Երևան, 03.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Օրենքի բացի և չվերահսկվող իրավիճակի զոհերը

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Ջերմուկ քաղաքում ճուռակ տեսակի թռչնին ոտքից կապել են, որ գումար աշխատեն: Ոտքից կապել են, որ չփախչի, որ անցնող դառնողները հանգիստ նկարվեն թռչնի հետ: Նկարագրվածը «Փրո Փոուզ» կենդանապաշտպան կազմակերպության ստացած վերջին ահազանգն է:

Բնապահպան, «Փրո Փոուզ» կենդանապաշտպան կազմակերպության կրթական ծրագրի ղեկավար Կարինե Փանոսյանի խոսքով՝ ցավոք, նման ահազանգեր կազմակերպությունը շատ–շատ է ստանում:

«Պատկերացրեք՝ կենդանին ինչքան տագնապալի վիճակում է: Ամեն անգամ տարբեր մարդիկ են մոտենում և մեկը մյուսից տարբեր վերաբերմունք ցուցաբերում: Մեկը ցավեցնում է, մյուսն էլ՝ ագրեսիվ է: Իսկ կենդանին շարժվելու հնարավորություն չունի: Սա ակնհայտ դաժան վերաբերմունք է կենդանու նկատմամբ: Յուրաքանչյուր շաբաթ մենք տարբեր վայրերից տարբեր կենդանիների վերաբերյալ նման ահազանգ ենք ստանում: Ահազանգերը տարբեր են. մեկը բենզալցակայանում է կենդանուն պահում, մյուսն էլ՝ ռեստորանում՝ վանդակի մեջ»,–«Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Կարինե Փանոսյանը:Վերջինիս խոսքով՝ նշված խնդիրը Հայաստանում համատարած է:

«Բացի այդ՝ երևույթը շատ հանգիստ է ընկալվում հասարակության կողմից: Մեծ հաշվով՝ սա սոցիալ–մշակութային խնդիր է. մեզ մոտ կենդանին առարկայական վերաբերմունքի է արժանանում: Կենդանուն կերակրում են ոչ թե նրա համար, որ սնվելու կարիք ունի, այլ որ իրենց գործն առաջ տանի: Երկրորդ խնդիրն օրենսդրական բացն է: Հայաստանում հատկապես վայրի կենդանիների վերաբերյալ ոչ մի օրենք չկա՝ կենդանիների պաշտպանության մասով օրենսդրություն չունենք:

Բնականաբար օրենքի բացակայության պատճառով չես կարող զանգահարել ոստիկանություն և ասել, որ ինչ–որ մեկը կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունք է ցուցաբերում ու խախտում է միջազգային ակտերը, որոնց Հայաստանը ևս միացել է: Օրենքի բացի արդյունքում չվերահսկվող իրավիճակ ունենք»,– ասաց բնապահպանը:
Կարինե Փանոսյանը նշեց, որ դեռ նախորդ տարվանից Բնապահպանության նախկին նախարար Արամայիս Գրիգորյանի կողմից «Վայրի կենդանիների մասին հանրային խորհուրդ» էր ձևավորվել:

«Խորհրդի անդամ էինք նաև ես, ընկերներս ու այլ մասնագետներ: Մենք կարողացանք հասնել նրան, որ շատ կարճ ժամանակահատվածում ԱԺ նախնական լսումների օրենսդրական փաթեթ ներկայացվեց: Քննարկման ժամանակ պատգամավորները նույնիսկ ամոթանք տվեցին, որ Հայաստանը մինչ օրս նման խնդիրները լուծելու ուղղությամբ ոչ մի քայլ չի արել: Քննադատեցին, որ մենք նույնիսկ միջազգային ատյաններում ենք խայտառակ եղել ու «սև ցուցակ» ընկել: Ոգևորություն կար, բայց այդ քննարկումից մեկուկես տարի է անցել և ոչ մի այլ հարց չի բարձրացվել: Մեզ չեն հրավիրել հանրային լսումների, իսկ ԱԺ–ում մեր ներկայացրած փաթեթը տեղից չի շարժվել»,–ընդգծեց նա:

Բացի անհրաժեշտ օրենքից, Կարինե Փանոսյանը խնդրի լուծումը նաև այլ դաշտում է տեսնում: «Լուծումը նաև բնասիրական դասընթացների մեջ է, որը մեր կազմակերպությունն է իրականացնում: Այդ դասընթացների արդյունքում երեխաների միջոցով փորձում ենք հասարակության լայն շերտերին ուղերձ հղել, թե ի՞նչ է կենդանին ու բնությունը: Մենք փորձում ենք երեխայի մեջ կապ ստեղծել իրենց վարքագծի և բնության հետևանքների միջև: Բայց սա չպետք է մեկ կազմակերպության խնդիրը լիներ: Պետք է լիներ նաև ԿԳՆ–ի և Բնապահպանության նախարարության խնդիրը: Բայց քանի որ այն պետական մակարդակով չի արվում, մենք փոքր–փոքր քայլերով կարողանում ենք ընդամենը քիչ երեխաների ներգրավել»,– ասաց բնապահպանը:

Կարինե Փանոսյանը խոսքը դրական ու լավատեսական նոտայով ավարտեց. «Անգամ այդ փոքր քայլերով կարողացել ենք դրական շարժ գրանցել»:

Ասիայի գավաթը հետաձգվել է գրեթե մեկ տարով ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (3 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ).Оգնության միասնական ազդանշանը, միջմայրցամաքային ռմբակոծիչ առաջին աերոստատները. «Փաստ»Հայաստանը կհրաժարվի Ադրբեջանի դեմ հայցերից․ Երևանը հստակեցնում է պայմանը Գազամատակարարման վթարային դադարեցում Երևանի մի շարք հասցեներում Ոչ մի պետության շահ չպետք է փոխարինի մեր սեփական պատմական գիտակցությանը. Մհեր ԱվետիսյանՈղբերգական վթարից տուժած երեխաներից մեկը դուրս է գրվել. մանրամասներ առողջական վիճակից Հունվարի 1-ից կարգելվի պոլիէթիլենային տոպրակների, մեկանգամյա օգտագործման պլաստիկ ապրանքների օտարումը COP 17-ը ժողովրդի և երկրի բյուջեի վրա շատ ծանր է արժեցել. Աննա ԿոստանյանԱրդյունավետ գործընկերություն հանուն բնության. Team-ը COP17-ում պանելային քննարկում էր կազմակերպելՔննարկվել են Հայաստանի և Մեքսիկայի միջև երկկողմ հարաբերությունների զարգացմանն առնչվող հարցեր Աշխարհաքաղաքական «սեյսմիկ» տեղաշարժերն ու տնտեսական, էներգետիկ, ռազմական ռիսկերը. «Փաստ»Նարեկ Կարապետյանն ու Իրինա Յոլյանը հիվանդանոցում այցելել են Անի Ավետիսյանին. Անուշ Միրզոյան Գյումրիում բնակարաններ կհանձնվեն սոցիալապես ծանր պայմաններում ապրող ընտանիքներին Ուկրաինայում զինվորներ են խոշտանգվել. Ի՞նչ է թաքնված ռազմական օբյեկտի պատերի հետևում Հայրության արձակուրդ Հայաստանում․ ինչ իրավունքներ ունենIDBank-ն առաջին անգամ թողարկել է արժեկտրոնային անժամկետ պարտատոմսեր Իրավիճակը բարդ է, լարված. Հայաստանը նոյեմբերին կհեռացվի՞ ՀԱՊԿ-ից. «Փաստ»Իրանը սպառնում է հարվածել Եվրոպայում գտնվող ԱՄՆ ռազմական օբյեկտներին Գագիկ Ծառուկյանին հետագա կալանքի տակ պահելն այլևս չունի որևէ ողջամիտ անհրաժեշտություն. ԲՀԿ Ռուսաստանում նոր խիստ կանոններ են ուժի մեջ մտել․ օտարերկրացիներին սպառնում է արտաքսում Խաղաղության անունից հանդես եկող իշխանությունը սեփական քաղաքական օրակարգի շուրջ անհամաձայնությունը հաղթահարելու միջոց է հայտարարում հանրային ճնշումը. Ա. ՀովասափյանԵրբ սկսում ես զիջումներ անել, չես կարող կանգ առնել. «Փաստ»Գազայում վերջին 24 ժամվա ընթացքում Իսրայելի կողմից իրականացված հարձակումների հետևանքով զոհվել է 15 մարդ ՀՀ ՊԵԿ-ը հորդորում է Ռուսաստանի Դաշնությունից կանխիկ գումարի արտահանում պլանավորելիս նախապես ծանոթանալ գործող կարգավորումներին  ԶՊՄԿ-ն հյուրընկալել է Case Key բիզնես խնդիրների լուծման մրցույթի մասնակիցներին և համակարգողներին«Ամեն վայրկյան հեռախոսի զանգին էի սպասում». Աշուռ Իսախանովն անմահացել է հոկտեմբերի 29-ին Քերթում, տուն «վերադարձել»... չորս ամիս անց. «Փաստ»Անձնագիր ստանալու նոր կանոններ․ հայտնի են վճարների առավելագույն չափերը Հայաստան է ժամանել Վրաստանի պաշտպանական ուժերի հրամանատար Գիորգի Մաթիաշվիլին Երբ մեծ տերությունների շահերը հակադրվում են, փոքր պետությունների համար հավասարակշռություն պահպանելը անհնար է դառնում. Մհեր ԱվետիսյանՏարադրամի փոխարժեքները նոյեմբերի 3-ին «Մի քանի համայնքում տեղի ունեցած ընտրությունների արդյունքները չի կարելի ուղենիշ համարել քաղաքական վարքագիծ կառուցելու հարցում». «Փաստ»Ռուսաստան-ԱՄՆ-Ուկրաինա եռակողմ բանակցություններ են նախատեսվում․ մանրամասներ Իրանը բալիստիկ հրթիռներ է տեղակայել Ադրբեջանի սահմանին Լույս չի լինելու Ի՞նչ փոփոխություններ կկատարվեն խաղողի մթերման գործընթացում. «Փաստ»Վենսը հայտարարել է ԱՄՆ-Իրան բանակցություններում առաջընթացի մասին Reuters․ Հայտնի է, թե ով է ներկայացնելու Միացյալ Նահանգները Աբու Դաբիում կայանալիք բանակցություններում Կառավարության «ձեռքերը»՝ մշտապես քաղաքացու գրպանում. «Փաստ»Վաղուց 2018 թվականը չէ. ո՞ւմ հույսով է սպառնում Փաշինյանը. «Փաստ»Ընդդիմությունն արձագանքում է «հանրային ճնշում» գեներացնելու վերաբերյալ Փաշինյանի սպառնալիքին. «Փաստ»Իշխանական «ցանցը» պետական ապարատում. ում մերձավորներն են ստացել ազդեցիկ պաշտոններ և միլիոններով աշխատավարձեր. «Փաստ»«Ջախջախիչ հաղթանակ» դատարկ ռինգում. Ստեփանավանի ընտրությունները՝ հակակոռուպցիոնի «սոուսով». «Փաստ»Վրաստանը նպատակ ունի ամրապնդել Ռուսաստանի հետ հաղորդակցության ուղիները. ԿոբախիձեՌուսաստանում վաղվանից խստացվում են ներգաղթյալներին ներկայացվող պահանջներըՁյուն կտեղա՞․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 3-ից 7-ինԵմենում հուսիթների հրթիռային հարվածի հետևանքով առնվազն 20 խաղաղ բնակիչ զոհվել էԱնթիլիասում տեղի է ունեցել եկեղեցիների և միջեկեղեցական կառույցների գլխավոր քարտուղարների համաժողովըՎերին Լարսի անցակետում Վրաստան մուտք գործելուն է սպասում է ավելի քան 800 բեռնատարԹրամփը չի բացառել Իրանի դեմ ռազմական գործողությունների ընդլայնումը«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը է Սիսիանի Շաքի համայնքում ադրբեջանցու կրակոցից վիրավորում ստացած կնոջը