Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

10 հայկական եկեղեցիներ, որոնք գտնվում են ամենաանսպասելի քաղաքներում

ԼԱՅՖ

Հայ ազգի մեծությունն ու նրա պատմությունը հայտնի են այն բոլոր վայրերում, որտեղ գոյություն ունի հայկական սփյուռք: Ողջ աշխարհով մեկ հայերը հուշարձաններ են տեղադրում, եկեղեցիներ՝ իրենց պատմական հայրենիքի պատվին: Մենք՝ որպես քրիստոնեությունն առաջինը պետական կրոն ճանաչած ազգ, մեծ նշանակություն ենք տալիս կրոնին և եկեղեցու դերին մեր երկրի կյանքում: Եկեք տեսնենք, թե որ քաղաքներում են հայերը եկեղեցիներ կառուցել:

 

1. Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Սիդնեյ, Ավստրալիա

Մի ժամանակ սա մկրտման համար նախատեսված վանք էր, սակայն 1965 թ. հայկական համայնքը գնեց այն և վերանվանեց Սուրբ Հարությունի եկեղեցի: Եպիսկոպոս Կոմիտաս Տեր-Ստեփանյանը 1966 թ. փետրվարի 27-ին հանդիսավոր կերպով օրհնեց եկեղեցին: 20 տարի անց այն ամբողջովին վերանորոգեցին՝ հիմքը դնելով գմբեթը հայկական ավանդույթներին համապատասխան ձևափոխելու վրա:

 

2. Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Մբաբանե, Սվազիլենդ (Հարավային Աֆրիկա)

Բավականին անսպասելի վայրում կառուցված եկեղեցին հիմնվել է 1985 թ. Գրիգոր Դերբելյանի կողմից: 1989 թ. շինարարությունն ավարտելուց հետո հայկական ավանդույթների համաձայն այն պաշտոնապես օրհնվեց: Եկեղեցու հարևանությամբ հոսում է գետակ, որը Դերբելյանը «Արաքս» է կոչել:

 

3. Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի եկեղեցի, Խարթում, Սուդան

Հայերը հայտնվել են այստեղ XIX դ. կեսերին, սակայն նրանց գաղութը վերջնականապես ձևավորվել է 1915 թ. Արևմտյան Հայաստանից ներգաղթած հայերի կողմից: Դեռևս 1933 թ. որոշված էր Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի տաճար կառուցել, սակայն շինարարությունը սկսվեց միայն 1953 թ. Սեֆերյանի ներդրած միջոցներով: Այսօր Սուդանում մնացել են ընդամենը մի քանի տասնյակ հայեր:

 

4. Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչի եկեղեցի, Յանգոն, Մյանմա

Բիրմայի թագավորը Մյանմայում մի փոքրիկ հողակտոր է նվիրել հայերին, որի վրա վերջիններս 1862 թ. եկեղեցի հիմնեցին, որը գործում է մինչ այսօր: Քաղաքում ուղիղ հարյուր տարի առաջ կտեսնեիք շատ հայերի, սակայն մեր ազգի վերջին ներկայացուցիչը Մյանմայում զոհվեց վերջերս:

 

5. Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի եկեղեցի, Սինգապուր

1835 թ. հիմնված եկեղեցին Սինգապուրի բոլոր կառույցների մեջ ամենահինն է համարվում: Դրա կառուցման համար միջոցներ հավաքել է տեղի հայկական համայնքը, որը կազմված էր ամենաշատը 50 մարդուց: Օգնում էին նաև Հնդկաստանում ապրող հայերը: Եկեղեցին համարվում է իռլանդացի ճարտարապետ Ջորջ Քոլեմանի լավագույն աշխատանքներից մեկը: Կառույցի տարածքում կա այգի, ինչպես նևա փոքրիկ գերեզմանոց, որտեղ թաղված են հայ ազգի մի քանի հայտնի ներկայացուցիչներ, որոնք ապրել են Սինգապուրում XIX-XX դդ.: Ներկայիս պահին վանքը չի գործում, այլ ներկայանում է որպես տեսարժան վայր:

 

6. Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի եկեղեցի, Կարակաս, Վենեսուելա

Տեղի հայակակն սփյուռքը ձևավորվել է XX դ. 20-ական թվականներին: Ղազարյան եղբայրները՝ համայնքի առաջնորդները, որոշել էին եկեղեցի կառուցել, որպեսզի տեղի հայերը կարողանան իրենց կրոնական պարտքը կատարել: Շինարարությունն ավարտվել է հենց սկսման տարում: Եկեղեցու տարածքում 2001 թ. կառուցվեց հուշահամալիր՝ նվիրված Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակին: Եկեղեցին ունի խոռ, ինչպես նաև հոգևոր դպրոց:

 

7. Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ, Դուբայ, ԱՄԷ

Եկեղեցին հիմնվել ե 1980 թ. Շարջայում՝ տեղի հայկական համայնքի ուժերով: Այստեղ ապրում է ընդամենը 5 հզ. հայ, իսկ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին նրանց հոգևոր տունն է հանդիսանում: Այն կառուցվել է շնորհիվ Օշական Չալոյանի: Շինությունը կառուցված է հայկական ավանդական եղանակներով և հիշեցնում է VIII-IX դդ. կառույց:

 

8. Մարիամ Աստվածածնի տաճար, Չեննայի, Հնդկաստան

Եկեղեցին համարվում է Հնդկաստանի հնագույն կառույցներից մեկը և հայտնի է իր վեց զանգերով: Այն հիմնել են 1712 թ., այնուհետև վերանորոգել 1772 թ.: Բնական աղետների պատճառով կառույցը տուժել էր և չէր գործում 50 տարի շարունակ: Հայկական համայնքի ջանքերով եկեղեցին հիմնովին վերակառուցվեց 2008 թ.: Եկեղեցու շուրջ 350 հայերի գերեզմաններ կան, որոնց մեջ է նաև առաջին հայակկան հրատարակության՝ «Ազդարարի» հիմնող Հարություն Շմավոնյանի գերեզմանը:

 

9. Սուրբ Հարությունի եկեղեցի, Դաքքա, Բանգլադեշ

Այս վայրում հայ առևտրականները հայտնվել են XII դարում: Հայկական համայնքը, որը հիմնականում զբաղվում էր առևտրական գործունեությամբ, մեծ ազդեցություն ուներ ողջ Բանգլադեշում: Հենց այս ոլորտում զարգացում մտցնելու համար էլ Ակբար I Մեծը թույլ տվեց նրանց հետևել իրենց քրիստոնեական ավանդույթներին: Եկեղեցին կառուցվեց հայկական համայնքի բյուջեով: Նրանց մեջ «գլխավոր» հովանավորները Խոջա Պետրոսյանը, Աստվածատուր Գևորգյանը, Միքայել Սարգսյանն ու Մակար Պողոսյանն էին:Եկեղեցու կառուցումը տեղի ունեցավ 1781 թ.: Սուրբ Հարությունը օրհնեց Եփրեմ եպիսկոպոսը, որը 1809 թ. դարձավ համայն հայության կաթողիկոսը: Այսօր այստեղ հայեր գրեթե չեն մնացել: Այդ պատճառով էլ հայ արքեպիսկոպոսը տարվա ընթացքում երկու անգամ Դաքքա է գալիս Ավստրալիայից, որպեսզի պատարագներ անցկացնի:

 

10. Սուրբ Գևորգի եկեղեցի, Ադիս-Աբեբա, Եթովպիա

1923 թ. Ադիս-Աբեբայում կառուցվեց հայկական մատուռ, իսկ 1935 թ.-ից հետո նույն տեղում հիմնվեց եկեղեցի: Որոշ աղբյուրների համաձայն եկեղեցու կառուցումն իրականացել է Մուրադյան ազգանունով ինչ-որ պարոնի հաշվին, որը դա արել է իր հոր հիշատակի համար, ում անունը ևս Գևորգ էր: Սուրբ Գևորգի բացման ժամանակ ներկա էր նաև Եթովպիայի կայսրուհին:

 
 
Կիևի քաղաքապետ Կլիչկոն հայտնել է Դնեպրի վրայով անցնող երեք կամուրջների վնասման մասին39-ամյա Մեսսին ՄԼՍ-ի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստն է Մասիսում «Dodge»-ը վրшերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բшխվել կայանված «Opel»-ին Շարունակվում են ՀՀ քաղաքացիների արտաքսումները․ նոր թռիչքՀ1-ի եթերում 670 հազար դրամից 5.2 միլիոն դրամ աշխատավարձ ստացողը սուտ է տարածում. պահանջում եմ բանավեճ. Դավիթ ՂազինյանԹրամփը ճնշում է գործադրել Պուտինի վրա․ Axios 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Կենսաթոշակառուների հետվճարների վերաբերյալ կարևոր պարզաբանում՝ նախարարությունից Դավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարը 15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցները Տարբեր կարծիք ունենալը դեռ չի նշանակում թշնամի լինել․ Մհեր ԱվետիսյանՍամվել Կարապետյանը խորը կապ և պատասխանատվության զգացում ունի իր ժողովրդի հանդեպ, և նրա գործողությունները բխում են այդ ներքին համոզմունքից, ոչ թե արտաքին պարտավորությունից․ Դավիթ ՂազինյանԵրևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան Աբրահամյան Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի առաջիկա առաջնահերթություններըՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Փաշինյանին հարցեր տալը՝ այլևս ոչ թե անիմաստ, այլև կոլեգիալ համերաշխությանը հակասո՞ղ․ Մենուա ՍողոմոնյանՎրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP