Երևան, 26.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ավստրալիայում հայտնաբերվել են 20 հզ տարվա հնություն ունեցող մարդկային ոտնահետքեր

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Տասնյակ հազարավոր տարիներ հին ավտրալացիների հետքերը թաքնված են եղել ավազի տակ, մինչև որ դրանք պատահաբար չհայտնաբերվեցին Նոր Հարավային Ուելսում: Մի ժամանակ այստեղի գետինը ծածկված էր փափուկ կավով, այդ պատճառով էլ բոլոր տարիքի մարդկանց ոտնահետքերը մնացել են դրա վրա:

2003 թ. տեղի բնակչուհիներից մեկը գտավ տասնյակ հին ոտնահետքեր Ուիլլադրայի 19 ցամաքած լճերից մեկի ափի մոտ:

 

 

«Բացումն» արել է երիտասարդ կին-աբորիգեն Մերի Պապպենը, ով տեղի ցեղերից մեկի անդամ է: Այնուհետև գտածոյով հետաքրքրվել է Սթիվ Ուեբբը Բոնդի համալսարանից: Այս հետքերը միակն են, որ մնացել են Ավստրալիայում պլեստոցենական ժամանակներից: Փաստացիորեն այս ոտնահետքերը համարվում են հնագույն բնակիչների տեղաշարժերի «տեսագրությունը»:

Մինչ այսօր հայտնաբերվել են շուրջ 700 ոտնահետքեր: Ուսումնասիրողները կարծում են, որ դրանք առաջացել են 20 հզ. տարի առաջ մի քանի շաբաթների կամ ամիսների ընթացքում:

 

 

Ավստրալական շրջանը, որտեղ գտնվել են ոտնահետքերը,, այսօր չարացած անապատ է և պատված է ավազով: Այստեղ անձրևներ գրեթե երբեք չեն գալիս, իսկ քամիները ավազը տարածում են դեպի հեռուներ: Ըստ ուսումնասիրությունների՝ առաջին մարդիկ այստեղ ոտք են դրել շուրջ 50 հզ. տարի առաջ, իսկ այս ոտնահետքերի «հեղինակները», հավանական է, որ եղել են մերօրյա ավստրալական աբորիգենների նախնիները:

Ոտնահետքերը պատկանում են ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց և երեխաների՝ զանազան տարիքի մարդկանց: Կան նաև կենդանիների ոտնահետքեր:

Ուեբբն իր ուսումնասիրությունները կատարել է այլ գիտնականների և ավստրալական ցեղերի ներկայացուցիչների օգնությամբ:

 

 

Գտնվել են կենգուրուի հետևի թաթերի ոտնահետքեր, ինչպես նաև էմուի, որը խոշոր, չթռչող կենդանի է, նման ջայլամի: Մեթյու Կուպերը՝ խմբի անդամներից մեկը, ով Մելբուրնի համալսարանից է, կարծում է, որ այս կենդանու ոտնեհտքերը կարող են օգնել պարզել, թե մարդկանց ոտնահետքերը երբ են առաջացել: Էմուն եղել  է 50-70 օրեկան: Էմուները ձու են դնում ձմռանը հետևաբար կարելի է կարծել, որ հետքերը հայտնվել են ձմռանը կամ ամռան սկզբին:

Ուեբբը հայտնաբերել է, որ ոտնահետքերի տերերից մեկը կարողացել է վազել 34 կմ/ժ արագությամբ, ինչը օլիմպիական ցուցանիշ է:

 

 

Ուսումնասիրելով բոլոր տվյալները, Ուեբբը պարզել է, որ հնադարյան ավստրալացիները եղել են շատ բարձրահասակ, առողջ ու սպորտային: Եղել են նաև ոտնահետքեր, որոնք պատկանել են ընդամենը մեկ ոտք ունեցող մարդու:

Ըստ Ուեբբի՝ այստեղ առնվազն ութ շերտ հաստւթյամբ կավահող կա, այդ պատճառով էլ ատհնարավոր է, որ հազարավոր այլ ոտնահետքեր ևս գտնվեն: Ուսումնասիրվող տարածքն այժմ ծածկված է հատուկ կտորով, որպեսզի պաշտպանված լինի էրոզիայից, քամիներից, անձրևից: Իսկ տեղի բնակիչներն արդեն նախատեսում են տվյալ վայրում մեծ թափով զարգացնել էկոտուրիզմը:

«Իմ հույսն Աստված է ու ժողովուրդը»․ Նազենի Հովհաննիսյան Փարիզի Աստվածամոր տաճարում Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի ոգեկոչման պատարագ է մատուցվել Անտառային հրդեհները Ջորջիայում ոչնչացրել են ավելի քան 120 տուն եւ շարունակում են սպառնալ բնակիչներին Ադրբեջանն ու Ուկրաինան կարող են համատեղ արտադրել ռազմարդյունաբերական համալիրի արտադրանք․ Ալիև Թեհրանի Իմամ Խոմեյնիի անվան միջազգային օդանավակայանը վերսկսել է թռիչքները Հազարավոր իuրայելgիներ հավաքվել են Թել Ավիվում՝ կառավարության դեմ հանրահավաքի Իրանը վստահ չէ, որ ԱՄՆ-ն պատրաստ է երկխոսության․ Արաղչի Սահմանափակումներ ՌԴ օդանավակայաններում․ ո՞րն է պատճառը Երկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ Վազգեն Թևանյանը դարձավ ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ հաղթելով ադրբեջանցի մարզիկին Օրբանը հրաժարվել է Հունգարիայի խորհրդարանի պատգամավորական մանդատից Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին Գոհար Ավետիսյանը կիսվել է նոր ֆոտոշարքով Լիբանանում իսրայելական գրոհների հետեւանքով զոհվածների թիվը հասել է 2.496-ի Ուկրաինան և Ադրբեջանը վեց համաձայնագիր են ստորագրել Վրաստանում ձերբակալվել է ՆԳՆ աշխատակից Պետանվտանգության ծառայության տվյալների արտահոսքի գործով Կիրակնօրյա պատարագներ՝ Արագածոտնի թեմի եկեղեցիներում Ով էր ծեծի ենթարկել և մահվան հասցրել մեկ տարեկան երեխային․ զոքանչը փեսայի դեմ ցուցմունք է տվել Իրանը ԱՄՆ-ին Պարսից ծոցում շատ ավելի մեծ վնաս է պատճառել, քան խոստովանում են հանրայնորեն. NBC News Ավտովթար՝ Կոտայքի մարզում. «Արծվի թևեր»-ի մոտ բախվել են 2 «Toyota»-ները. կա վիրավոր Նյու Յորքի քաղաքապետի հայտարարությունը և Ադրբեջանի ԱԳՆ-ի դատապարտումը. Էդմոն ՄարուքյանԹրամփը չեղարկել է իր ներկայացուցիչների այցը Իսլամաբադ Այս օրը հիշվելու է որպես խաբված քաղաքացու օր. Ալիկ ԱլեքսանյանԳարիկ Կարապետյանը դարձավ ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոն Երկար ժամանակ ջուր չի լինել Ադրբեջանն Ուկրաինային հինգ ուղևորատար ավտոբուս է նվիրել Իրանի պատվիրակությունը մեկնել է Իսլամաբադից Արտակարգ իրավիճակ՝ Երևանի Նորագավիթ թաղամասում. կեղտաջրերը լցվում են տան նկուղներ Փողը, թե՞ գաղափարը․ ի՞նչն է իրականում ձևավորում ընտրությունների արդյունքը․ Էդմոն ՄարուքյանՖուտբոլի ԱԱ եզրափակչի տոմսերը վաճառվում են ՖԻՖԱ-ի կայքում՝ մեկ տոմսի արժեքը 1.9 միլիոն եվրո է 41-ամյա վարորդը բեռնատար «Գազել»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և բախվել ապառաժ քարին․ կա վիրավnր Ահա, թե ինչպես են «լվանում» ցեղասպանին և մանիպուլացնում ժողովրդին․ Էդմոն ՄարուքյանՀանրապետության գետերում ջրի ելքերը (լուսանկար) «Նրանք ուժեղ են». «Արարատ-Արմենիա-2013»-ի պատանի ֆուտբոլիստները Սոչիում արծաթե մեդալ նվաճեցին (Տեսանյութ)Վիեննայի Սբ Ստեփանոս մայր տաճարում տեղի է ունեցել Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի ոգեկոչման արարողություն Ամենամյա Ծաղկահավաք միջոցառումն այս տարի տեղի կունենա ապրիլի 26-ին Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրի տարածքում Ըմբիշ Արսեն Հարությունյանը կգոտեմարտի բրոնզե մեդալի համար Վերին Լարս տանող ճանապարհը բաց է բեռնատարների համար Զախարյանը պարզապես վատնեց իր ֆուտբոլային կարիերայի մի քանի տարիները. Բիլյալետդինով ԱՄՆ-ում նշել են նախագահի հավանական թեկնածուի անունը Սիրիայից և Իրաքից Հայաստան տեղափոխված անձինք ամեն պահի վախենում են, որ կհայտնվեն փողոցում․ Shamshyan Հայերի գենետիկական կոդը գրեթե անփոփոխ է մնացել վերջին 3000-4000 տարիների ընթացքում, ինչը հազվադեպ երևույթ է համաշխարհային պատմության մեջ Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամ Գոհար Ղումաշյանը տեսանյութ է հրապարակել Սամվել Կարապետյանի հետ թիմի հանդիպումիցՄակրոնը հայտնել է, որ Հորմուզի նեղուցի աշխատանքի վերսկսման ջանքեր է գործադրում Զրույց Պահեստազորի սպաների միության ներկայացուցիչների հետ՝ հույսի, միասնության և այն փոփոխությունների մասին, որ Սամվել Կարապետյանն է բերելու. Նարեկ ԿարապետյանԶելենսկին առաջարկել է Ուկրաինայի և Ռուսաստանի միջև բանակցություններ անցկացնել Ադրբեջանում Ամեն ինչը փաստերով կներկայացվի մայիսին․ Արշակ ԿարապետյանԴավաճանված ու խաբված քաղաքացու օրը. Աննա Մկրտչյան ԱՄՆ բանակը հարվածել է թմրանյութերի շրջանառությամբ զբաղվող նավի Աղոթք բարձրացվեց առ Աստված՝ անազատության մեջ գտնվող հոգևոր հայրերի ազատության համար