Թուրք ադմիրալ. «ՆԱՏՕ–ն գիտակցաբար է սրում Թուրքիայի հետ հարաբերությունները, երբ գոյություն ունի երկրի տարածքային ամբողջականության սպառնալիք»

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 22 Հուլիս, 2017 16:00

Թուրքական լրատվականները որպես կայացած փաստ են ներկայացնում Ռուսաստանի ու Թուրքիայի միջև С–400 զենիթահրթիռային համալիրների ձեռքբերման գործարքի կնքումը, թեև նման բան դեռ չկա: Այնուամենայնիվ, նշվում է, որ Մոսկվան պատրաստ է տրամադրել վարկ, որը թույլ կտա մասնակի փակել թուրքական կողմի ծախսերը՝ գոնե 2 հատ С–400–ի ձեռքբերման համար: Ընդ որում, դրանք պետք է մատակարարվեն արդեն 2018–ի ընթացքում:

Ավելի վաղ ռուսական Regnum–ը հայտնել էր, որ Անկարան Վաշինգտոնին երկընտրանքի առաջ է կանգնեցրել՝ կամ ամերիկացիները հրաժարվում են սիրիական քրդերին աջակցելուց, կամ Թուրքիան կարագացնի ռուսական հրթիռային այդ համակարգերը ձեռք բերելու գործընթացը: Սակայն Թրամփի վարչակազմն իր դիրքորոշումը քրդերի հարցում չի փոխել: Իսկ Պենտագոնի ղեկավար Ջեյմս Մեթիսն Անկարային զգուշացրել է, որ «ռուսական զենիթահրթիռային համակարգերի ձեռքբերումը հակասում է Հյուսիսատլանտյան դաշինքի ստանդարտներին»: Թեև հավելել էր նաև, որ «Թուրքիան լիարժեք իրավունք ունի կայացնելու նման որոշում», իսկ այդ դեպքում Վաշինգտոնը «դադար կառնի»՝ պարզելու, թե Անկարան ինչպես է պատրաստվում օգտագործել ռուսական ՀՕՊ համակարգերը:

Սակայն խնդիրը միայն դա չէ: «Ամերիկայի ձայնին» տված հարցազրույցում միջազգային հարցերով փորձագետ Քերիմ Հասը հայտարարել է, որ ռուս–թուրքական հրթիռային գործարքը բացահայտել է մի շարք «ստորջրյա հոսանքներ», որոնց մասին բարձրաձայնելն այնքան էլ հաճելի չէ: С–400–ը միայն «այսբերգի վերին հատվածն է, իսկ ստորին մասը կարող է դեռ երկար ժամանակ չերևալ: Իսկ եթե խոսենք տեսանելիի մասին, ապա ՆԱՏՕ անդամ Թուրքիայի կողմից ռուսական ՀՕՊ ժամանակակից համակարգեր ձեռք բերելը խոսում է դաշինքի ներսում առկա ճգնաժամի մասին: Իսկ եթե դրան հավելենք նաև այն, որ գերմանական զորքերը դուրս են գալիս Ինջիրլիքի բազայից, իսկ առաջիկայում կարող են դուրս գալ նաև Քոնյոյի ռազմաբազայից, ապա պատկերը կամբողջանա: Ըստ Հասի՝ այս ձևով Թուրքիան «բացահայտորեն իր դժգոհությունն է հայտնում ՆԱՏՕ–ի ներսում ԵՄ երկրների և ԱՄՆ–ի հետ դաշնակցային հարաբերություններից, ցույց տալիս, որ կարող է ընտրություն կատարել հօգուտ Ռուսաստանի հետ միության»:

Այս պահին Արևմուտքին առավել անհանգստացնում է ռուս–թուրքական «եռյակը»՝ «Թուրքական հոսքը, «Աքույա» ատոմակայանի շինարարությունը և Թուրքիայում С–400 համակարգերի արտադրության հիմնումը: «ԱՄՆ–ում սկսում են հասկանալ, որ Անկարան սկսել է Մոսկվայի վրա դնել ազգային անվտանգության համար իր պատասխանատվության մի մասը: Թուրքիան ինքն է հայտարարում, որ այդ համակարգերի ձեռքբերումը հարկադիր միջոց է՝ ամրացնելու սեփական պաշտպանունակությունը արտաքին աճող սպառնալիքների պատճառով: Թեև հասկանալի է, որ այդ համակարգերն իր տարածքում օգտագործելն այնուամենայնիվ անհնարին է, քանի որ դրանք չեն կարող ինտեգրվել ՆԱՏՕ ՀՕՊ ընդհանուր պաշտպանական համակարգին: Հենց այստեղ էլ թաքնված է ողջ ինտրիգը: Հնարավոր է, Անկարան պատրաստվում է ինչ–որ բանի և չի բացառում, որ հետագայում իր նկատմամբ կարող է կիրառվել սպառազինությունների և տեխնոլոգիաների մատակարարումների էմբարգո իր արևմտյան դաշնակիցների կողմից»,– նշում է քաղաքական վերլուծաբան Ստանիսլավ Տարասովը: Ի դեպ, երեկ Գերմանիան հայտարարել է, որ հնարավոր է՝ դադարեցնի Թուրքիային սպառազինության մատակարարումը:

Առայժմ կարելի է միայն արձանագրել, որ Թուրքիայի ու Արևմուտքի հարաբերությունները գնալով սրվում են: Թուրքիայի ՌԾՈՒ հետախուզության նախկին ղեկավար, կոնտր–ադմիրալ Սոներ Պոլատի խոսքով, ՆԱՏՕ–ի անդամ երկրները գիտակցաբար են գնացել Թուրքիայի հետ հարաբերությունների սրման հենց այն ժամանակ, երբ «գոյություն ունի երկրի տարածքային ամբողջականության սպառնալիք», և «գուցե աշխարհաքաղաքական օբյեկտիվ օրենքներից ելնելով՝ Թուրքիային մնում է շարժվել դեպի Եվրասիա՝ առայժմ դանդաղ, բայց հաստատուն քայլերով»:

Արփի Սահակյան