Երևան, 01.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ավստրալիայում հայտնաբերվել են 20 հզ տարվա հնություն ունեցող մարդկային ոտնահետքեր

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Տասնյակ հազարավոր տարիներ հին ավտրալացիների հետքերը թաքնված են եղել ավազի տակ, մինչև որ դրանք պատահաբար չհայտնաբերվեցին Նոր Հարավային Ուելսում: Մի ժամանակ այստեղի գետինը ծածկված էր փափուկ կավով, այդ պատճառով էլ բոլոր տարիքի մարդկանց ոտնահետքերը մնացել են դրա վրա:

2003 թ. տեղի բնակչուհիներից մեկը գտավ տասնյակ հին ոտնահետքեր Ուիլլադրայի 19 ցամաքած լճերից մեկի ափի մոտ:

 

 

«Բացումն» արել է երիտասարդ կին-աբորիգեն Մերի Պապպենը, ով տեղի ցեղերից մեկի անդամ է: Այնուհետև գտածոյով հետաքրքրվել է Սթիվ Ուեբբը Բոնդի համալսարանից: Այս հետքերը միակն են, որ մնացել են Ավստրալիայում պլեստոցենական ժամանակներից: Փաստացիորեն այս ոտնահետքերը համարվում են հնագույն բնակիչների տեղաշարժերի «տեսագրությունը»:

Մինչ այսօր հայտնաբերվել են շուրջ 700 ոտնահետքեր: Ուսումնասիրողները կարծում են, որ դրանք առաջացել են 20 հզ. տարի առաջ մի քանի շաբաթների կամ ամիսների ընթացքում:

 

 

Ավստրալական շրջանը, որտեղ գտնվել են ոտնահետքերը,, այսօր չարացած անապատ է և պատված է ավազով: Այստեղ անձրևներ գրեթե երբեք չեն գալիս, իսկ քամիները ավազը տարածում են դեպի հեռուներ: Ըստ ուսումնասիրությունների՝ առաջին մարդիկ այստեղ ոտք են դրել շուրջ 50 հզ. տարի առաջ, իսկ այս ոտնահետքերի «հեղինակները», հավանական է, որ եղել են մերօրյա ավստրալական աբորիգենների նախնիները:

Ոտնահետքերը պատկանում են ինչպես կանանց, այնպես էլ տղամարդկանց և երեխաների՝ զանազան տարիքի մարդկանց: Կան նաև կենդանիների ոտնահետքեր:

Ուեբբն իր ուսումնասիրությունները կատարել է այլ գիտնականների և ավստրալական ցեղերի ներկայացուցիչների օգնությամբ:

 

 

Գտնվել են կենգուրուի հետևի թաթերի ոտնահետքեր, ինչպես նաև էմուի, որը խոշոր, չթռչող կենդանի է, նման ջայլամի: Մեթյու Կուպերը՝ խմբի անդամներից մեկը, ով Մելբուրնի համալսարանից է, կարծում է, որ այս կենդանու ոտնեհտքերը կարող են օգնել պարզել, թե մարդկանց ոտնահետքերը երբ են առաջացել: Էմուն եղել  է 50-70 օրեկան: Էմուները ձու են դնում ձմռանը հետևաբար կարելի է կարծել, որ հետքերը հայտնվել են ձմռանը կամ ամռան սկզբին:

Ուեբբը հայտնաբերել է, որ ոտնահետքերի տերերից մեկը կարողացել է վազել 34 կմ/ժ արագությամբ, ինչը օլիմպիական ցուցանիշ է:

 

 

Ուսումնասիրելով բոլոր տվյալները, Ուեբբը պարզել է, որ հնադարյան ավստրալացիները եղել են շատ բարձրահասակ, առողջ ու սպորտային: Եղել են նաև ոտնահետքեր, որոնք պատկանել են ընդամենը մեկ ոտք ունեցող մարդու:

Ըստ Ուեբբի՝ այստեղ առնվազն ութ շերտ հաստւթյամբ կավահող կա, այդ պատճառով էլ ատհնարավոր է, որ հազարավոր այլ ոտնահետքեր ևս գտնվեն: Ուսումնասիրվող տարածքն այժմ ծածկված է հատուկ կտորով, որպեսզի պաշտպանված լինի էրոզիայից, քամիներից, անձրևից: Իսկ տեղի բնակիչներն արդեն նախատեսում են տվյալ վայրում մեծ թափով զարգացնել էկոտուրիզմը:

Ի՞նչ եղանակ է սպասվում գարնան առաջին օրերին Սևանի, Վարդենիսի, Գորիսի, Հրազդանի տարածաշրջաններում թույլ ձյուն է տեղում Ճառագայթման մակարդակը Մերձավոր Արեւելքում չի փոխվել. Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալություն Նյու Յորքի քաղաքապետը դատապարտել է Իրանին հասցվող հարվածները Նեթանյահուն հայտարարել է՝ «կան բազմաթիվ նշաններ», որ Իրանի գերագույն առաջնորդն «այլևս մեզ հետ չէ» Իրանը հրթիռների նոր ալիք է արձակել Իսրայելի ուղղությամբ Ի՞նչ եղանակ է սպասվում գարնան առաջին օրերին Ես լինելու եմ ձեր թեկնածուն վարչապետի պաշտոնում. Արման Թաթոյան Խամենեիի նստավայրի դեմ 30 ռումբ է նետվել. The Times of Israel Բազմաթիվ նշաններ կան, որ Խամենեին սպանված է. Նեթանյահու Հայ ռազմագերիները պետք է ազատ արձակվեն․ Արամ Ա Վեհափառ Հայհիդրոմետի տնօրենը գրում է Խոշոր հրդեհ Հատիս գյուղում Իշխանության և Բաքվի շահերը համընկնում են․ Էդմոն ՄարուքյանԱյսօր Ալեն Սիմոնյանի նշանադրությունն է Հայաստանը Արևմուտքի հետ գեոպոլիտիկ և առհասարակ որևէ համընկնող շահ չունի․ Հայաստանի շահերը համընկնում են բացառապես ու միմիայն Ռուսաստանի հետ․ Մհեր ԱվետիսյանՆոր կադրեր Ալեն Սիմոնյանի գերշքեղ նշանդրեքից Իրանական համարանիշներով բեռնատարը վթարի է ենթարկվել․ վիրավոր կա Մեքենաներ են բախվել․ վիրավորներ կան Դուբայի օդանավակայանում մոտ 5000 մարդ սպասում է մեկնմանը. բոլոր ուղղություններով չվերթները չեղարկվել են (տեսանյութ) Այս պատերազմից հետո աշխարհն առերեսվելու է բոլորովին այլ Մերձավոր Արևելքի հետ. Արմեն Այվազյան Իրանը հարվածել է Բահրեյնին ՀՀ քաղաքացիներին հորդորում ենք պահպանել անվտանգության կանոնները և հետևել պաշտոնական ցուցումներին Իրանը գրոհել է Դուբայը Արարատի ոստիկանները բացահայտել են սպանության նախապատրաստություն. 41-ամյա տղամարդը ձերբակալվել է Ոսկետափի Սուրբ Սահակ-Մեսրոպ եկեղեցում տեղի ունեցավ ժամերգություն և հոգևոր խորհրդածություն Կվերադարձնենք պատմությունը դասագրքեր, Հայոց եկեղեցու դեմ պատերազմը անմիջապես կդադարեցվի. Թաթոյան Ալափարսի խաչմերուկում բախվել են «Foton»-ը և «Nissan»-ը Իրանը փակել է Հորմուզի նեղուցը Աշտարակ-Գյումրի ավտոճանապարհին հրդեհ է բռնկվել «BMW X5»-ում Իրանը Կատարում խոցել է հեռահար գործողության ռադիոլոկացիոն կայանը Գրեթե բոլոր պաշտոնյաները ողջ են և անվտանգ, հնարավոր է՝ կորցրել ենք 1-2 հրամանատարի․ Արաղչի Reuters-ը հայտնում է՝ Իսրայելը ամիսներ շարունակ ծրագրել է հարվածները Իրանի դեմ Քուվեյթի իշխանությունները ժամանակավորապես փակել են երկրի օդային տարածքը, դա հանգեցրել է բազմաթիվ թռիչքների հետաձգման. Քուվեյթում ՀՀ դեսպանություն Կանադան աջակցում է Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի գործողություններին. Կանադայի վարչապետ «Հայոց Արծիվներ» կամավորական մարտական ջոկատը պատրաստ է մեկնել Իրան` պաշտպանելու բարեկամ Իրանին, Իրանի բարեկամ ժողովրդին, այդ թվում` Իրանում բնակվող բոլոր հայերին․ Խաչիկ ԱսրյանԻրանի հոգևոր առաջնորդ այաթոլլահ Խամենեիի զոհվե՞լ է Պուտինը խորհրդակցություն է անցկացրել ՌԴ ԱԽ մշտական անդամների հետ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի սրման ֆոնին Իսրայելական հրթիռի հարվածից Իրանում 60 երեխա է զոհվել, վիրավորներն 80-ն են Թուրքիան թույլ չի տա իր օդային ու ցամաքային տարածքն օգտագործել Իրանի դեմ. Էրդողանի վարչակազմ Թոշակները 10 հազար դրամով բարձրացնելուն հաջորդելու է աննախադեպ գնաճը. տնտեսագետը զգուշացնում է «Аэрофлот»-ը չեղարկել է ԱՄԷ ուղղությամբ բոլոր թռիչքները փետրվարի 28-ին Բահրեյնում նկատվել է զրահատեխնիկայի մեծ շարասյուն Մոտ չորս ժամ անդադար Իրանը հրթիռներով և անօդաչուներով հարվածներ է հասցնում Իսրայելին. Ոսկանյան Լավրովը զրուցել է Իրանի արտգործնախարարի հետ Ուժեղ տնտեսություն հնարավոր է միայն Ուժեղ Հայաստանում՝ Սամվել Կարապետյանի հետ․ Գառնիկ ԴավթյանՎարդենյաց լեռնանցքը, Վեդի-Լանջառ ավտոճանապարհը կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար փակ են Կյանքից հեռացել է Կառլեն ԱդամյանըՄեր հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանը լիովին գիտակցում է այն պատմական պատասխանատվությունը, որը մենք կրում ենք մեր ազգի առջև. Մարիաննա Ղահրամանյան Ծիծեռնակաբերդում հարգանքի տուրք է մատուցվել Սումգայիթյան ջարդերի զոհերի հիշատակին