Հարկային նոր օրենսգիրքը պատշաճ չի իրազեկվել. լուրջ խնդիրներ ենք ունենալու

Past.am-ի հյուրն է Փոքր և միջին ձեռներեցության համագործակցության ասոցիացիայի ղեկավար Հակոբ Ավագյանը

– Պարո՛ն Ավագյան, ըստ Ֆիննախի՝ Հարկային օրենսգրքի իրավական գործածության պրակտիկային ուղղված միջոցառումների 95 տոկոսն արդեն իրականացվել է: Ի՞նչ եք կարծում, պատրա՞ստ ենք 2018թ. անցնել նոր օրենսգրքին, հաշվի առնելով, որ հետաձգելու պահանջ կա:

– Հարկային օրենսգրքի հետ կապված ենթաօրենսդրական և այլ ակտեր կան, միգուցե նկատի ունեն դրանց հետ առնչվող միջոցառումները: Բայց այս պահին հետաձգելու հարցը շարունակում է հասարակական կառույցների առաջին օրակարգային հարցերից մեկը մնալ: Մի քանի անգամ հետաձգման հարցը կառավարություն ներակայացնելու փորձ է արվել:

Օրենսգրքի ընդունման ժամանակ մենք հետևյալ հարցադրումն էինք արել՝ ի՞նչ հարց ենք լուծում, ուզում ենք տեսնե՞լ գործող օրենսգրքում ինչ բացեր կան և դա լուծել, ի՞նչն ենք լավացնում: Եվ ամենակարևորն այն էր, որ այդ լուրջ փաստաթղթի շուրջ նախապատրաստական աշխատանքներ պետք է արվեր, որը նաև ֆոկուս խմբերի հետ հանդիպում պետք է ենթադրեր:

Շատ խնդիրներ կան, որոնք նույն մեթոդաբանները կամ օրենսգիրք գրողները պրակտիկ դաշտում չեն պատկերացնում: Այդ պատճառով կարևոր կլիներ այն, որ երկու սեկտորների հետ ոլորտ առ ոլորտ քննարկումներ ծավալվեին: Բայց ունենք այն՝ ինչ ունենք: Այն ընդունվեց պարտադրված ժամկետներում, իսկ հիմա փորձում ենք գոնե վիճահարույց հարցերը ներկայացնել թե՛ կառավարության ղեկավարին, և թե՛ ֆինանսների նախարարությանը:

– Իսկ այդ առաջարկների առումով ՀԿ–ների հետ հաշվի նստելու ցանկություն կա՞:

– Առաջին հերթին պետք է պետական մարմիններն այդ երկխոսությունը ապահովեն: Հասարակական կառույցները պետական հատվածից պետք է տեսնեն կամքի դրսևորումը:

Կոնկրետ Հարկային օրենսգրքի մասով մի քանի լուրջ և վիճահարույց հարցեր կան, որոնք վերաբերելու են գերփոքր և միջին բիզնեսի մեծ զանգվածներին: Խոսքը ոչ թե հարյուր, այլ մի քանի հազար բիզնեսների մասին է, որոնց ներկայացուցիչները տեղյակ չեն այդ մասին: Օրինակ՝ հանրային սննդի հետ կապված հարկային ռեժիմը փոխվում է և նրանք հայտնվելու են ԱԱՀ–ի դաշտում: Սրա հետևանքով գների թանկացում է լինելու, ինչը ոլորտի հետ կապված մյուս ճյուղերի վրա ևս իր շղթայական ազդեցությունն է ունենալու:
– Կառավարությունը Հարկային օրենսգրքի փոփոխությունների նոր նախագիծ է ներկայացրել: Նոր փաթեթը լրացնո՞ւմ է այն բացթողումները, որոնց մասին ՀԿ–ները դեռ նոր օրենսգրքի քննարկման ժամանակ էին խոսել:

– Վերադառնալով իմ նախորդ հիմնավորումներին՝ այսպես պատասխանեմ. որքանո՞վ է այս նոր փաթեթը քննարկվել ՀԿ–ների հետ, որքանո՞վ է այն քննարկվել իրական բիզնես սեկտորի հետ, որ նորից փոփոխվում է: Որքանով քննարկվել է՝ այդքանով էլ արդյունավետ է:

Այսինքն՝ մենք վերջապես պետք է դուրս գանք այդ «կաբինետային» փոփոխություններից: Ես հասկանում եմ, իհարկե, շատ հաճախ նույն գերփոքր բիզնեսի ոլորտի ներկայացուցիչները էմոցիոնալ պահանջներ կարող են ներկայացնել: Եվ հենց այդ երկխոսության մեջտեղում որպես կամուրջ ՀԿ–ներն են, որոնք էմոցիոնալ խնդիրները վերցնում են ու նայում, թե որտեղ են համընկնում պետության և բիզնեսի շահերը: Բայց ֆիսկալ մոտեցմամբ օրենսգիրք գրելն ընդունելի տարբերակ չէ: Երբ իրական դաշտում այն կիրառության մեջ մտնի, մենք լուրջ խնդիրներ ենք ունենալու: Բացի այդ, առաջին անգամ ընդունվել է Հարկային օրենսգիրք, որը պատշաճ մակարդակով և լայնածավալ չի իրազեկվել: 

Մենք՝ ՀԿ–ներս, անընդհատ առաջարկներ ենք անում ու ասում՝ եկեք, աջակցեք, միասին ապահովենք իրազեկումը: Բայց ոչ ոք չկա: Իրազեկման համակարգեր, իհարկե, կան, բայց վճարովի են: Ես խոսում եմ գերփոքր բիզնեսի մասին: Լայնածավալ ուղեցույցներ են պետք, որոնք առևտրականին կբացատրեն՝ ի՞նչ է փոխվելու իր կյանքում օրենսգիրքն ընդունելուց հետո: Պարզ ուղեցույցներ են պետք, ոչ թե բարդ լեզվով գրված Հարկային օրենսգիրք:

– Ի վերջո, Հարկային նոր օրենսգրքի հետաձգման հստակ ժամանակահատված կարո՞ղ եք նշել, ըստ որի այդ անցումը հստակ և առանց խնդիրների կլինի:

– Լինի մեկ տարի, երեք կամ վեց ամիս, հետաձգումն ինքնանպատակ չպետք է լինի: Եթե մենք մեկ տարով հետաձգելու ենք ու էլի շարունակելու ենք թողնել, որ պետական չինովնիկներն իրենց կաբինետում ինչ–որ հոդվածներ փոխեն կամ իրենց կարծիքով՝ վատացնեն կամ լավացնեն այն, ապա պատկերը մեծ հաշվով չի փոխվի: Բացի այդ, եթե մենք մեկ տարով հետաձգելու ենք ու մարզ առ մարզ, տոնավաճառ առ տոնավաճառ, գյուղ առ գյուղ չենք իրազեկելու, էլի ոչինչ չի փոխվի: Հետաձգումը կոնկրետ միջոցառումների շարք պետք է ենթադրի:

Աննա Բադալյան