Գալու են այնքան ժամանակ, քանի դեռ իրենց երեխաներին սպանողները պատասխան չեն տվել...

Կառավարության շենքի դիմաց ամեն հինգշաբթի գալիս են Ղարաբաղում ծառայության ժամանակ մահացած զինվորների մայրերը՝ Հերիքնազ Գասպարյանն ու Նանա Մուրադյանը: Ու թեև պաշտոնական վարկածով իրենց տղաները ինքնասպան են եղել, սակայն ծնողները համոզված են, որ իրականում իրենց որդիներին սպանել են:
Արման Մուրադյանի մայրը՝ Հերիքնազ Գասպարյանը պատմում է, որ տղան ծառայել է Ղարաբաղում: Եվ 2013 թ., երբ որդու ծառայության ավարտին մնացել էր ընդամենը չորս ամիս, իմանում են բոթը: Կինն ասում է, թե տղային սպանել են, այնուհետև քննիչը զինգրքույկի մեջ ավելացրել է զենքի մասին գրություն:

«Երեխին բերեցին, ասեցին ինքնասպան է եղել: Հետո որ ամուսինս գնաց զորամաս, տեսանք, որ զինգրքույկի մեջ ավելացրած էր այդ զենքը, բացահայտեցինք, որ այդ զենքով չի սպանվել: Գնացի Օհանյանի մոտ, ասեց թյուրիմացություն է տեղի ունեցել, բայց մինչ օրս ոչ մի բան չի փոխվել: Գործերը դատախազ Գայանե Գասպարյանի մոտ են, մի անգամ գրություն էլ չեն ուղարկում, թե հետաքրքրվում ենք ձեր գործերով: Մենք չկարողացանք դատերին գնալ, Ղարաբաղ էր, ամուսինս հիվանդ էր, գումար չկար: Երբ դատական թուղթն եկավ, որ դատն ավարտվել է, արդեն ուշ էր, չկարողացանք բողոքարկել: Բոլորին խնդրեցի դատը տեղափոխել Հայաստան, ոչ մեկ չարեց»,– պատմեց նա:
Հուսահատ մայրն ասում է՝ ինչո՞ւ պիտի ինքնասպան լիներ տղաս, եթե զանգում է ու ասում, մամա, մնացել է չորս ամիս, օրերս հաշվի: Մայրը կասկածում է, որ հնարավոր է ինչ–որ մի կոնֆլիկտ է եղել:

«Իր զինակից ընկերներին հարցնում եմ՝ տեսել եք, որ Արմանը ինքնասպան է եղել, ասում են՝ հեռու էր, չտեսանք, բայց զորամասում մի տղա մոտեցել է ամուսնուս ու ասել, թե՝ հոպար ջան, քու տղին սպանեցին, բայց իմ անունը չտաս»,– ասաց սպանված զինվորի մայրը:

Մոր խոսքով՝ այս դեպքի համար ոչ ոք պատիժ չի կրել: Միայն տղայի անմիջական ղեկավարին 6 ամիս ազատազրկման են դատապարտել, սակայն մայրը համոզված է, որ վերջինս և ոչ մեկ օր բանտում չի անցկացրել:

Եվս մեկ սպանության զոհ է եղել զինծառայող Վալերիկ Մուրադյանը: Այս տղայի մայրն էլ՝ Նանա Մուրադյանը, համոզված է, որ տղայի սպանությունը կոծկվել է որպես ինքնասպանություն միայն այն բանի համար, որ տղան ականատես է եղել վառելանյութի գողությանը և հրաժարվել մասնակցել այդ հանցագործությանը:

«2009 թ. զորակոչել են Ստեփանակերտ, 2010 թ. մարտի 15–ին մահացած, սպանած բերել են, խեղդել են, հետո կախել: Երկու պարանի հետք կա իր պարանոցին, որի մասին դատաբժիշկը վկայել է դատաբժշկական եզրակացության մեջ՝ «խորը ակոսին զուգահեռ կա մուգ կարմիր գույնի ժապավենաձև արյունազեղում» տողով, այսինքն՝ երկու հետքի մասին է խոսքը: Բայց դատաբժիշկը դա վնասվածք չի համարել, թղթի վերջում դա ներգրավված չէ: Ես ուսումնասիրել եմ դատաբժշկական գրքեր, որտեղ հստակ ասված է՝ եթե երկու պարանի հետք կա, ուրեմն խեղդել են ուրիշ պարանի միջոցով, հետո նոր կախել:

Իմ տղայի գործը որակել են ինքնասպանության դրդում, իբր ինքն իրեն սպանել ա, այսինքն՝ իմ տղեն իրեն երկո՞ւ անգամ կախել է: Հետքերը պարզ երևում են: Մինչ էսօր իրանք էդ կարուսելը պտտացնում են: Ես այս գործի մեջ այնքան հակասություններ եմ գտել, որ անգամ նախկին գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանն այն ժամանակ ասաց, որ ինքն էլ է բացթողումներ տեսնում քննիչի կողմից և խոստացավ գործը կասեցումից հանել: Հանեց կասեցումից, բայց մինչ օրս ոչ մի բան չեն արել»,– պատմեց Նանան:
Մայրը նաև պատմում է, որ դեպքից չորս օր առաջ տղան զանգահարել էր և պատմել վառելիքի գողությանը ականատես լինելու մասին: Մայրը զարմացած հարցրել էր, թե միթե հրամանատար չկա, և երեխաները չե՞ն վախենում, ինչին տղան պատասխանել էր, որ սպան ինքն է ավտոմեքենան մոտեցնում, իսկ տղաները լցնում են վառելիքը:
«Չորս օր հետո իմ երեխու գլուխը կերան: Ես ասում եմ, որ իմ տղան տեսել է, թե ինչպես են գողանում, չի մասնակցել, դրա համար էլ իրեն սպանել են: Իսկ պաշտոնապես ասված է ինքնասպանության դրդում, բա դրդողներն ո՞ւր են, էդ դրդողներն էլ չկան»,– նշեց նա:
Հարցին, թե այսքանից հետո ինչպես են իրենք կարողանում գալ ու այստեղ կանգնել, մայրերը միաբերան պատասխանում են, որ գալու են այնքան ժամանակ, քանի դեռ իրենց երեխաներին սպանողները պատասխան չեն տվել: