Այսօր ավելի շատ ապահովվածներն են գնում, երկրում ինչ-որ բան այն չէ

Ժողովրդագետ Արտակ Մարկոսյանը Lragir.am-ի հետ զրույցում անդրադարձել է այս տարվա առաջին կիսամյակում գրանցված ժողովրդագրական իրավիճակի վատթարացման ու արձանագրված բարձր տնտեսական աճի միջեւ կապին:

Առաջին կիսամյակում Հայաստանում տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 6.2 տոկոս: Աճ կա արդյունաբերությունում, կառավարության անդամները հայտարարում են, որ այս տարի նոր ներդրումներ են եղել, ավելի քան 2000 նոր աշխատատեղ է ստեղծվել:

Սրան զուգահեռ, հասարակության կյանքում դրական փոփոխություններ չեն եղել: Պաշտոնական թվերով՝ առաջին կիսամյակում Հայաստանից մեկնել ու չի վերադարձել 8700 մարդ,  6.5 տոկոսով պակասել են ծնունդները, միջին ամսական անվանական աշխատավարձը բարձրացել է ընդամենը 2.7 տոկոսով, զբաղվածության ցուցանիշներն էապես չեն բարելավվել:

Ընտանիք կազմելը, երեխա ունենալը, բնակարանային ապահովվածությունը ժողովրդագրական իրավիճակի վրա ազդող գործոններ են, ասում է Արտակ Մարկոսյանը: Այսինքն՝ սոցիալ-տնտեսական իրավիճակն անմիջական ազդեցություն  է ունենում ժողովրդագրական իրավիճակի վրա:

«Եթե մարդիկ երեխա են ունենում, բնականաբար, միջոցներ են պետք երեխային պահելու համար: Եթե վատթարանում է սոցիալ-տնտեսական վիճակը, մարդկանց եկամուտները նվազում են, ապա դա անուղղակի ազդեցություն  է ունենում ծնելիության ցուցանիշի վրա: Մարդիկ, ելնելով նաև սոցիալ-տնտեսական իրավիճակից, դրամական միջոցների պակասից, հետաձգում են երեխա ունենալը: Առաջին երեխան միգուցե ունենան, բայց երկրորդի մասին երկար են մտածում, քանի որ երեխան ներդրում է պահանջում»,- Lragir.am-ի հետ զրույցում ասաց Արտակ Մարկոսյանը:

Մասնագետի խոսքով, մյուս կողմից, ժողովրդագրական ցուցանիշները միայն սոցիալ-տնտեսական վիճակի հետ չեն կապված: 1990-ականներին ծնվածներն են արդեն ակտիվ ամուսնական տարիք մտնում, որոնց թվաքանակը քիչ էր: Մյուս կողմից էլ դրան գումարվում են սոցիալ-տնտեսական խնդիրները, և ունենք այս իրավիճակը:

«Սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վատթարացումն ազդում է նաև ամուսնությունների թվաքանակի վրա: Բացի այն, որ 1990-ականներին ծնվածներն են ամուսնանում, որոնց թվաքանակը քիչ է, միաժամանակ սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վատթարացումն էլ է ազդում ամուսնությունների թվաքանակի վրա: Եթե ամուսնությունների թիվը պակասում է, դա բերում է ծնունդների թվի նվազմանը: Երբ արդեն ընտանիքներն էլ սկսում են պլանավորել երեխա ունենալը՝ հաշվի առնելով իրենց եկամուտները, ապա ցուցանիշներն ավելի են վատթարանում»,- հավելեց նա:

Արտակ Մարկոսյանի խոսքով՝ մի կողմից կառավարությունը խոսում է ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման մասին, բայց մյուս կողմից, օրինակ, աշխատող կանայք, ովքեր պետք է երեխաներ ունենան, օրենքով պաշտպանված չեն Հայաստանում:

«Մեզ մոտ հիմա ուզում են ժողովրդագրական իրավիճակի բարելավման վերաբերյալ քննարկումներ անել, բայց դրա կարևոր բաղադրիչը պետք է լինի այն, որ մեխանիզմներ պետք է մշակեն, որպեսզի մարդկանց գոնե երկու-երեք երեխաներ ունենալու հարցում երաշխիքներ տան: Օրինակ՝ երեխայի ծննդյան պարագայում տրվող գումարը կարող են ավելացնել: Արդեն քանի տարի է՝ գնաճ է եղել, դրամի արժեզրկում է տեղի ունեցել, բայց երեխային հատկացվող այդ գումարները նույնն են մնացել”,- նշեց նա:

Ինչ վերաբերում է արտագաղթի չդադարող տեմպին, ապա Արտակ Մարկոսյանն ասում է, որ վերջին ուսումնասիրությունները փաստում են, որ Հայաստանից ամենևին էլ աղքատության պատճառով չեն հեռանում:

«Ցավոք սրտի, այսօր գնում են ապահովված մարդիկ: Աղքատ մարդը ինքը գնալու մեծ հնարավորություն էլ չունի: Այսօր ավելի շատ ապահովվածներն են գնում, և դա խոսում է այն իրավիճակի մասին, որ երկրում ինչ-որ բան այն չէ: Դա արդեն շատ վատ է, դա նշանակում է, որ մարդիկ մոտ ապագայում իրենց Հայաստանում չեն տեսնում»,- նշեց մասնագետը: