Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Այսօր շատերը գերադասում են գիրք կարդալու փոխարեն պարզապես բամբասել. Նաիրա Մովսիսյան

ԼԱՅՖ

Life.panorama.am-ը գրում է.

«Կյանքը պետք է լցված լինի գրքերով, որոնք լի են կյանքով»… Մարկովի այս հայտնի խոսքերով, թերևս, պետք է առաջնորդվել յուրաքանչյուր ոք: 1995թ. Փարիզում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր խորհրդաժողովը ապրիլի 23-ը հռչակեց գրքի և հեղինակային իրավունքի համաշխարհային օր, որի նպատակներից մեկը հասարակության լայն շերտերի, հատկապես երիտասարդության շրջանում լուսավորչության, մշակութային ավանդույթների գիտակցման բարձրացմանը նպաստելն էր:

Life.panorama.am-ը զրուցել է դերասանուհի Նաիրա Մովսիսյանի հետ` իր նախընտրած գրքերի, սիրելի հերոսների մասին, ինչպես նաև փորձել է պարզել այն ստեղծագործողներին, ովքեր   որոշիչ դեր են ունեցել դերասանուհու աշխարհայացքի ձևավորման գործում:

«Առաջին գիրքը, որը դեռ մանուկ հասակում տպավորել է ինձ, դա Էդմոն Ռոստանի «Սիրանո դը Բերժըրակ» պիեսն էր, որն ինձ համար արտահայտչամիջոց է գաղտնի մնալու, բայց միևնույն ժամանակ սիրելու, ինչպես նաև այն սովորեցնում է մարդուն իր ներսում չարություն չունենալ, այլ դրա փոխարեն` օգնել ուրիշին սիրելիի հետ միասին լինելու համար»,- նշեց դերասանուհին:

Դերասանուհու խոսքով՝ իր աշխարհայացքի ձևավորման գործում կարևոր ազդեցություն է թողել Ջովաննի Բոկաչչոյի «Դեկամերոն» ստեղծագործությունը:

«Առհասարակ, ցանկացած գիրք կարդալուց հետո մարդու ներաշխարհում մի բան փոխվում է. երբեմն նոր արժեքներ ես ձեռք բերում, իսկ երբեմն էլ` հիասթափություն: Իմ աշխարհայացքը որոշ առումով փոփոխած գրքերից կառանձնացնեմ «Դեկամերոն»-ը, որի ընթերցանության ժամանակ ես հասկացա, որ պետք է ընթերցեմ Աստվածաշունչը: Գուցե դրա պատճառը տվյալ ստեղծագործությունում ընդգրկված 10 պատմություններն էին, որոնցից մեկը վերաբերվում էր քահանային, ով աղջիկների հետ որոշակի հարաբերությունների մեջ էր» ,- պատմեց Նաիրա Մովսիսյանը:

Հարցին` կա արդյո՞ք նախընտրելի հերոս, ում կցանկանար նմանվել, դերասանուհին պատասխանեց.

«Գիտեք, ցանկացած գիրք կարդալիս, ցանկացել եմ նմանվել դրա հերոսուհուն: Շրջան կար, երբ մեծ ցանկություն ունեի նմանվելու Ժաննա դԱարկին, երբ ընթերցում էի  «Կամելիազարդ Տիկինը» վեպը, ուզում էի Մարգարիտի տեղում լինել, իսկ երբ ընթերցում էի Մեդեա աստվածուհու մասին, ցանկանում էի նրան նմանվել և այլն: Այսինքն` ամեն տարիքում ինքս ինձ համար գտել եմ ինձ հոգեհարազատ հերոսուհու, ում, ինչու չէ, նաև ցանկացել եմ նմանվել»,- ասաց Նաիրան` ավելացնելով, որ այս պահին, սակայն, չկա որևէ հերոսուհի, ում տեղում կցանկանար ինքը լիներ.

«Ստացվել է այնպես, որ վերջին ժամանակահատվածում ավելի շատ նախընտրություն եմ տալիս արկածային գրականությանը, իսկ երբ չեմ հասցնում ընթերցել, սկսում եմ աուդիոգիրք լսել, ինչը, ի դեպ, ինձ համար սխալ է, քանի որ գիրքը, ինչպես ընդունված է ասել, պետք է զգալ և տեսնել»,- շեշտեց դերասանուհին:

Վերջինիս խոսքով`ցանկացած գիրք ինքը գերադասում է կարդալ ընդամենը մեկ անգամ` փորձելով իր մեջ պահել այն բոլոր տպավորությունները, որոնք որ ստանում է ընթերցանության ժամանակ: Բացառություններ, սակայն, ինչպես նշեց Նաիրան, այս հարցում ևս լինում են.

«Հիմնականում վերընթերցում եմ այն գրքերը, որոնք գուցե կարդացել եմ ոչ ճիշտ տարիքում, ինչից ելնելով` ճիշտ չեմ ընկալել դրանց բովանդակությունը: Սա հիմնականում եղել է ռուսական գրականություն ընթերցելու ժամանակ, օրինակ, երբ առաջին անգամ կարդացի Անտոն Չեխով, ընկալումը, ինչպես որ հարկն է, չեղավ. այդ ժամանակ 16 տարեկան էի: Նշեմ նաև, որ եղել են այնպիսի գրքեր, որոնք ոչ թե մեկ, այլ երկու, երեք անգամ եմ ընթերցել: Դրանք են Ֆեոդոր Դոստոևսկու գրեթե բոլոր ստեղծագործությունները, որոնք ինձ համար փիլիսոփայությունից վեր ինչ-որ բան են: Դոստոևսկին ինձ համար պարզապես հանճար է»,- նկատեց Նաիրա Մովսիսյանը:

Անդրադառնալով ժամանակակից գրողներին և նրանց ստեղծագործություններին` դերասանուհին մեջբերեց բանաստեղծ Արա Ալոյանին, ում ձեռագիրն ըստ Նաիրայի` իրեն շատ հետաքրքիր է:

Իսկ ինչ վերաբերվում է իր դստերը և այն գրքին, որը որպես մայր` խորհուրդ կտա առաջինը կարդալ նրան, դերասանուհին նշեց. «Առաջինը, որը իմ ցանկությամբ և խորհրդով կընթերցի դուստրս, դա կլինի մանուկների Աստվածաշունչը, իսկ հետո արդեն անցում կկատարենք Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներին, որից հետո, բնականաբար, Անտուան դը Սենտ-Էքզյուպերիի «Փոքրիկ իշխան»-ը վեպին, առանց որի պարզապես հնարավոր չէ»:

Իսկ թե այս պահին դերասանուհին ո՞ր ստեղծագործությանն է իր նախընտրությունը տվել, Նաիրա Մովսիսյանը պատմեց. «Այս պահին կարդում եմ Ալբեր Քամյուի «Օտարը», ինչպես նաև պատրաստվում եմ ընթերցել  Ջոջո Մոյեսի «Одна в Париже» գիրքը»,- ասաց Նաիրա Մովսիսյանը` ավելացնելով. «Առհասարակ, բոլոր այն գրքերը, որոնք ես ընթերցել եմ տարիների ընթացքում, ձևավորել են իմ մարդ տեսակը, սովորեցրել են տարբեր հարցերին մոտենալ այլ կերպ, այլ տեսանկյունից, մեծ համբերությամբ: Բայց պետք է նշեմ նաև, որ, ցավոք, այսօր, որքան էլ երիտասարդությունը ցանկություն ունի գրքեր կարդալու և դրանց շնորհիվ զարգանալու, միևնույնն է, տարիներ առաջվա շունչը չկա այդ ամենի մեջ: Այսօր շատերը գերադասում են գիրք կարդալու փոխարեն պարզապես բամբասել, ինչը չկար նախկինում,- Life.panorama.am-ի հետ զրույցում իր խոսքը եզրափակեց դերասանուհի Նաիրա Մովսիսյանը:

 

Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրшերթի է ենթարկել հետիոտնին Նախօրեին բանակում մահացած զինծառայողը 19 տարեկան էր, ապրում էր մեծ եղբոր ու մոր հետ