Նախագահների հանդիպումը հերթականը կլինի. առանց Արցախի նախագահի խնդրի լուծում չի կարող քննարկվել

Past.am-ը զրուցել է վերլուծաբան, ԱԺ նախկին պատգամավոր Թևան Պողոսյանի հետ.

– Պարո՛ն Պողոսյան, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպում են նախապատրաստում: Որքանո՞վ այն կողմերին բանակցային սեղանի շուրջ կբերի:

– Հանդիպման կայանալու հարցն ինձ համար դեռ պարզ չէ: Շավարշ Քոչարյանը հայտարարեց, որ համանախագահներն այցելելու են տարածաշրջան և կքննարկվեն նաև այդ հանդիպման տեխնիկական հարցերը: Չգիտեմ՝ ինչ կքննարկվի, բայց Ադրբեջանը կարող է ամեն օր մի սադրանք անել և էլ որևէ բան քննարկելու իմաստ չլինի: Կգան, կգնան, բայց իմ պատկերացումներով որևէ լուրջ առաջընթացի խնդիր չի լինելու: Վիեննայի և Սանկտ Պետերբուրգի հանդիպումներն ի՞նչ արդյունք տվեցին: Նման մի հանդիպում կլինի: Միգուցե փաթեթային ինչ–որ չափանիշների, վստահության մեխանիզմների առումով մի քանի բան քննարկեն, բայց չեմ պատկերացնում, որ դրանից հետո լուրջ զարգացումներ կլինեն:

Մեր գործողություններով էլ ցույց չենք տալիս, թե ինչ–որ խնդիրների լուծման ենք գնում՝ լավ գիտակցելով, որ մյուս կողմը դրան չի պատրաստվելու: Մենք զարկ ենք տալիս մեր անվտանգության ու պաշտպանության բարձրացմանը: Նախագահների հանդիպումը հերթականը կլինի: Իսկ առանց Արցախի նախագահի, խնդրի որևէ լուծում չի կարող քննարկվել:

– ՄԽ վերջին հայտարարությամբ ակնկալվեց, որ այդ հանդիպումը կնպաստի կողմերի միջև վստահության աճին: Չի բացառվել նաև քաղաքական կամքի դրսևորումը՝ խնդրի առանցքային հարցերի շուրջ փոխզիջումային լուծումներ գտնելու համար: Այն տարբեր կողմերից մեկնաբանվեց՝ մինչև անգամ այն, որ հակամարտությունը փակուղու մեջ է: Ո՞րն է ՄԽ–ի ենթատեքստը:

– Հակամարտության լուծում ասելիս ի՞նչ ենք մենք պատկերացնում: Որ չկրակե՞ն, թե՝ Արցախը ստանում է իր կարգավիճակը, Արցախն ու Ադրբեջանն իրար ճանաչում են, դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատում, սահմանային ու տնտեսական հարցեր քննարկում: Օրինակ՝ Ադրբեջանի համար հակամարտության լուծումը տանկերով Երևան հասնելն է: Իսկ ի՞նչ ենք մենք հասկանում. ՄԽ նախագահները որոշել ու Մադրիդյան սկզբունքներով ինչ–որ ֆորմուլաներ են գրել, բայց էլի դրա հետ մեկտեղ չեն ասում, լավ՝ ի՞նչ է լինելու այդ հակամարտության լուծումը: Օդում գրված ինչ–որ բաներ են:

-Ինձ համար հակամարտության լուծումն այն է, որ հայկական շահերը պահպանված լինեն: Բացի այդ, որ Արցախը ճանաչվի, հաջորդ օրը հայտարարի, որ միանում է Հայաստանի հետ, միացումը կյանքի կոչվի ու մեր ունեցած սահմաններով տնտեսությունը զարգանա: Արդյո՞ք սա բոլորի պատկերացմամբ է հակամարտության լուծում:

ՄԽ վերջին հայտարարությունը միտված էր նրան, որ շուտով կգան տարածաշրջան, գործընթացը շարունակվում է: Բայց իրենք ինչպե՞ս են հակամարտության լուծում բերելու, երբ հայկական ու ադրբեջանական կողմերը մեկ տարուց ավելի է՝ չեն բանակցել՝ սպասելով, որ Վիեննայի ու Սանկտ Պետերբուրգի պայմանավորվածությունները կյանքի կոչվեն: Հասկանալի է, որ մեկ տարուց ավելի է, ոչինչ չի քննարկվել: Հիմա դա փակուղի է, թե ոչ, այլ խնդիր է ձևակերպման առումով: Միգուցե գործընթաց է, որում հենց նույն Ադրբեջանը, որը շատ չէր սիրում ստատուս քվոն, նպաստեց, որ այն պահպանվի բոլորի կողմից: Ինքն իր չսիրած բանն իր ձեռքով կյանքի կոչեց:

Եթե դա է իր նպատակը՝ շատ լավ, թող էլի չբանակցի: Այս վիճակը կմնա, կպահպանվի, իսկ ստատուս քվոյի վիճակը նույն ադրբեջանական գնահատականներով միայն և միայն ձեռնտու է հայկական կողմի ցանկություններին: Մեզ համար էլ՝ ի՞նչ է եղել, ժամանակ ենք շահել, որ մեր սխալներն ուղղենք: Ապրիլյան սրացումները որքան բացեր բացեցին: Բոլոր հարցերը լուծե՞լ ենք: Ինչո՞ւ ենք մենք վախենում նրանից, որ հենց հիմա պետք է նստենք ու ինչ–որ բան բանակցենք: Պետք չէ բանակցել, պետք է մեր բացերը փակել: Մեր տնային աշխատանքները կատարելու համար ժամանակ ենք շահել, բայց ընկել ենք ուրիշների դարդ ու ցավերի հետևից: Համանախագահները մի տեքստ են գրել, ինչը որևէ բան չի փոխելու: Չկա այն մարդը, ով կարող է գնալ Արցախ ու ասել՝ Դուք՝ աջ, Դուք՝ ձախ: Իսկ եթե դա գիտենք, ապա հանգիստ պետք է մեր տնային աշխատանքներն անենք:

Աննա Բադալյան