Երևան, 02.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գեղեցկությունը նախևառաջ առողջություն է. Լիլիթ Բաբասյանը՝ բարեկազմության և ճիշտ սննդակարգի մասին

ԼԱՅՖ

Ասում են՝ կարելի է ցանկացած նպատակի հասնել, եթե թեկուզ փոքրիկ քայլերով, բայց համառորեն գնում ես նպատակիդ հետևից. Citylife.am-ի այսօրվա հյուրը դիետոլոգ Լիլիթ Բաբասյանն է, ով իր համառ ջանքերի շնորհիվ կարողացել է ազատվել ավելորդ կիլոգրամներից, բայց այդ 33 կիլոգրամով կանգ չի առել, այլ այսօր իր փորձով կիսվում է նրանց հետ, ովքեր ցանկանում են վարել առողջ ապրելակերպ և լինել ավելի բարեկազմ: Իր ասելիքը Լիլիթը ներկայացրել է նաև գրքի տեսքով:

Citylife.am. Լիլի՛թ, այսօր դրական տենդենց է նկատվում հայ կանանց ու աղջիկների մոտ. նրանք ավելի ու ավելի են սկսել հետևել իրենց կազմվածքին. հաճախում են մարզասրահներ, տարատեսակ դիետաներ են պահում, մերսումների են գնում, սակայն շատերն այդպես էլ չեն հասնում բաղձալի արդյունքին. ո՞րն է խնդիրը:

Լիլիթ. Ամենակարևորը մոտիվացիան և կամքի ուժն են: Նույնիսկ եթե տրամադրում են իրենց սկսել ինչ-որ դիետա, մի որոշ ժամանակ հետո վրա է հասնում օրգանիզմի սթրեսը: Զրկելով իրենց տարատեսակ վիտամիններից, անհրաժեշտ սննդից՝ հասցնում են իրենց ծայրահեղ վիճակի, վերջում չեն դիմանում և հանձնվում են:

Citylife.am. Սուղ դիետայի արդյունքում մարդը մեկ շաբաթում կարող է նիհարել մոտ 7 կգ. ի՞նչ կասեք նման դիետաների մասին:

Լիլիթ. Միանշանակ սխալ է: Նման դեպքում մարդը մեծ վնաս է հասցնում առողջությանը. նույնիսկ 100 կգ կշռող կինը, որի մոտ կան ճարպային ահռելի կուտակումներ, եթե նման արագությամբ կորցնի քաշը, ապա դիետայից հետո կարճ ժամանակահատվածում կվերականգնի այն: Երբ մարդն իրեն սովի է մատնում և դրանից հետո անցնում է նույնիսկ թեթև ու ճիշտ սննդակարգի, ապա ցանկացած բան, որ կուտի սովի մատնվելուց հետո, կդառնա ճարպ. մեր օրգանիզմն այդպիսին է: Օրինակ, երբ ասում են, թե պետք չէ 18:00-ից հետո ուտել. սա միֆ է: Մարդու օրգանիզմը շարունակում է աշխատել, տեղի է ունենում էներգիայի ծախս, և եթե անգամ առավոտյան ուտի անյուղ կաթնաշոռ, այն իր մոտ կվերածվի ճարպի, քանի որ օրգանիզմը «կվախենա», որ իրեն կրկին սովի կմատնեն, ուստի կաթնաշոռը կդարձնի ճարպ` որպես իր համար պահուստ:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Այսօր լայն տարածում են գտել ջրային դիետաները, ավելի մասնագիտորեն կբացատրե՞ք ջրի դերն այս հարցում:

Լիլիթ. Ես իմ հաճախորդներին խորհուրդ եմ տալիս շոգ եղանակին օգտագործել օրական 2 լիտր, իսկ ավելի զով եղանակին՝ 1.5 լիտր ջուր: Իսկ ջրային դիետաներին միանշանակ բացասական եմ վերաբերում: Այս դեպքում հնարվոր է մինչև 5 կիլոգրամ նիհարել, բայց երբ մարդը անցնի իր սովորական ապրելակերպին, քաշը կվերականգնվի:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, իսկ Ձեր հաճախորդների սննդակարգի մոտավոր նկարագիրը կարո՞ղ եք տալ:

Լիլիթ. Առավոտյան խորհուրդ եմ տալիս սկսել հերկուլեսի շիլայով, ինչի մեջ կան մեր օրգանիզիմի համար անհրաժեշտ ածխաջրերը, որոնք մեր էներգիայի կարևոր աղբյուրն են, այնուհետև, ովքեր ճնշման հետ խնդիր ունեն, կարող են իրենց թույլ տալ մեկ գդալ մեղր: Հետո գալիս է միրգը. տվյալ դեպքում ես չեմ թույլատրում տարատեսակ մրգերը խառնել: Օրինակ, եթե այսօր կերել եք խնձոր, ուրեմն թող լինի միայն խնձոր, վաղը կարելի է միայն դեղձ և այսպես շարունակ: Ճաշին կարելի է սմբուկի կամ դդմիկի խորոված (առհասարակ ես միշտ սեզոնային մրգեր և բանջարեղեն եմ առաջարկում, որոնք տվյալ պահին մատչելի են) և հավի միս: Ճաշի և ընթրիքի միջակայքում կարելի է թեթև բանջարեղանային աղցան, ընթրիքին` ձկնեղեն և բրոկոլի, իսկ քնելուց 3 ժամ առաջ, եթե մարդը չի դիմանում, կարելի է նաև օգտագործել կեֆիր:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, սննդակարգը մշակելիս Դուք տվյալ հաճախորդի համար մշակում եք համապատասխան դիետա` կալորիաները հաշվի առնելո՞վ:

Լիլիթ. Եթե անկեղծ, ես կալորիաները հաշվի չեմ առնում, այլ առաջարկում եմ սննդակարգ, որտեղ կան օրգանիզմի համար անհրաժեշտ ածխաջրեր, սպիտակուցներ, ճարպեր: Մշակում եմ իմ անձնական օրինակով՝ հարմարեցնելով տվյալ հաճախորդին: Երբ ես էի այցելում Մոսկվայում համապատասխան կուրսերի, ինձ մի անգամ ասացին, որ ճաշը պետք է լինի պարտադիր ժամը 14:00-ին, և ինձ տանջում էր ‹‹ինչու›› հարցը. գուցե ես այդ ժամին սոված չեմ, գուցե երբ ստիպված լինեմ ուտել, ինձ լիքը ու ծանր կզգամ, կամ գուցե այն մարդը, ով հետևում է նման ռեժիմին, տվյալ պահին տրանսպորտում է, ապա նրա մոտ սկսվում է հոգեբանական սթրես, սկում է մտածել, որ ինքը խախտեց ռեժիմն ու հիմա կգիրանա. սա բացասաբար է ազդում կուրսի վրա: Ճաշել կարելի է մինչև 16:00-ն, երբ մարդը ցանկանա. պետք չէ նրան պարտադրել:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, իսկ Դուք բացի սննդակարգից ի՞նչ հաճախականությամբ եք Ձեր հաճախորդներին ուղարկում մարզասրահ:

Լիլիթ. Երբ ինձ մոտ գալիս են, միշտ հարցնում են՝ պարտադի՞ր է սպորտզալը, ասում եմ՝ ոչ, եթե Ձեզ պարզապես նիհարել է պետք, կարող եք նիահրել վազքի միջոցով և կարդիոյի գնալով, իսկ եթե ուզում եք նաև մկանոտ մարմին, ինչպիսին իմն է (թեպետ շատերը ասում են, որ ես կանացի չեմ, ամբողջովին մկան եմ, բայց ես գիտեմ, որ հայ հասարակությունը պարզապես դեռ սովոր չի: Մի քանի տարի հետո մկանոտ կազմվածքով կանայք կհամարվեն գեղեցիկ, և շատերը կձգտեն դրան), ապա նիհարելուց հետո կզբաղվեք արդեն կազմվածքը ձգելով և մկանոտ դարձնելով: Ճիշտն ասած, մեր սպորտզալերի մարզիչները հաճախ գումարի համար 100 կիլոգրամանոց աղջկան կարող են ուժասպառ անել՝ տալով տարատեսակ ծանրաձողեր, արդյուքում՝ այդ աղջիկը իր ճարպի հաշվին կունենա մկաններ, բայց նույն քաշը: Երբ ես նոր էի եկել Երևան, գտա մեր տան մոտակայքում մարզասրահ և որոշեցի հաճախել, մի քանի հաճախումներից հետո այլևս չգնացի. աղջիկները գալիս են շպարված, կարճ շորտերով, կարծես իրենց ներկայացնելու, կարծես սպորտզալը նորաձև է, ուղղակի ժամանակի պահանջ է, իսկ մարզիչները՝ չաղ, ճարպոտ. հարց է առաջանում՝ մարզիչը, ում որովայնը քսվում է գետին ինչպե՞ս կարող է մարզել Ձեզ: Ցավոք, նման բաներ շատ կան:

Լիլիթ Բաբասյան

Citylife.am. Լիլի՛թ, վերջում ի՞նչ խորհուրդ կտաք մեր աղջիկներին և կանանց, որպեզի նրանք լինեն ավելի գեղեցիկ և բարեկազմ:

Լիլիթ. Խորհուրդ կտամ չպահել դիետաներ, հետևել պարզապես ճիշտ սննդակարգի: Ինչպես նկատեցիք, իմ աղջիկները, սովամահության չեն ենթարկվում, նրանք ստանում են օրգանիզմին անհրաժեշտ ամեն ինչ: Հայ ընտանիքներում ընդունված է նստել և ուտել հեռուստացույցի առաջ տարատեսակ չիփսեր, պոնչիկներ, արևածաղկի սերմեր: Պարզապես խուսափեք նման վնասակար սովորույթներից: Նաև խորհուրդ կտամ ոչ մեկին չպատմել այն մասին, որ Դուք հատուկ սննդակարգի եք հետևում: Իմ աղջիկներից գալիս են և ասում, որ ընկերուհուն են հյուրընկալվել, չեն դիմացել և կերել են նրա հյուրասիրած թխվածքը: Խուսափե՛ք մարդկանց պատմելուց: Ցավոք, մարդկային նախանձը, կարող է վնաս հասցնել Ձեզ: Ասացեք, որ Դուք ալերգիա ունեք, բժշիկն է արգելել: Ինքս շատ եմ դառնում նախանձի զոհ: Ասում են, որ համապատասխան կրթություն չունեմ. իսկ ի՞նչ կապ ունի կրթությունը, եթե ես պարզապես իմ փորձով կիսվում եմ, և մարդիկ հավատում են ինձ: Ինձ մոտ գալիս են նաև տարբեր դիետոլոգների և նմանատիպ կազմակերպություններից, որոնք ահռելի գումարներ են վերցնում և խոստացած արդյունքը չեն ապահովում՝ չնայած կան նաև աղջիկներ, ովքեր ունեցել են քաշի նվազում, բայց բոլոր դեպքերում գալիս են ինձ մոտ: Նրանցից յուրաքանչյուրի հետ (իսկ նրանք 400-ից ավելին են) ես անհատապես եմ աշխատում, ամեն օր կապի մեջ եմ՝ ինչ կերան, ինչ արեցին: Միայն գումար չեմ վերցնում և մոռանում նրանց, ո՛չ: Ես այսօր շատ լավ առաջարկներ ունեմ: Կարմիր խաչը պատրաստվում է հատուկ կլինկա բացել, որտեղ կգան ճարպակալած և քաշի հետ խնդիր ունեցող մարդիկ. սա առաջինն է և միակը Հայաստանում, և ես հրավիրված եմ այնտեղ որպես դիետոլոգ: Պարզ է, որ սա կարող է դժգոհություն առաջացնել հայտնի և մասնագիտական լուրջ փորձ ունեցող դիետոլոգների մոտ. մի 24-ամյա աղջիկ եկել է Մոսկվայից և կարճ ժամանակում նման արդյունք է գրանցում: Եթե անկեղծ, ես ինքս շատ զարմացած եմ իմ արդյունքներից, բայց Աստված տեսել է իմ համառ աշխատանքը, ուժը, եռանդը, սերը, որ ես դրել եմ այս ամենի մեջ, և ինձ օգնել է: Նրանք, ովքեր աշխատում են իրենց մարմնի վրա, գիտեն ինչ բարդ աշխատանք է դա, բայց մի՞թե ավելի լավ չէ սեփական մարմինը կատարելագործել, քան ուրիշներին պախարակել: Կարելի է պարզապես ոգևորվել և քարկոծելու փոխարեն ուրախանալ մարդու հաջողություններով: Եղեք գեղեցիկ և առողջ: Գեղեցկությունը նախևառաջ առողջություն է:

Թոշակառուի համար գնաճը տոկոս չէ, այլ ընտրություն՝ գնել դեղը, թե՞ հացը, և պետության իրական արժեքը չափվում է հենց այդ ընտրությունը չթույլատրելու կարողությամբ. Շաքե ԻսայանՆորատուսում կրքերը չեն հանդարտվում, ծեծկռտուքից հետո 3 քաղաքացիներ տեղափոխվել են հիվանդանոց, պայքարում են նրանց կյանքի համար2 ամսական երեխա է մահացելԱՄՆ-ը պարտադրում է իր մոդուլային ատոմակայանը Շուկան ողողված է անորակ և ցածրորակ ձվերովԱԹՍ կիրառման տեսական և գործնական դասընթաց. ՀայաՔվեՄտահոգություն՝ արտասահմանյան ՀԿ-ների Հայաստանում կասկածելի գործունեության վերաբերյալՄայրը և երեք երեխաները թունավորվել են և տեղափոխվել հիվանդանոց. մանրամասներTesla-ն ԱՄՆ-ում կհիմնի արևային վահանակների հսկայական արտադրություն Ի՞նչ վիճակում է գտնվում գիտնական ձևավորող համակարգը և ի՞նչ է պետք անել այն փրկելու համար. ՀայաՔվեԿապիկի ծաղիկն արդեն Ռուսաստանում է. ի՞նչ սպառնալիքներ է ներկայացնում նոր վիրուսը«Շահագրգիռ» միջազգային կառույցները շարունակում են «աչք փակել» ՀՀ-ում քաղբանտարկյալների խնդրին․ Աբրահամյան Մահացել է «Կյանքը գեղեցիկ է» ֆիլմի ռեժիսոր Պյոտր ՄոստովոյըԱյն մասին, թե ինչու արժանապատիվ ապրելու համար մեզ պետք է մշտապես պայքարել, և ինչու է այդ ընտրությունը մեզ համար անխուսափելի. Ավետիք ՉալաբյանՎթար․ մի քանի ժամ ջուր չի լինի «Մեր ձևովը»՝ այլընտրանք խոսքից դուրս. երբ ծրագիրն առաջ է անցնում քաղաքականությունից Ինչ իրավիճակ է հանրապետության ճանապարհներին այս ժամի դրությամբ Եկեղեցին որպես թիրախ. երբ իշխանությունը պատերազմ է հայտարարում սեփական ժողովրդի հենասյուներին ՌԴ ՊՆ-ն հաղորդագրություն է տարածել Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօր Սուրբ Աստվածածնի բարեխոսության աղոթք Ես չեմ անհանգստանում պատերազմի համար․ Արաղչի Իրանը ԵՄ երկրների զինված ուժերը ներառել է «ահաբեկչական խմբերի» ցանկում Քննարկվել են Ղազախստանի և Հայաստանի համագործակցության հարցերը միջազգային կազմակերպությունների և բազմակողմ ձևաչափերի շրջանակում Թրամփն արձագանքել է տարածաշրջանային պատերազմի վերաբերյալ Իրանի հոգևոր առաջնորդի նախազգուշացմանը Գիտնականները պարզել են գենետիկայի ազդեցությունը երկարակեցության վրա «Յուվենտուսը» և «Ալ-Հիլալը» հետաքրքրված են Բենզեմայի ծառայություններով Իրանի նախագահի գրասենյակը հրապարակել է երկրում անկարգությունների հետևանքով զոհերի թիվը Քոչարյանը կարող է կանգնեցնել վտանգավոր սցենարը Զգուշացում՝ Արագածոտնի մարզի բնակիչների համար Այսօր շուրջ 1700 մեր հայրենակիցներին ներկայացրեցի Հայաստանը ուժեղացնելու մեր տնտեսական 5 քայլերը․ Նարեկ ԿարապետյանԱՄՆ-ն կհարվածի Իրանին 48 ժամվա ընթացքում․ Վուչիչ Ավտովթար՝ Երևանում․ կան վիրավորներ Միջազգային կրոնական ազատության գագաթնաժողովը Հայաստանի համար ավելի մեծ իմաստ է ձեռքբերում. Արամ ՎարդևանյանԱդրբեջանական լրատվամիջոցը հայտնում է Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան ռուսական հացահատիկի հերթական տարանցման մասին Կիևը մնացել է առանց ջրամատակարարման՝ էներգահամակարգի խափանման պատճառով Ձյուն, ձնախառն անձրև, մառախուղ. եղանակն առաջիկա օրերին Պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Հնդկաստանի զինված ուժերի պաշտպանության շտաբի պետը Տարածաշրջանային պատերազմի սպառնալիքը որպես զսպման գործիք․ ինչու է Իրանը փորձում կանգնեցնել ԱՄՆ-ին Նոր Գեղիում 30-ամյա վարորդը Toyota-ով հայտնվել է բաժանարար գոտու երկաթե արգելապատնեշների վրա Բուլղարիան փետրվարի 1-ից վերջնականապես անցել է եվրոյի օգտագործման Ջամշլու-Ծիլքար ավտոճանապարհին բուք է․ Լարսը փակ է բեռնատարների համար Շիրակի մարզում բեռնատարը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում, կոնտեյները պոկվել է Բանակում ծառայություն իրականացնող հոգևորականներին առաջարկել են դուրս գալ Վեհափառի դեմ. Տեր Վանանդ Իրաքի խորհրդարանը կրկին հետաձգել է նախագահի ընտրությունները Իրազեկում․ փոփոխություններ են կատարվել ԽՍՀՄ Խնայբանկում ունեցած ավանդների փոխհատուցման կարգում Արմա՛ն, ես կզբաղեցնեմ քո տեղը. Սեն-Դենին մարտահրավեր նետեց Ծառուկյանին Երբ ջազը հանդիպում է դասականին. «Ջազային Շչելկունչիկ»ԶԼՄ. Ռուսաստանն Ադրբեջանի տարածքով հացահատիկով բեռնված վագոններ է ուղարկել Հայաստան Թուրքիայի հետ սահման ենք բացում, բայց մեր տնտեսությունը չենք պաշտպանում․ Էդմոն Մարուքյան