Բռնության մենաշնորհն ու ոչ պրոֆեսիոնալիզմը

Էրեբունիում դիպուկահարի կողմից պատանդ վերցնողի վնասազերծման թեման ակտիվորեն քննարկվում է սոցցանցերում և մամուլում: Նման մարտաֆիլմ դեռևս հայ ընթերցողը չէր հանդիպել, և տպավորությունները առաջին անգամ շատ են: Սովորաբար, եթե չկա քաղաքական հարց, հայաստանյան ուժայինները քիչ են կրակում և քիչ են դիմում բռնության: Եվ այս իմաստով հանցագործի վնասազերծումն իսկապես արտառոց էր:

Սասնա ծռերի գործողությունից հետո իշխանության բռնության մենաշնորհի հարցը դրված էր կասկածի տակ: Ոստիկանության այս քայլը իշխանության կողմից մեկնաբանվեց այդ խարխլված մենաշնորհը վերականգնելու համար: Հասարակությունն էլ, որոշ բացառություններով, դրական գնահատական տվեց այդ վնասազերծմանը: Բայց միաժամանակ՝ վնասազերծման փաստին զուգահեռ, աչքի են զարնում երկու տարբեր սյուժեներ, որոնք իշխանության բռնության մենաշնորհը ֆիքսելուց բացի, փաստում են նաև այդ բռնության մենաշնորհի կիրառման ոչ պրոֆեսիանալությունը: Խոսքը բուն վնասազերծման գործողությանն ուղեկցող հանրային թամաշայի, իսկ այնուհետ պատանդի, պատանդառուի անձնական կյանքի մասին ինֆորմացիայի արտահոսքի մասին է:

Առաջին դեպքում մենք տեսանք, որ ոստիկանությունը, չնայած բուն խնդիրն իրագործել է, բայց անտեսել է պրոֆեսիոնալ էթիկան, մի կողմ դրել դետալները: Մարդկանց խմբի մեջ պառկած դիպուկահար, հատուկ ծառայության աշխատակցին պաչիկով բարևող անհայտ մարդիկ, երեխա ՝ ամբոխի մեջ, կրակոց՝ նույն ամբոխի մեջ դիրքավորված դիպուկահարից և այլն: Եվ այս ոչ պրոֆեսիոնալիզմին հասարակությունն իր գնահատականը տվեց ՝ հեգնելով ու հումորի վերածելով թամաշայի մեզ հասած լուսանկարները:

Երկրորդը վերաբերում է ուժայիններից մամուլ արվող արտահոսքերին: Հայաստանյան մամուլի համար արտահոսքերը սովորական բան են դարձել: Արտահոսքը երկու խնդիր է լուծում. մի դեպքում այն ներիշխանական պայքարի գործիք է, մյուս դեպքում արտահոսքի առաջին ձեռք հանդիսացող լրատվության միջոցների համար դիտումների աղբյուր: Իսկ արտահոսքերի հետևանքով մի շարք նախաքննական նորմերի խախտումը որևէ մեկին չի հետաքրքրում: 

Բռնության մենաշնորհն անշուշտ կարևոր է ոչ միայն իշխանության, ընդհանրապես, պետության կայունության համար: Պետությունը հարաբերականորեն կարող է կայուն լինել, քանի դեռ այդ մենաշնորհը կա ու պատկանում է իշխանությանը ՝ պետական գործառույցներ իրացնողին: Բայց ոչ պակաս կարևոր է դրա իրացման պրոֆեսիոնալիզմը, դետալները, սկիզբը ու վերջը: Այդ մենաշնորհի ոչ պրոֆեսիոնալ իրացումը մարդկանց աչքերում վարկաբեկում է բռնության կիրառման ինստիտուտն ընդհանրապես, զատում է այդ ամենից քաղաքական կարևորությունն, ու տեղի ունեցողը ընկալվում է բացառապես մարտաֆիլմ-թրիլլերի նման: 

Արտակ Ասլանյան