Երևան, 14.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Թոքի քաղցկեղով հիվանդացությունը Հայաստանում աճել է

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Թոքի քաղցկեղով հիվանդացությունը Հայաստանում վերջին 5 տարիներին աճել է 8 տոկոսով՝ 97 դեպքով, իսկ մահացությունը՝ 5.8 տոկոսով: Հիվանդացությունը բարձր է հատկապես Սյունիքում, Լոռիում և Տավուշում, համեմատաբար ցածր է Վայոց ձորում, Արագածոտնում, Արարատում և Գեղարքունիքում: Օգոստոսի 1-ին «Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոն»-ում կայացած գիտաժողովում կենտրոնի վիճակագրական բաժանմունքի հավաքագրած տվյալները ներկայացրեց «Վիրաբուժական ուռուցքաբանության հայկական միություն» ՀԿ նախագահ Գագիկ Համբարձումյանը:

«Թոքի քաղցկեղը Հայաստանում գրավում է առաջին տեղը՝ թե հիվանդացության, թե մահացության ցուցանիշներով: Այն առավել հաճախ հանդիպում է  տղամարդկանց մոտ: Այն երկրներում, որտեղ ծխելու դեմ իրականացվում են արդյունավետ մեթոդներ, թոքի քաղցկեղի 5 տարվա ապրելիությունը կազմում է 16 տոկոս, իսկ Հայաստանում 3 տարվա ապրելիությունը կազմում է մոտ 10 տոկոս»,- ասաց Համբարձումյանը:

Նրա խոսքով՝ հիվանդացությունը բարձր է Սյունիքի մարզում՝ 100.000 մարդու հաշվով՝ 62, Լոռիում՝ 57,6, Տավուշում՝ 52, Կոտայքում՝ 47,7: Համեմատաբար ցածր է Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի, Արագածոտնի և Արարատի մարզերում:

Մահացությունը բարձր է Սյունիքում՝ 900.000 մարդու հաշով՝ 50, Շիրակում՝ 44, Լոռիում՝ 44.9  և Կոտայքում՝ 40.1: Այն ցածր է Վայոց  ձորում, Արագածոտնում և Երևանում: Բարձիթողությունը բարձր է Վայոց ձորում՝ 81 տոկոս, Գեղարքունիքում՝ 78.1 տոկոս, իսկ Արարատի մարզում՝ 73.8 տոկոս, ցածր է Արագածոտնի, Կոտայքի, Շիրակի մարզերում և Երևանում:

«Թոքի քաղցկեղի առաջացման գործոններ են ծխելը, հանքարդյունաբերությունը, աղտոտվածությունը որոշ մարզերում: Յուրաքանչյուր առաջնակի հայտնաբերված թոքի քաղցկեղի 100 դեպքի դիմաց ՀՀ-ում արձանագրվում է 85-90 մահվան դեպք: Դրանց մեջ մտնում են ինչպես առաջնակի, այնպես էլ նախորդ տարիներին հայտնաբերված հիվանդությունները»,-ասաց  Գագիկ Համբարձումյանը:

Մասնագետը նշեց, որ վերջին 30 տարում թոքի քաղցկեղով հիվանդացությունը Հայաստանում աճել է 682 դեպքով կամ 108.4 տոկոսով: Նշված տվյալները խոսում են այն մասին, որ հիվանդների զգալի մասը հայտնաբերվում է ուշացած փուլերում, և հաճախ հնարավոր չի լինում իրականացնել արմատական բուժում:

Տարեկան ամբողջ աշխարհում ախտորոշվում է թոքի քաղցկեղով հիվանդ մոտ 1 մլն մարդ՝ կազմելով  բոլոր օնկոլոգիական հիվանդությունների մահացության 60 տոկոսը: 

ԱՄՆ-ում դատարանն անօրինական է ճանաչել արտակարգ իրավիճակների գործակալության աշխատակազմը կիսով չափ կրճատելու Թրամփի ծրագիրը61-ամյա տուրիստին արջը հոշոտել է Վայքի Զոմայի Սուրբ տանող ճանապարհին «ՈւԱԶ 31512»-ը գլխիվայր շրջվել է․ կա 1 զnհ, 1 վիրավnր Իրանը կշարունակի արգելափակել Հորմուզի նեղուցը նաև Օմանի հետ համաձայնագրի կնքումից հետո. ԱԳ նախարար Սերբիայի ընտրանու նախկին կիսապաշտպանը տեղափոխվում է Նոա Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի հրեական համայնքին Հարձակում իրանական բեռնանավի վրա Քեշմ կղզու մոտ Մյասնիկյան պողոտայում բախվել են «Nissan Sentra»-ն և «Lexus RX350»-ը․ վերջինը բախվել է երկաթե սյանը և կոտրել այն Tour of Armenia-ն Հայաստանում հեծանվային սպորտի զարգացմանը նոր խթան կհաղորդի. վարչապետ Տիգրանաշենը պետք է շենացնել, ոչ թե հանձնել․ լսե՛ք քաղաքացիներինՎրաստանն արգելել է իրանական ավիաընկերությունների թռիչքները՝ ԱՄՆ պատժամիջnցների պատճառով Իրանական լրատվամիջոցը հրապարակել է Իրանի և Օմանի միջև Հորմուզի նեղուցի վերաբերյալ համաձայնության մանրամասները Գլենդեյլում հայ եղբայրները մտել են այրվող ծերանոցի շենքը և փրկել վեց տարեցների ՌԴ ԶՈւ-ն հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի Օդեսայի և Նիկոլաևի մարզերի ենթակայաններին. ՌԴ ՊՆ Հրդեհ Երևանի ուսումնական հաստատություններից մեկի հետնամասում Թրամփը հայտարարել է, որ ամերիկացիներին 5 հազարական դոլար վճարելու համար Կոնգրեսի հավանությունը կարող է չպահանջվել Դիլիջանում աշակերտը դասից փախչելիս լուսամուտից ցատկելու հետևանքով տեղափոխվել է հիվանդանոցԱնհայտ անձը փորձել է ներխուժել Քամալա Հարիսի Մալիբուում գտնվող տունը Իրանի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարները քննարկել են տարածաշրջանում հետագա էսկալացիան կանխելու ուղղությամբ գործադրվող ջանքերը ՌԴ-ն ինտենսիվորեն հարվածում է Օդեսային «Ինտեր Մայամի»-ն բաց թողեց հաղթանակը. Մեսսին խփել է իր կարիերայի 928-րդ գոլը Հայաստանը գրավելու հիմքեր են ստեղծում․ հայոց պատմությունը կեղծում են, իսկ մենք ինչո՞ւ ենք լռում․ Էդմոն Մարուքյան Այսօր մինչև ժամը 23։00-ն արգելված է տրանսպորտային միջոցների կանգառն ու կայանումը Երևանի կենտրոնի մեծ մասում Փաշինյանը բերեց պատերազմ ու զիջումներ, «Ուժեղ Հայաստանը» կբերի խաղաղություն՝ առանց զիջումներիՀայաստանի և Իրանի մաքսային ծառայությունների ղեկավարները «կանաչ միջանցքի» հուշագիր են ստորագրել Ռուսաստանն Ուկրաինայի հարցով եռակողմ բանակցություններ է ակնկալում. Պեսկով Արհեստական ​​բանականությունը կարող է ավելի վտանգավոր լինել, քան միջուկային զենքը. Իլոն Մասկ ԱՊԼ. «Արսենալ»-ը հաղթել է «Սանդերլենդ»-ին ՌԴ ԶՈւ-ն հարվածներ են հասցրել Ուկրաինայի Օդեսայի և Նիկոլաևի մարզերի ենթակայաններին. ՌԴ ՊՆ Վթար. ջուր չի լինելու մինչեւ 18:00-ն Հայտնի է Գյումրիում տեղի ունեցած ողբերգության մասնակիցների ինքնությունը. նրանցից մեկը ծառայում է ՀՀ-ում տեղակայված ՌԴ զորամասում Երևանում այսօր կգործեն երթևեկության կազմակերպման ժամանակավոր սահմանափակումներ Պուտինի և Զելենսկու հանդիպումը Մայամիում G20-ի գագաթնաժողովի ընթացքում անհնար է. Պեսկով Հութիները հայտարարել են Սաուդյան Արաբիայի ռազմական բազային հրթիռներով և անօդաչու սարքերով հարվածելու մասին Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա Ողբերգական ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում․ 40-ամյա վարորդը «Toyota»-ով մխրճվել է երկաթե արգելապատնեշների մեջ Տարադրամի փոխարժեքները սեպտեմբերի 13-ին Հայ Առաքելական եկեղեցին այսօր նշում է հինգ տաղավար տոներից վերջինը՝ Խաչվերացը Ուկրաինայում զոհվել է արցախցի Գրիգորի Գալստյանը Սեպտեմբերի 13-ի աստղագուշակը. Ի՞նչ են հուշում աստղերն այսօր «Օդեսա» նավահանգստում խnցվել է Ուկրաինայի ԶՈՒ համար ռшզմական բեռներ փոխադրող նավ. ՌԴ ՊՆ Իրան-Օման համաձայնագիրը չի ենթադրում Հորմուզի նեղուցի բացում Առաջին մուտքի երկրի սխալ նշումը կարող է հանգեցնել մուտքի արգելքի կամ հարկադիր վերադարձի․ Գյումրիում հարեւանները վիճել են ավտոմեքենան կայանելու հարցի շուրջ, որն ավարտվել է հոր ու որդու դանակահարությամբՅՈՒՆԵՍԿՕ․ առաջիկա 30 տարում Միջերկրական ծովում գրեթե հաստատ ավելի քան մեկ մետր բարձրությամբ ալիք կառաջանաՍպասվում է բարձր կարգի հրդեհավտանգ իրավիճակ․ եղանակն՝ առաջիկա օրերինԻրանը յոթ պայման է առաջադրել ԱՄՆ-ին՝ Հորմուզի նեղուցը բացելու համարԱրդեն շուրջ մեկ շաբաթ է՝ մեծ թվով բեռնատարներ չեն կարողանում շարունակել ճանապարհը դեպի ՄոսկվաՊուտինը վստահ է, որ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը կկայունանաՊահանջում եմ, որ պաշտոնական Երևանը միջազգային կառույցներին դիվանագիտական նոտա հղի. Էդմոն Մարուքյան