Քրդերը Սիրիայում նոր խնդիրներ են ստեղծում

Past.am   Օրերս թուրքական մամուլը լուրջ բացահայտումներ արեց Սիրիայում իրավիճակի կարգավորմանն ուղղված՝ Աստանայի վերջին հանդիպման վերաբերյալ: Güneş պարբերականի փոխանցմամբ՝ Իրանը, Թուրքիան և Ռուսաստանը, ի թիվս այլ հարցերի, Աստանայում քննարկել են Իդլիբի, Դեյր–էզ–Զորի իրավիճակն ու դրանում քրդական ուժերի՝ PYD/YPG–ի, դերակատարման խնդիրը: Բնականաբար, ամեն բան դիտարկվել է միջազգային կոալիցիայի և քրդական ուժերի կողմից վարվող «Ջազիրայի փոթորիկ» օպերացիայի կոնտեքստում, որով փորձ է արվում խափանել Սիրիայի բանակի մուտքը Եփրատի ձախ ափ, նաև կասեցնել Դեյր–էզ–Զորի ամբողջական ազատագրումը՝ հընթացս իդլիբյան սրացումից օգտվելով: Գուցե նաև՝ խրախուսելով: «Փաստն» արդեն գրել է այն մասին, որ սրան ի պատասխան՝ Սիրիայի բանակը ոչ միայն խորացավ Եփրատի ձախ ափում, այլև հարվածներ հասցրեց այն արգելակող քրդերին, որից հետո գլխավոր հրամանատար Սիփան Հեմոն հետևյալը հայտարարեց. «Ռուսաստանն ու սիրիական ռեժիմը ռմբակոծում են YPG–ի դիրքերը, և մենք ցանկանում ենք, որպեսզի Մոսկվան պարզաբանի, թե ինչու են այդպես վարվում: Մի՞թե նրանք Ասադի հետ միասին ԴԱԻՇ–ին են օգնում»:

Որևէ մեկը չգիտի՝ ռուսները բավարարեցի՞ն Հեմոյի հետաքրքրասիրությունն իրենց ներքին խողովակներով, թե՞՝ ոչ: Ինչ վերաբերում է հրապարակային պատասխանին՝ Մոսկվան ընտրեց անմիջապես պատրոններին ուղերձ հղելու քաղաքականությունը: Մասնավորապես, ռուսական ԶՈՒ–ն 2 օր առաջ տեսանյութեր հրապարակեց, որոնցում ոչ միայն ամերիկյան զինտեխնիկա է երևում ԴԱԻՇ–ի բազաներում, այլև փաստվում է, որ քրդերն ու ամերիկյան հատուկջոկատայինները ջիհադիստների դիրքերով անխափան առաջ են շարժվում Դեյր–էզ–Զորի ուղղությամբ, և սրանք փամփուշտ անգամ չեն կրակում այն դեպքում, երբ կառավարական ուժերի դեմ կենաց ու մահու պայքար են ծավալում: Փաստորեն, Մոսկվան այսկերպ ԴԱԻՇ–ԱՄՆ–PYD/YPG համագործակցության հանդիպակաց մեղադրանք է մեջտեղ բերում: Փորձագիտական աշխարհն էլ ակնարկում է, որ հասկանում է, թե ինչու են քրդերն իրենց պատրոնների հետ միասին կարևորում «սիրիական Բեռլին» հանդիսացող Դեյր–էզ–Զորը, որի վերահսկողությունը փաստացի Սիրիայում հաղթանակողին է մատնանշելու: Ավելին՝ այստեղ կարծում են, որ Սիրիայի նավթառատ տարածքների վրա վերահսկողություն սահմանելով՝ քրդերը փորձում են պլան–մաքսիմումի դեպքում սեփականել դրանք՝ ինչպես իրաքյան եղբայրները, իսկ պլան մինիմումի դեպքում՝ որպես հաղթաթուղթ գործածել Ասադի հետ բանակցություններում: Մեր կողմից հավելենք նաև տարածքի աշխարհաքաղաքական նշանակությունը, որովհետև պարզից էլ պարզ է, որ հենց այս հատվածն է Իրանի համար միջերկրածովյան կամուրջ հանդիսանում, և ակնհայտ է, որ դրա խափանման ցանկությունն իսկապես կարող է համախմբող նշանակություն ունենալ ոչ միայն հակաասադական, ջիհադիստական, այլև հակաիրանական ուժերի ու երկրների համար: Այլ կերպ ասած՝ շատ հնարավոր է, որ այստեղ ոչ անգամ կոնկրետ պայմանավորվածություն, այլ լուռ համաձայնություն է կայացել, և ամեն մեկն իր հերթին մտածել է, թե մյուսի հարցերն ավելի հանգիստ պայմաններում կլուծի:
Ինչ է եղել իրականում՝ դեռ կպարզվի, բայց երեկ կեսօրին կոալիցիայի հրամանատարությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ, որում ռուսների մեղադրանքները «մաքուր սուտ» որակեց: Սակայն՝ տարօրինակ մի հավելմամբ: «Օպերացիայի անվտանգության ապահովման նպատակով մենք չենք խոսում ընթացիկ առաքելությունների, գործընկերների ջոկատների կամ կոալիցիոն ուժերի տեղակայման վայրերի վերաբերյալ»,– ասված է հայտարարության մեջ՝ առանց մանրամասնելու, թե, այնուամենայնիվ, ինչո՞ւ էին ԱՄՆ զինվորներն ու զինտեխնիկան հանգրվանել/հյուրընկալվել ԴԱԻՇ–ի ռազմաբազաներում և ինչպիսի՞ առաքելությամբ:

Էջը պատրաստեց Գոհար Սիմոնյանը