Արա Մեջլումյան. «Եթե գյուղացու կտրած ծառը համարում եք բիզնես, ապա դա բիզնես է». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Պարզվում է, որ ամենևին էլ այնպես չէ, որ անտառին ընդհանրապես ուշադրություն չի դարձվում, այլ ուշադրություն է դարձվում այնքանով, որքանով թույլ են տալիս ներկայի հնարավորությունները: Հիմա անտառի հարցը գտնվում է ՀՀ նախագահի և վարչապետի ուշադրության ներքո: Նրանց կողմից արդեն հանձնարարականներ կան անտառի խնդրին առավելագույն հսկողություն սահմանելու համար:

Նախատեսվում է բարեփոխել և՛ անտառի կառավարման համակարգը, և՛ շատ այլ հարցեր, որն ըստ «Հայանտառ» ՊՈԱԿ–ի Անտառների և անտառային հողերի օգտագործման բաժնի պետ Արա Մեջլումյանի, մինչև այս տարեվերջ թե՛ իրենց, և թե՛ պատկան կառույցների կողմից մանրամասն ուսումնասիրության կենթարկվի:

Նախատեսվում է նաև անտառների կառավարման նոր հայեցակարգի շուրջ քննարկումներն ընդլայնել և հարցի քննարկումը կազմակերպել նաև հասարակական կազմակերպությունների, բնապահպանական նախաձեռնությունների ու բոլոր այլ շահագրգիռ անձանց հետ: Լայնաֆորմատ քննարկման հիմնական նպատակը հանրությանը մանրամասն ներկայացնելն է լինելու, թե անտառների կառավարման արդյունավետությունը բարձրացնելու համար ինչ փոփոխություններ են առաջարկվում:

Բայց մինչ այդ փորձենք ներկայացնել հասարակությանը, բնապահպաններին և ինչու ոչ՝ նաև Բնապահպանության նախարարությանն այդքան հուզող անտառը բիզնես ծրագիր չդարձնելու մոտեցման և «Հայանտառ» ՊՈԱԿ–ի կողմից իրականացվող գործընթացները:

Նախ նշենք, որ թեև 2005 թ–ին ընդունված Անտառային օրենսգիրքը հնարավորություն է տալիս, որ հանրապետությունում լինեն և՛ մասնավոր, և՛ համայնքային անտառներ, բայց բարեբախտաբար մասնավորի ձեռքը դեռ չի հասել հայոց անտառներին: Եվ օրենքը ընդունելուց հետո 12 տարի անց էլ մեր անտառները գտնվում են «Հայանտառ» ՊՈԱԿ–ի տնօրինության տակ, որը համարվում է նաև պետության բացառիկ սեփականությունը:

Ինչ վերաբերում է պետական անտառների պահպանությանը, ապա այն իրականացվում է «Հայանտառ» ՊՈԱԿ–ի կողմից, համաձայն անտառկառավարման պլանների, որը հանդիսանում է անտառային տնտեսության վարման հիմքը:

«Մենք ունենք մի քանի անտառտնտեսություններ, որոնք առ այսօր չունեն անտառկառավարման պլաններ: Այդ անտառներում զբաղվում ենք բացառապես անտառի պահպանությամբ: Դրանք Գյումրիի, Արագածոտնի անտառտնտեսություններն են, որտեղ հատումներ չեն իրականացվում: Մնացած բոլոր անտառտնտեսություններում անտառվերականգնման, անտառօգտագործման և այլ աշխատանքներն իրականացվում են ըստ այդ պլանների: Նույն հատատեղերով իրականացվող հատումները կազմակերպվում և իրականացվում են ըստ կառավարման պլանի: Այդ պլանում նշված է աշխատանքի տեսակը, ձևը, եղանակը, աշխատանքի ձևը, ծավալը և այլն»,– «Փաստի» հետ զրույցում ասաց «Հայանտառ» ՊՈԱԿ–ի Անտառների և անտառային հողերի օգտագործման բաժնի պետ Արա Մեջլումյանը:

Նա թեև չբացառեց անտառներում ապօրինի հատումներ իրականացնելու դեպքերը, բայցև նշեց, որ անկախ նրանից, թե իրենք անտառներում խնամքի, սանիտարական, թե հատատեղ տրամադրելու միջոցով են հատումները կազմակերպում, այնուամենայնիվ այն տարեկան հասնում է մինչև 30 խորանարդ մետր փայտի, բայց այդ փայտն ամբողջ Հայաստանի գյուղացիների պահանջարկը չի բավարարում և այդ պատճառով էլ ապօրինի հատումներ լինում են անտառային գրեթե բոլոր տարածքներում:

Փայտանյութի վաճառքն ըստ պաշտոնյայի իրականացվում է ազատ և բոլորը կարող են գալ, դիմել և փայտանյութ ձեռք բերել: Ինչ վերաբերում է հատատեղերին, ապա իրենք նույնպես ցանկություն ունեն, որ հատատերերը մրցույթով տրամադրվեն տնտեսվարողներին, որպեսզի իրենք պրծնեն այդ գործից էլ, հարցից էլ, ավելորդ գլխացավանքից էլ: Բայց քանի դեռ նման բան չկա, «Հայանտառ» ՊՈԱԿ–ն է այդ հարցը կարգավորում, հետևյալ սխեմայով:

Հատատեղը, հատկացնում է անտառտնտեսությունը, թույլտվությունը և բացթողումը նույնպես իրականացնում է անտառտնտեսությունը, բայց հատատեղի թույլտվություն ստացած անձն ինքնուրույն, իր ուժերով է գալիս կնքված և հատման համար նախատեսված ծառերը կտրում ու տեղափոխում: Ա. Մեջլումյանը ոլորտում աշխատում է 85 թվականից և բավականին լավատեղյակ է անտառների խնդրին, սակայն չգիտի, թե ոլորտում իրականում կոռուպցիոն ռիսկեր կա՞ն, թե՝ ոչ: Նա գյուղացու կտրած ծառը ոչ կոռուպցիա, ոչ էլ ստվեր չի համարում, քանի որ կարծում է, թե գյուղացուն նախ պետք է այլ էներգակիրով ապահովել, հետո պահանջել, որ ծառ չհատի անտառում:

«Դա է փաստը: Գյուղացին չի կարող անտառի փեշին ապրել ու ծառ չկտրել, ասում է` դա իմ պապենական անտառն է: Նա միայն իր վառելու համար չի ծառ կտրում, այլ տեղում վաճառում է և այլ սոցիալական հարցեր է լուծում: Գյուղացին տեղում է վաճառում, քաղաք բերողն էլ ուրիշ մարդ է: Եթե դա համարում եք բիզնես, ապա բիզնես է, բայց որևէ կահույքագործական ընկերություններում կամ այլ նպատակով օգտագործելու մասին փաստեր չկան: Եթե գիտեք կամ որևէ ճանաչված մարդու անուն գիտեք՝ ասեք»,– ասաց Արա Մեջլումյանը:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում: