Երևան, 10.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Բնական է, որ Հայաստանի ռազմական բյուջեն աճում է, քանի որ ունենք իրեն շատ ագրեսիվ պահող հարևան. ռազմական փորձագետ

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ

Razm.info մասնագիտական կայքի համակարգող, ռազմական փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանի խոսքով՝ ամբողջ աշխարհում է, որ ռազմական ոլորտի բյուջեն ձևավորում են ըստ առաջնահերթությունների, ըստ մարտահրավերների: 

Նա Tert.am-ի հետ զրույցում նկատեց, որ 2018 թվականին ռազմական ոլորտին հատկացվող բյուջեն բավականին շատ է նախորդ տարվանի համեմատ:

«Մենք գիտենք մեր մարտահրավերների մասին: Բնական է, որ Հայաստանի ռազմական բյուջեն աճում է, քանի որ ունենք անընդհատ սպառազինվող, շատ ագրեսիվ իրեն պահող հարևան: Հաշվի առնելով Ադրբեջանի ծախսերը, Ադրբեջանի՝ ծանր սպառազինության անընդհատ գնումները՝ մենք պետք է փորձենք հնարավորինս արդյունավետ ձևով նրանից հետ չմնալ»,- ասաց նա:

Հիշեցնենք՝ սեպտեմբերի 28-ին կառավարությունը հաստատել է 2018-ի պետական բյուջեի նախագիծը, որը մինչև հոկտեմբերի 1-ը ուղարկվելու է Ազգային ժողով: Եկող տարվա բյուջեով նախատեսվում է կտրուկ՝ 37 միլիարդ դրամով ավելացնել պաշտպանությանն ուղղված ծախսերը, որոնք հաջորդ տարի կկազմեն 246.8 միլիարդ դրամ կամ ավելի քան 514 միլիոն դոլար, նախորդ տարի պետբյուջեով այդ ոլորտին հատկացվել էր 209,8 մլրդ դրամ:

Կարեն Վրթանեսյանի կարծիքով՝ բյուջեն նախատեսված է՝ սկսած սպայական կազմի աշխատավարձերը վճարելու գումարից, վերջացրած առօրյա պատվերների համար անհրաժեշտ գումարներից: Նա նաև նկատեց, որ պետք է ֆինանսներ հատկացվեն ռազմական ենթակառուցվածքները վերականգնելու համար:

«Ապրիլյան պատերազմից հետո մեծ ոգևորությամբ լուսաբանվում էր, թե ինչպես են կահավորվել դիրքերը, նոր սարքավորումներ են ավելացել և այլն: Բայց պետք է միշտ հիշել, որ այդ սարքավորումներն անընդհատ պետք է վերանորոգել, թարմացնել և այլն: Այսինքն՝ այդ բոլոր ծախսերը կան և միշտ էլ լինելու են»,- ասաց նա:

Նրա խոսքով՝ բավականին կմեծանան բյուջեի հատկացումները ռազմական ոլորտի ուսումնասիրության համար, որին պետք է հետևի Հայաստանում ռազմարդյունաբերությամբ զբաղվելը:

Հարցին, թե չի՞ կարծում, որ բյուջեն նախատեսելիս նաև պետք է հաշվի առնել սպայական կազմի աշխատավարձերի բարձրացման հարցը, շատերը լքում են ծառայությունը նաև աշխատավարձի ցածր լինելու և տարիներ շարունակ այն չբարձրանալու պատճառով, Կարեն Վրթանեսյանը դժվարացավ պատասխանել՝ վիճակագրական տվյալներին ծանոթ չլինելու պատճառով:

«Մենք ունենք նաև դեմոգրաֆիական խնդիր, չգիտեմ՝ աշխատավարձերը բարձրացրե՞լ են, երբ և ինչպես, բայց գիտենք, որ տարիների ընթացում գնաճ է լինում, ծախսերը շատանում են, և ժամանակ առ ժամանակ այդ աշխատավարձերը պետք է ինդեքսավորվեն»,-ասաց նա՝ նշելով, որ իհարկե, նման բաները հաշվի առնվում են բյուջեն նախատեսելիս:

Կարեն Վրթանեսյանի խոսքով՝ բյուջեից ռազմական ոլորտին տրամադրվող գումարներն իրենց արդյունավետությունը ցույց են տվել. դրա ապացույցը, ըստ նրա, սահմանին հարաբերական անդորրն է: 

«Դա նշանակում է, որ կա ինչ-որ բալանս, կա հավասարակշռություն: Հակառակ դեպքում՝ Ադրբեջանն առիթը չէր կորցնի ինչ-որ ռազմական արկածախնդրության դիմելու: Քանի դեռ այդ բալանսը պահպանվում է, կարող ենք ասել, որ այդ գումարներն աշխատում են»,- ասաց նա:

Պատասխանելով այն դիտարկմանը, որ այս տարի Ադրբեջանն իր ռազմական բյուջեն կրճատել էր, իսկ Հայաստանը բարձրացնում է, մենք պետք է համեմատություններ անե՞նք, նա պատասխանեց․ «Իրականում այդ հասարակ թվաբանությունը մի փոքր սխալ է, որովհետև հաշվի պետք է առնել ոչ թե մեր բյուջեն նրանց հետ, կամ տանկերի քանակը և այլն, այլ պետք է հաշվի առնել բազմակի գործոններ՝ սկսած ռելիեֆից, վերջացրած գուցե նաև քաղաքական գործոններով: Զուտ թվաբանությունը սխալ մոտեցում է»,- ասաց նա:

 

 

IDBank-ը դուրս է գալիս միջազգային հարթակ․ Մհեր Աբրահամյանի հարցազրույցը Los Angeles Times-ին Ինչպե՞ս է պետությունն աջակցել, որպեսզի վարչապետի ընտանիքի մտերիմը «քցի» բանկերին Ուկրաինայի հակամարտnւթյան կարգավորման շուրջ եռակողմ բանակցությունների նոր փուլի անցկացման կոնկրետ ժամկետներ և վայրեր դեռևս չկան. Պեսկով Թուրքիայի օդային տարածքի խախտnւմն անընդունելի է, և Թուրքիան կշարունակի ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները՝ ի պատասխան դրա․ Ֆիդանը՝ Արաղչիին Կրեմլում հայտարարել են Իրանի շուրջ լարվածության նվազեցմանը օգնելու պատրաստակամության մասին Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացու ընտրությունից առաջ անհրաժեշտ է համախմբվածություն և փողոցային պայքար․ Արտակ Զաքարյան Պուտինը և Թրամփը չեն քննարկել Ռուսաստանի նավթի արտահանման դեմ պատժամիջnցների չեղարկnւմը. Պեսկով Սպիտակ տունը կաջակցի Իրանի նոր առաջնորդի uպանությանը, եթե նա զիջnւմների չգնա. The Wall Street Journal Հայանիստում մեքենա է այրվել. կա տուժած ՀՀ զինված ուժերի հրամանատարությունը իրավիճակին անհամարժեք որոշումներ է կայացրել․ Ավետիք Քերոբյան Լևոն Արոնյանը կարող է 2-րդ անգամ նվաճել Ամերիկայի գավաթը Ինչի՞ համար են խցիկները, որտեղ բացակայում են արտաքին գրգռիչները. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (10 ՄԱՐՏԻ). Հացադուլ Երևանի Ազատության հրապարակում, փոփոխություններ արտակարգ դրության մասին հրամանագրում. «Փաստ»Ֆլիկը պատմել է, թե ինչի վրա է շեշտը դրել «Նյուքասլի» դեմ Չեմպիոնների լիգայի խաղից առաջ Հրդեհ՝ Կարբիի ձորում Նախիջևանի ԻՀ Սահմանադրությունից հանվել են Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի անվանումները Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 3-6 աստիճանով Իրանի ՌՕՈՒ-ն hարվածել է Իսրայելի հյուսիսում գտնվող վшռելիքային ենթակառnւցվածքներին Ինչպե՞ս կառավարել հանուն ժողովրդի. երկպալատ պառլամենտ. Արմեն ՄանվելյանԿոմպրադորական էլիտան, ամերիկյան դոլարներն ու ագրեսիվ ուժերի առջև բացվող դռները. «Փաստ»Կարգախոս ընտրելու համար պետք է պարզապես լսել մարդկանց, իսկ արտագրված արհեստական-սիրուն բառերը ոչինչ չեն փոխելու․ Գագիկ Ծառուկյան Կրթության համակարգում կոռուպցիան սպառնալիք է մեր ազգային անվտանգությանը․ Ցոլակ ԱկոպյանԻրանի իշխանությունները հայտարարել են նավթամբարներին hարվածներից հետո իրավիճակի կայունացման մասին 2025-ին քննվել է անչափահասների կողմից կատարված հանցագործությունների վերաբերյալ 464 քրեական վարույթ Բացահայտվել է մարտի 8-ին Քանաքեռ-Զեյթունում տեղի ունեցած սպшնության դեպքը Շատ ավելի վտանգավոր է, երբ մարդիկ դադարում են ճանաչել կապն իրենց անցյալի հետ. «Փաստ»Իրանը կստանա 20 անգամ ավելի nւժեղ hարված, քան մինչ այժմ․ Թրամփ Հայաստանի հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի ասոցիացիան PDAC 2026-ում ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության ոլորտի ներուժն ու համագործակցության հնարավորություններըԱՄՆ-ի հետ բանակցություններ չեն լինի. Աբբաս Արաղչի Իրանում աղջիկների դպրոցին հարվածած հրթիռի մնացորդները կրում են ԱՄՆ նշագրումներ․ NYT«Գևորգը լույս էր, այն մտքով եմ ապրում, որ նա ինձ հետ է, և շարունակում եմ սպասել իրեն». կրտսեր սերժանտ Գևորգ Օթարյանն անմահացել է հոկտեմբերի 10-ին Ջրականում. «Փաստ»Արտաշատում պայմանագրային զինծառայող, երկվորյակ եղբայրներից մեկի մոտ եղել է դшնшկ, մյուսի մոտ՝ կաթnցիչԱյլ երկրում ՀՀ քաղաքացիների նկատմամբ ճնշումներ են՝ սպասվող ընտրական գործընթացներին միջամտության դրդումով․ Արտաքին հետախուզության ծառայություն Թուրքիայի Մալաթիա նահանգում Patriot համակարգեր կտեղակայվեն. Թուքրիայի ՊՆ Ի՞նչ ենք առաջարկում մանկավարժներին «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության քաղաքական ծրագրով. Նաիրի Սարգսյան ԱՊՊԱ ոլորտում սպասվում են էական փոփոխություններ. ապրիլի 1-ից կբարձրանան հատուցումների առավելագույն սահմանաչափերը Փակվող դպրոցների «սև ցուցակը». փակե՞լ, թե՞ վերակառուցել. ՀայաՔվեԵրկար ժամանակ ջուր չի լինի Ի՞նչ է թաքնված հակաեկեղեցական արշավի «պաուզայի» տակ. «Փաստ»ԻՀՊԿ-ն խոստացել է Հորմուզի նեղուցով ազատ անցման իրավունք տալ այն երկրներին, որոնք կվտարեն ԱՄՆ-ի և Իսրայելի դեսպաններին Հայտնաբերվել են 11 հետախուզվող, 2 անհետ կորած. ՆԳՆ Հայաստանի մարմնամարզության հավաքականը բաց կթողնի Աշխարհի գավաթի երրորդ փուլը, չեն կարողանում վերադառնալ Քաթարից ՔԿ-ն հրապարակել է 2025 թվականին ընտանեկան բռնnւթյան վերաբերյալ հանցագործությունների վիճակագրությունը Երևանի կենտրոնում մեքենան չզիջելու պատճառով ծեծկռտուք է տեղի ունեցել Թուրքիայում լավ գիտեն, որ եթե Թեհրանը Մերձավոր Արևելքի խաղից դուրս գա, ապա դերակատարային պայքարում Իսրայելն իրենց ուղղությամբ է կենտրոնանալու․ Աբրահամյան Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացու ընտրությունից առաջ անհրաժեշտ է համախմբվածություն և փողոցային պայքար․ Արտակ Զաքարյան Իրանի դպրոցին hարվածած шրկի վրա հայտնաբերվել է ամերիկյան մակնշում. The New York Times Ոչ միայն ռազմական կամ քաղաքական, այլ նաև տնտեսական լուրջ հետևանքներ. «Փաստ»Գույքահարկը 2025-ից դառնալու է 600-800 հազար դրամ. ի՞նչ է սպասվում Կենտրոնի, Արաբկիրի բնակիչներին. Հրայր Կամենդատյան Այն մասին, թե ինչն է միջազգային հարաբերություններում ծնում իրավունքը, և ինչ է պետք անել այդ իրավունքը նվաճելու համար. Չալաբյան