Չհավատաք ո՛չ ընդդիմությանը, ո՛չ իշխանությանը. Խոսրով Հարությունյանը՝ սահմանադրական փոփոխությունների մասին

Իշխանությունն ու ընդդիմությունը պատրաստվում են սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեին: Արդեն տեղեկացրել ենք, որ այսօր հայտնի դարձան «Այո»-ի շտաբի պետի տեղակալների անունները:

Թեմայի շուրջ Past.am-ը մի քանի հարց ուղղեց ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Խոսրով Հարությունյանին:

- «Նոր Հայաստան» հանրային փրկության ճակատը հայտարարում է, որ դեկտեմբերի 1-ից սկսում են իշխանափոխության գործընթաց: Նրանց կհաջողվի՞:

- Լուրջ չեմ վերաբերվում այդ հայտարարություններին: Առաջին անգամ չէ, որ ընդդիմությունը խոստանում և՛ իշխանափոխություն, և՛ հեղափոխություն: Հայաստանում իշխանափոխության համար որևէ օբյեկտիվ նախադրյալ չկա: Քաղաքական ռեալ նախադրյալները բացակայում են:

-Հաշվի առնելով այն նախադեպը, որ նախագահի մեկ ելույթից հետո երկրորդ խոշոր կուսակցությունում՝ «Բարգավաճ Հայաստանում» լուրջ վերադասավորումներ եղան՝ որքանո՞վ կարելի է հավատալ իշխանության ցանկությանը՝ սահմանադրական փոփոխությունների շնորհիվ ունենալ ավելի ժողովրդավար Հայաստան, որտեղ մեծ կլինի քաղաքական կուսակցությունների դերը:

-Ձեր կարծիքով՝ լուրջ կուսակցությունը կարո՞ղ է կազմաքանդվել ազդեցիկ քաղաքական գործչի հայտարարությունից: Դուք դա լո՞ւրջ եք համարում:

Սիրելիս, դուք լրատվամիջոցի ներկայացուցիչ եք: Գոնե դուք ճիշտ վերլուծեք: Մի պահ պատկերացնենք, որ այդ քաղաքական ուժն իշխանություն է: Ի՞նչ կլիներ մեր երկրի վիճակը, եթե դրսից մի փոքր ճնշում լիներ: Ինչպե՞ս կարելի է ասել, որ նախագահի մեկ ելույթի հետևանքով մի կուսակցություն քանդվեց՝ դրանում մեղադրելով նախագահին: Համաձայնեք, որ առնվազն տարօրինակ է: Ցավոք, մեզանում չի կայացել կայուն, կանխատեսելի և ինքնակառավարվող քաղաքական համակարգ: Խնդիրը հենց դա է:

-Կարելի՞ է անցնել պառլամենտական համակարգին նման իրավիճակում, երբ կայացած չէ քաղաքական համակարգը, որի բաղկացուցիչ մասը պետք է լինեն կուսակցությունները:

-Մեզանում կուսակցություններն ընդհանրապես չեն կայանա, եթե չփոխենք կառավարման համակարգը:Այս 20-25 տարիներին կուսակցությունների չկայացման պատճառն այն է եղել, որ կուսակցություններին վերապահված դերակատարումն ԱԺ-ում եղել է ձևական: Իշխանությունը եղել է անհատի՝ նախագահի ձեռքին, որին սահմանադրորեն վերապահված էր անսահման և անվերահսկելի իշխանություն:

Կուսակցությունները չեն ունեցել քաղաքական պատասխանատվություն, դրանք եղել են այս կամ այն լիդերի սպասարկման կառույց: Դրա համար էլ այսօրվա դրությամբ անհատների միջև է պայքարը: Դրա համար ընդդիմությունը մինչև հիմա ասում է՝ «Հեռացի՛ր, Լևոն», «Հեռացի´ր, Քոչարյան», «Հեռացի´ր, Սերժ»:

Այդպես երկիր չի կառուցվում, այդպես քաղաքական համակարգ չի ստեղծվում: Դրա համար ընդդիմությունը գաղափարախոսական և քաղաքական չի եղել, այլ եղել է անձնավորված, չարությամբ լցված շարժում, որն ապագա չի կարող խոստանալ որևէ մեկին: Մեր բոլոր ժամանակների ընդդիմադիրները միշտ ձախողվել են, որովհետև գործել են ընդդեմ կոնկրետ մեկ անհատի: Նրանք չեն ձևավորել հանրությանը հետաքրքիր քաղաքական օրակարգ: Մի խորհուրդ ունեմ. սահմանադրական փոփոխությունների առումով չհավատաք ո՛չ իշխանությանը, ո՛չ ընդդիմությանը: Ինքներդ կարդացեք, սկսեք ինքներդ դատողություններ անել:

Ես որևէ մեկին չեմ պատրաստվում համոզել և քարոզել: Ես բարձրաձայն արտահայտում եմ իմ ընկալումներն ու պատկերացումները: Թող ինքնուրույն որոշեն կարդալ իմացողները, բանականություն ունեցողները և նրանք, ովքեր կարողանում են դատողություն անել: Սա է մոտեցումը: Իսկ իշխանությունները որևէ մեկին չեն պատրաստվում երաշխիքներ տալ: Պարզապես շեշտում եմ՝ ժամանակն է, որ մենք հրաժարվենք անհատի անսահման, անվերահսկելի իշխանությունից: Այս թեզն առաջինը զարգացրել են հենց ընդդիմադիրները՝ «Ժառանգությունը», ՀՅԴ-ն ԲՀԿ-ն:

 Եթե այն ժամանակ ընդունվեին նրանց առաջարկները, ապա այդ ուժերն էլի՞ պետք է ասեին՝ խորհրդարանական համակարգը բլեֆ է: Ընդդիմադիրներն էին քարոզում, որ հարկավոր է անցում կատարել 100 տոկոսանոց համամասնական ընտրական համակարգի: Հիշեք 2012-ի ԱԺ-ի ընտրություններից առաջ նրանց ելույթները: Ի՞նչն է փոխվել: Նախագահը դա անում է, որպեսզի ստեղծի ընդդիմության հետ համագործակցելու կառուցողական դաշտ:

Հիշեցնեմ, որ 2013-ի նախագահական ընտրություններից հետո էլ նախագահն առաջարկեց, որպեսզի Րաֆֆի Հովհաննիսյանը ղեկավարի սահմանադրական բարեփոխումների գործընթացը, սակայն վերջինս մերժեց: Րաֆֆի Հովհաննիսյանը հրաժարվեց իր իսկ նախընտրական ծրագրում ամրագրված բարեփոխումների գործընթացը ղեկավարելուց: Հիմա նրանք դեմ են միայն նրա համար, որ դա նախաձեռնել է հանրապետության նախագահը: Կներեք, բայց սա արդեն շատ նման է մանկական խաղի:

-Իսկ խնդիր չէ՞, որ պետական պաշտոնյաները՝ սկսած վարչապետից, բան ու գործը թողած զբաղված են քարոզչությամբ և շտաբի աշխատանքներով:

-Նախ՝ ինչո՞ւ եք այդպես ասում: Վարչապետը շարունակում է ղեկավարել կառավարությունը: Մյուսները նույնպես իրենց գործն անում են: Կա կուսակցություն և կուսակցական նախաձեռնություն: Դաշնակցությունն էլ է ձևավորում շտաբ: Հիմա դուք էլ կասեք՝ Դաշնակցությո՞ւնն էլ է բան ու գործ թողել: Դա էլ է շատ կարևոր գործ՝ հանրապետության ապագայի հետ կապված, հանրային կյանքի հետ կապված: Այդպես չի կարելի չէ՞ ներկայացնել:

Հարցազրույցը՝ Լևոն Փանոսյանի