Զանգվածային պսիխոզի դրվագներ

Ցանկացած երկրի հասարակական-քաղաքական կյանքում կատարվող գործընթացների կապակցությամբ՝ ընդդիմության և ընդդիմադիր կեցվածքով հանդես եկողների կողմից առկա իշխանությունների քննադատությունը առավել քան, նորմալ է: Սակայն հայաստանյան իրականության մեջ, երբեմն «ընդդիմադիրությունը» և իշխանամետությունը կամ կենտրոնամետությունը հասնում են այնպիսի ընդգրկումների, որ դուրս են գալիս, ոչ միայն քաղաքական կամ հրապարակախոսական քննադատության, այլև ընդհանրապես բանականության սահմաններից:

Թերևս հենց սրանով է նաև պայմանավորված, որ մինչ օրս մենք չունենք շատ թե քիչ կայացած քաղաքական դաշտ: Ստացվեց այնպես, որ սոցցանցերի և համացանցի տարածումից հետո, համակարգչային նվազագույն գիտելիքներ և համակարգիչ ունեցող ցանկացած ոք հնարավորություն ստացավ դառնալ յուրօրինակ ֆեյսբուքյան քաղաքական հասարակական գործիչ: Արդյունքում՝ հրապարակախոսական, քաղաքական երկխոսությունն ու բանավեճը վերածվեցին ստատուսային պայքարի, որը հաճախ հատում է առողջ դատողության և քննադատության սահմանները և դառնում զգացմունքային պաթոսախառը հռետորություն, իսկ վատագույն դեպքում՝ բաց տեքստով հայհոյանք:

Մոտ անցյալում տարբեր «հայրենասերներ»,«ռազմահայրենասերներ», «երդվյալ դաշնակցականներ», «ազգայնականներ» կամ «ցեղակրոններ», առանց երկար բարակ մտածելու, Տիգրան Խզմալյանին ազգի ու պետության դավաճան էին պիտակավորում, ցավալիորեն գրեթե նույն տրամաբանությամբ մի խումբ, մեղմ ասած, տարօրինակ ընդդիմադիրներ Հայաստան-Պորտուգալիա խաղի ժամանակ Շանթ Հարությունյանի որդուն՝ Շահենին դաշտից հեռացնող ոստիկաններին էին ազգի թշնամի ու էլ աստված գիտի, թե ինչ որակում: Ինչ խոսք, Հայաստանի ոստիկանությունը սեփական ջանքերի գնով է «վաստակել» նման հանրային անհանդուրժողականությունը, սակայն միևնույն ժամանակ պետք է փաստենք, որ երբ հանրության վերաբերմունքը վերաճում է զանգվածային պսիխոզի, ապա այլևս առողջ, նպատակաուղղված և արդյունքներ ենթադրող քննադատության մասին, անիմաստ է խոսել:

Եվ խոսքն այստեղ Շահենի մասին չէ, ով ի դեպ կարծրատիպ կոտրող քայլ է արել՝ միայնակ քաղաքական ակցիա անցկացնելով, որն այլ խոսակցության թեմա է: Այստեղ խնդիրը ոստիկաններն ու նրանց նկատմամբ վերաբերմունքն է և ավելի շատ քննադատության թիրախը: Կարելի է քննադատել ոստիկանին՝ ավելորդ բռնության, իրավիճակի չարաշահման համար, բայց ոչ երբեք՝ իր գործառույթը կատարելու: Ի դեպ, այստեղ նույնպես խնդիրը երկակի է, քանի որ ցավոք, հայաստանյան հասարակական-քաղաքական առօրյայում չափազանց շատ են դեպքերը, երբ ոստիկանն իր գործողություններով դուրս է իր գործառույթների շրջանակից:

Երբ նման իրավիճակում ոստիկանների քննադատությունը նույնպես դուրս է գալիս բանականության սահմաններից, մենք հայտնվում ենք հասարակության, կամա թե ակամա հիվանդացման փաստի առաջ: Նույն հաջողությամբ, եթե մենք դավաճան ենք հայտարարում Տիգրան Խզմալյանին՝ հատելով նրա իրավունքների սահմանները և շրջանցելով հասարակական անհատին կամ նրա քայլը համակողմանի վերլուծելու և ինչու չէ, քննադատելու հնարավորությունը, ապա հայտնվում ենք «դարձ ի շրջանս յուր» իրողության մեջ, որը ոչ մի տեղ չտանող ճանապարհ է:

Աղասի Մարգարյան

Past.am, վերլուծաբան

X