ դիվանագիտություն վարող գործիչ է, որը պատերազմ է բերում. Սամվել Կարապետյան