Ջազիրայի փոթորիկն ընդդեմ Ասադի

Երեկ ԱՄՆ գլխավորած միջազգային կոալիցիան ուշ երեկոյան պաշտոնապես հայտարարեց Սիրիայում ծավալվելիք նոր օպերացիայի վերաբերյալ, որը «Ջազիրայի փոթորիկ» անունն է ստացել: Հայտարարվեց նաև, որ ռազմական գործողությունները կծավալվեն Եփրատի ձախ վտակը հանդիսացող Խաբուր գետի երկայնքով, մինչև Դեյր–էլ–Զոր՝ ԱՄՆ–ի ցամաքային զորքերի, քրդական SDF/YPG–ի և, որքան էլ զարմանալի հնչի, Ջեյշ Մահավիր աթ–Թաուրա խմբավորման գրոհայինների ուժերով:

Թե ինչու է կոալիցիան, հատկապես Սիրիայի կառավարության՝ երկրից հեռանալու պահանջի ֆոնին, ռազմական նոր գործողությունների անցնում, դեռ կփորձենք հասկանալ: Ինչ վերաբերում է Ջեյշ Մահավիրի, նախկինում՝ Նոր սիրիական բանակ, Հեղափոխության կոմանդոս կոչվող ալյանսի ակտիվության հետ կապված մեր զարմանքին՝ անհրաժեշտ է իմանալ, որ Ջեյշ ալ–Սուար խմբավորումից ու Ահմադ ալ–Աբդոյի մահապարտներից կազմված այս կազմակերպությունը, որն իրականում ոչ թե իսլամիստներից, այլ Սիրիայում Ասադին ընդդիմադիր սունի ցեղերից էր բաղկացած, դեռ այս ամառվա սկզբին էր կաթվածահար վիճակում հայտնվել:

Որոշ լուրերի համաձայն՝ Մահավիրը դադարել էր նաև կոալիցիայի օժանդակությունը վայելել, արդեն օգոստոսի վերջին սեփական փլուզման մասին հստակ ակնարկներ անելով: Պատճառն այն էր, որ կազմակերպության գրոհայինները, որոնք պատրաստություն էին անցել Բրիտանիայում, ԱՄՆ–ում, Նորվեգիայում և Հորդանանում, հատկապես վերջին տարվա ընթացքում ավելի շատ ոչ թե կառավարական ուժերի, այլ ԴԱԻՇ–ի դեմ էին պայքարում Սիրիայի հարավ–արևելքում: Իսկ երբ բանակն այստեղ քիչ թե շատ կարգուկանոն հաստատեց, և սիրիական անապատում շրջափակված Մահավիրը փորձեց միանալ իսլամիստական խմբերին՝ շարժվելով դեպի Աբու–Քեմալ, լուրջ ծեծ կերավ Հըզբոլլահի ու իրանական ուժերի կողմից: Այս դեպքերից հետո արդեն Ջեյշ Մահավիրի մի մասը միացավ այն հարթակին, որտեղ քաղաքական բանակցություններ էին սկսվել կառավարության հետ: Այնպես որ եթե հիմա Մահավիրին նորից են հիշել, կարելի է ենթադրել, որ կամ՝ գրոհայինների մի փոքր խմբի, այնուամենայնիվ, նոր կյանք են տվել, կամ՝ նրա մասին ապատեղեկատվություն է տարածվում շատ կոնկրետ պատճառով:
Ինչ էլ եղած լինի՝ շատ շուտով ամեն բան պարզ կդառնա: Կորոշակիանան նաև «Ջազիրայի փոթորկի» իրական պատճառները, որոնցով առաջնորդվելով՝ նույնիսկ քրդերն են կիսատ թողել նախկինում իրենց ամենակարևոր առաքելությունը համարվող Ռաքքայի գրավման գործը՝ անցնելով Դեյր–էլ–Զորին, որի պաշարումը ճեղքելով՝ Սիրիայի պաշտոնական բանակն է հենց այս պահին փորձում վերահսկողություն սահմանել:
Այս պահին կարող ենք միայն ենթադրել, որ Սիրիայի կառավարական բանակի հաջողությունը ռեսուրսառատ և ռազմավարական կարևորություն ներկայացնող հարավում այնքան է տագնապի մատնել Վաշինգտոնին, որ այստեղ շտապ կարգով որոշել են փոխել նախկին պլանները՝ փորձելով կասեցնել Ասադի հաղթական ընթացքը: Ակնհայտորեն, ԴԱԻՇ–ն այլևս չի կարող Դեյր–էլ–Զորում հակազդել պաշտոնական բանակին, որի Tiger forces էլիտար ստորաբաժանումն ու Հանրապետական գվարդիայի 800–րդ դասակն այս պահին Դեյր–էլ–Զորում «Ասադ» անունով նոր օպերացիա են իրականացնում, ամենայն հավանականությամբ՝ իրենց հաջորդ թիրախը Եփրատի ձախ թևն ընտրելով: Այսինքն, այն հատվածը, որտեղ ԱՄՆ–ն օպերացիա է սկսել, ինչպես արդեն նկատեցինք՝ փորձելով կասեցնել ոչ միայն բանակի հաջողությունները, այլև սեպտեմբերի 14–15–ին Աստանայում կայանալիք հերթական բանակցություններում զսպելով կառավարության ինքնավստահությունը:

Ի դեպ, այս հավաքը կարևորվում է այնքանով, որ դրան ոչ միայն ՄԱԿ–ի հատուկ բանագնաց Ստեֆան դե Միստուրան, այլև Եգիպտոսի ու Հորդանանի պատվիրակություններն են մասնակցելու: Երեկ հայտնի դարձավ, որ Աստանայում ներկայանալու ցանկություն է հայտնել նաև Քաթարը: Իսկ սա արդեն նշանակում է, որ շատերն են առջևում ռազմական գործողությունների մոտալուտ ավարտ և զուտ քաղաքական բանակցություններ ակնկալում, որում Ասադի հաջողությունն, իհարկե, ի չիք կդարձնի այն ողջ ջանքը, որ այսքան տարի առանձին երկրներ են գործադրել՝ փորձելով տարածաշրջանին խաղի նոր կանոններ և նոր քարտեզներ թելադրել: