Բաքուն սլաքներն ուղղում է Մոսկվայի դեմ. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հուլիսի 4–ի լույսի 5–ի դեպքերը և դրանց հաջորդած զարգացումները քաղաքական ու դիվանագիտական լուրջ մեսիջներ են պարունակում:

Վերջին շրջանում հայկական կողմը բազմիցս նախազգուշացրել էր, որ ցանկացած գործողություն ստանալու է ոչ միայն համարժեք, այլև հարկ եղած դեպքում անհամաչափ պատասխան: Ապրիլյան պատերազմից հետո առաջին անգամ հուլիսի 4–ի գիշերն ադրբեջանական կողմը կիրառեց ՏՌ–107 տիպի համազարկային հրթիռային կայանք, որից փորձել էր հրթիռակոծել հայկական հրամանատարական կետ: Հայկական կողմի արժանի հարվածը լռեցրեց թշնամուն, բայց քանի որ նրանց կրակակետերը տեղակայված են եղել բնակավայրում, զոհվեց մեկ երեխա ու նրա տատիկը:

Հուլիսի 11–12–ին սպասվում է ՀՀ և Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպում: Նման հանդիպումներից առաջ ադրբեջանական կողմը գրեթե միշտ գնում է վիճակի սրացման՝ հույս ունենալով բանակցային ավելի ամուր դիրքեր ապահովել: Այս անգամ երեխայի զոհվելը Բաքուն փորձեց դարձնել դրոշակ: Դեպքը ներքին սպառման առարկա դարձնելուց զատ՝ Բաքուն փորձեց այն խաղարկել միջազգային ասպարեզում:

Արդեն երկար ժամանակ է, ադրբեջանական կողմը փորձում է ստանալ պատերազմի իրավունք: Ու հատկապես Ռուսաստանից: Բայց ապարդյուն: Թվում էր՝ երեխայի մահը շահարկելով՝ ուզածին կարող է հասնել: Եթե անգամ չստանար այդ իրավունքը, կարող էր մեծացնել քաղաքական ու դիվանագիտական իր մանևրի դաշտը: Կրկին շեփորահարել, որ ստատուս–քվոն անհանդուրժելի է և որ Մինսկի խմբի, նաև Հայաստանի կողմից պահանջվող հետաքննությունների մեխանիզմի տեղակայումն անընդունելի է, քանի որ այն ինչ–որ առումով ամրապնդում է այդ ստատուս–քվոն: Բայց չհաջողեց: Դեպքի հաջորդ օրը Մինսկի խումբը տարածեց հայտարարություն, որտեղ նշում էր, որ «բռնությունը ծնում է բռնություն» և կողմերին կոչ էր անում նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ: Ոչ մի հասցեական մեղադրանք Հայաստանի հասցեին, ինչի հույսը Բաքուն փայփայում էր: Ավելին, «բռնությունը ծնում է բռնություն» արտահայտությունը նշանակում էր, որ Հայաստանը պատասխանել է նախահարձակ գործողությանը: Իսկ բանակցությունների սեղանին այսօր թիվ օրակարգային խնդիրը դարձել է կայունության ու անվտանգության ապահովումը, ինչը հնարավոր է անել միայն հետաքննությունների մեխանիզմի ներդրմամբ:

ՀՀ ԱԳՆ հայտարարությունն այս առումով եկավ լրացնելու Մինսկի խմբի հայտարարությունը:

Բայց ամենամեծ հարվածը ադրբեջանական կողմն ստացավ թերևս Ռուսաստանից: ՌԴ ԱԳՆ–ն ցավակցություն հայտնեց զոհերի ընտանիքներին, իսկ կողմերին կոչ արեց «կայունացնել իրավիճակը»՝ նշելով, որ միանում են Մինսկի խմբի հայտարարությանը: Ադրբեջանական մամուլը ողողվեց հակառուսական հոդվածներով՝ «Մոսկվան ցավակցում է, բայց չի դատապարտում» տրամաբանությամբ: Սրան գումարվեց այն, որ դեպքերի օրը ՌԴ ԱԳՆ–ն Ադրբեջանի արտգործնախարարությանը կոչ արեց այդ երկրի տարածքում խտրական վերաբերմունք չդրսևորել ազգությամբ հայ ՌԴ քաղաքացիների նկատմամբ: Իսկ քանի որ քաղաքականության մեջ պատահականությունները գրեթե բացառվում են, Ադրբեջանում այս հայտարարությունն ընկալեցին որպես մեսիջ: Բնականաբար, փորձեցին իրավիճակը ներկայացնել իրենց համար ընդունելի տարբերակով: Օրինակ, Turan.az–ը գրեց, որ «Ալխանլի գյուղի գնդակոծումն ու ռուսական ԱԳՆ–ի «հարձակումը» նույն շղթայի երկու օղակներն են, ավելի ճիշտ՝ նույն սադրանքի մասերը, որի նպատակը Ադրբեջանին պատժելն է երկրի՝ Ռուսաստանի կարծիքով չափից ավելի ինքնուրույն արտաքին քաղաքականության համար»:

Հակառուսական այս գիծը նրանք որոշեցին զարգացնել մեկ այլ ուղղությամբ ևս: Հուլիսի 4–ի դեպքերից ընդամենը 2 օր առաջ բուլղարական «Տրուդ» թերթը սենսացիոն բացահայտում էր տպագրել, որտեղ նշվում էր, որ Բաքվի Silk Way Airlines պետական ավիաընկերությունը դիվանագիտական բեռների անվան տակ անօրինական ձևով զենք–զինամթերք է առաքել Սիրիա, Իրաք, Աֆղանստան, Պակիստան ու Կոնգո: Զենքի մեծ մասն օգտագործվել է ահաբեկչական կազմակերպությունների կողմից: Ընդ որում, այդ ամենն իրականացվել է Բաքվի բարձրագույն իշխանության գիտությամբ և թողտվությամբ:

Սկանդալային այս բացահայտումից 2 օր հետո տեղի ունեցավ իրադրության լարում շփման գծում: Շատ փորձագետներ շտապեցին նշել, որ այդ ձևով Բաքուն փորձում է ուշադրություն շեղել միջազգային այդ սկանդալից: Իսկ ահա երեկ Բաքուն փորձեց սլաքներն ուղղել Ռուսաստանի դեմ: Նույն Turan.az–ը գրեց. «Թերթի (նկատի ունի «Տրուդը»,– խմբ.) հրապարակումներին դիվանագիտական աջակցություն է ցուցաբերում ռուսական ԱԳՆ–ն: Տեղեկատվության սկզբնաղբյուրները և Ռուսաստանի կողմից դիվանագիտական աջակցությունը կարող են խոսել այն մասին, որ ԱՄՆ–ի և նրա դաշնակիցների կողմից աջակցություն ստացող խմբերին զենքի մատակարարումների մասին տեղեկատվությունը գալիս է ռուսական հատուկ ծառայություններից և ոչ թե բուլղարական Anonymous Bulgaria հաքերական խմբերից, ինչպես պնդում է «Տրուդը»:

Ահաբեկչական խմբավորումներին զենքի վաճառելու այս սկանդալում ռուսական հետք տեսնելը փորձ է բացահայտումը ներկայացնել որպես ֆեյք, իրականության հետ կապ չունեցող քաղաքական պատվեր: Մյուս կողմից, փորձ է այդ սկանդալը տեղավորել վերը նշված «հայ–ռուսական շղթայի կամ սադրանքի» համատեքստում:

Թե որքան արագ կմեռնի ադրբեջանական կայքի այդ «բացահայտումը», իսկ դեպքերն էլ ինչ զարգացում կստանան, կերևա առաջիկայում:

  Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: