Աճել է ավագ դպրոցների աշակերտների՝ կրկնուսույցներին դիմելիությունը

Past.am   Երեկ «Բաց Հասարակության Հիմնադրամներ–Հայաստան»–ի կողմից «Հոդված 3» ակումբում ներկայացվեց «Կրթության իրավունքի իրացման և հավասարության հիմնախնդիրները ՀՀ հանրակրթության ոլորտում» հետազոտության զեկույցը: Հետազոտությունը նպատակ ուներ գնահատել և վերհանել կրթության իրավունքի լիարժեք իրացմանը խոչընդոտող՝ հանրակրթության մեջ առկա հավասարության և արդարության հիմնախնդիրները, ինչպես նաև, տարբեր շահագրգիռ կողմերի հետ համագործակցությամբ, մշակել քաղաքականության այլընտրանքային լուծումներ:
Ըստ հետազոտության հեղինակների՝ վերջին տարիներին Հայաստանի կրթական համակարգի բազմաթիվ հետազոտությունները, ինչպես նաև պաշտոնական վիճակագրությունը շարունակաբար ահազանգում են բնակչության կրթվածության մակարդակի և աղքատության միջև փոխկապակցվածության, սոցիալապես խոցելի ընտանիքների և գյուղաբնակ երեխաների, հատկապես աղջիկների համար որակյալ կրթության անհասանելիության մասին:

Ներկայացնենք հետազոտության արդյունքների մի քանի տվյալներ:
Այսպես, 2010–2015թթ. ժամանակահատվածում բարձրագույն կրթություն ունեցող բնակչության շրջանում աղքատությունը կրճատվել է մոտ 3%–ով, սակայն միևնույն ժամանակ տարրական և ցածր կրթություն ունեցողների շրջանում այն ավելացել է մոտ 16,8%–ով:

Հետազոտությունից նաև տեղեկանում ենք, որ տարեցտարի նվազել են կրթության համար իրականացվող ծախսերը: Մասնավորապես 2009 թ. 6,8%–ի համեմատ 2015 թ. էապես նվազել է տնային տնտեսությունների ընդհանուր ծախսերում կրթության համար կատարվող վճարների մասնաբաժինը, ընդ որում, այս ծախսերը էապես տարբերվում են քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի պարագայում: 2015 թ. դրանք կազմել են 2,5% և 0,7% համապատասխանաբար՝ 2009 թ. 8%–ի և 3,6%–ի համեմատ:

Հետազոտության մեջ նաև ցույց է տրվում անապահով–ապահովված ընտանիքների երեխաների ու նրանց գնահատականների միջև եղած կապը: Այսպես, 2016/2017 թթ. ուստարվա ընթացքում տարրական դասարաններում անապահով ընտանիքների երեխաների 34,3%–ն է ստացել 9 և 10 գնահատական, մինչդեռ ապահովված ընտանիքների դեպքում այս ցուցանիշը կազմել է 42,8%: Սրանից հետևում է, որ ապահովված ընտանիքների երեխաները առաջադիմության տեսանկյունից գերակշռում են: Նույն ժամանակահատվածում ապահովված ընտանիքների երեխաները 0–5 գնահատական չեն ստացել, այն դեպքում, երբ նման գնահատական ստացել են անապահով ընտանիքների երեխաների 8,7%:

Հետազոտության մեկ այլ տվյալով՝ 2015–16 թթ. աշակերտների նվազման տենդենց է եղել, որը նկատվել է հատկապես ավագ դպրոցի աշակերտների շրջանում:
Ինչ վերաբերում է արտագաղթին, ապա ըստ հետազոտության՝ Հայաստանից արտագաղթած աշակերտների թիվը 2010–11 թթ. համեմատությամբ 2016–17 թթ.–ին ավելացել է 3 հազարով: Միաժամանակ ակտիվացել է ընտանիքների ներքին միգրացիան, ինչը հետազոտության հեղինակները կապում են ավագ դպրոցների ստեղծման հետ: Այն տրամաբանությամբ, որ ծնողներն իրենց երեխաների լիարժեք կրթության համար տեղափոխվել են ավագ դպրոց ունեցող բնակավայր կամ ավագ դպրոցին մոտ գտնվող թաղամաս:

Հետազոտությունից նաև պարզ է դառնում, որ անապահով ընտանիքների երեխաները բավական շատ ժամանակ են տրամադրում դասապատրաստմանը:

«Այն ծնողները, ովքեր պատասխանել են, թե բոլորովին ապահովված չեն, այդ ընտանիքների երեխաները օրական կտրվածքով 2,7 ժամ են տրամադրում դասապատրաստմանը»,– ասված է զեկույցում:

Հետազոտության մեկ այլ հատվածում ասվում է, թե՝ «պարապե՞լ եք բուհ ընդունվելու համար» հարցին ավելի շատ դրական պատասխան են տվել ավագ դպրոցի աշակերտները, քան՝ միջնակարգ: Սա ևս մեկ անգամ փաստում է ավագ դպրոցների՝ իբր թե կրկնուսույցին դիմելու անհրաժեշտությունը բացառող միֆը:

Հավելենք նաև, որ ըստ հետազոտության՝ վերջին տարիներին մեկ առարկա պարապողների թիվը պահպանվել է, իսկ երկու առարկա և երեք առարկա պարապողներինը՝ փոփոխվել: Այսպես՝ ավելի քիչ են սկսել պարապել երկու առարկա, բայց ավելի շատ՝ երեք առարկա: