Իրաքի կողմից Քիրքուքի գրավումը հնարավորություն է ստեղծում նաև ազդելու Մերձավոր Արևելքի գործընթացների վրա․ Կարեն Վերանյան

Իրաքի և Իրաքյան Քրդստանի տարածքում վերջինիս անկախացումից հետո տեղային բախումներն ակնկալելի էին. դրանք լայնամասշտաբ ռազմական գործողությունների վերածվելու հնարավորություն չունեն: Tert.am-ի հետ զրույցում նման դիտարկում արեց «Նորավանք» հիմնադրամի Քաղաքական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավար, ավագ փորձագետ Կարեն Վերանյանը։

«Ինչո՞ւ. մենք տեսնում ենք, թե Սիրիական ճգնաժամն ինչ ընթացքի մեջ է եղել և հիմա ինչ էտապ է ապրում: Տեսնում ենք, որ ռազմական գործողությունները սիստեմատիկ բնույթ են ստացել, քաոսային վիճակ է ընդհանուր տիրում, սակայն լայնամասշտաբ պատերազմի չի վերածվի, որում ներգրավված կլինեն նաև տարածաշրջանային երկրները»,- Tert.am-ի հետ զրույցում նկատեց նա:

Անդրադառնալով Իրաքյան Քրդստանի տարածքում հայտնված Քիրքուքի՝ Իրաքյան ուժերի կողմից գրավմանը՝ Կարեն Վերանյանը նշեց, որ սպասելի էր այդ գործողությունը: Նա նկատեց, որ այս գործընթացներում ներգրավված են նաև տարածաշրջանային երկրները․ «Թուրքիան իր խնդիրներն ունի քրդերի հետ երկրի ներսում։ Նույն Իրանը լուրջ մարտահրավեր է համարում Իրաքյան Քրդստանի ստեղծումը, քանի որ կասկած ունի, որ գործընթացը դոմինոյի էֆեկտով կտարածվի նաև Իրանի քրդերի վրա։ Եվ կա, իհարկե, Իսրայելի շահը, որը ձգտում է Իրաքյան Քրդստանի անկախացումն ու ամբողջ գործընթացն իր շահերն առաջ տանելու համար օգտագործել»:

Քրդերը` և ոչ միայն Իրաքի, այլ նաև Թուրքիայի և Իրանի, ըստ փորձագետի, մշտապես եղել են գործոն տարբեր երկրների և կենտրոնների կողմից՝ իրենց շահերը ներկայացնելու և ազդեցությունը մեծացնելու համար:

Խոսելով եղած գործընթացներում շահողներից և կորուստ ունեցողներից՝ Կարեն Վերանյանը նշեց․ «Ինքնին Իրաքյան Քրդստանի անկախացումը ցույց է տալիս, որ զգալի աշխատանք է տարվել, և իրաքյան քրդերը շահեկան դիրքերում են։  Անկախացման գործընթացի առաջ տանելն արդեն դրական բան կարելի է համարել»,- ասաց նա:

Սակայն, մյուս կողմից, ըստ նրա, պետք է նկատել, որ Քիրքուքի գրավումը Իրաքի կողմից և այնտեղ եղած բավականին մեծ նավթային պաշարներին տիրապետելը կարող է նաև  քաղաքական և տնտեսական մեծ լծակներ տալ և հնարավորություն ստեղծել՝ ազդելու Մերձավոր Արևելքում եղած գործընթացների վրա։ «Դրա համար դա մի կետ է, որն ունենալ մշտապես ձգտել են ինչպես տարբեր տարածաշրջանային երկրները, այնպես էլ տարածաշրջանից դուրս գտնվող գերտերությունները, ինչպիսին Մեծ Բրիտանիան է և այլն»,- ասաց նա:

Քիրքուքի գրավումից հետո գուցե, ըստ Կարեն Վերանյանի, կսկսվեն այլ նման նավթային պաշարներ ունեցող «հանգույցների» ձեռքբերման, իրենց տիրապետության տակ անցկացման գործընթացներ՝ իհարկե, ըստ նրա, հնարավորինս քիչ մարդկային կորուստների գնով:

Դիտարկմանը, թե Քրդական հիմնախնդիրը մշտապես միջազգային լրատվամիջոցներում ամենաքննարկվող թեմաներից է, իսկ ԼՂ հիմնախնդիրը, որը ևս ժողովրդի ինքնորոշման և երկրի անկախության հարցերի հետ առնչություն ունի, ավելի քիչ է քննարկման թեմա դառնում միջազգային հանրության կողմից, Կարեն Վերանյանը պատասխանեց, որ նման խնդիրների վերաբերյալ միջազգային հանրությունը միանշանակ դիրքորոշում, կոնսենսուս չունի։ Նա նկատեց՝ Կոսովոյի անկախացումն ընդունվեց միջազգային հանրության կողմից, իսկ Աբխազիայի և Հարավային Օսեթիայի դեպքում՝ ոչ:

«Նույն Իրաքյան Քրդստանի, Կատալոնիայի անկախացումը զուգահեռաբար ընթացող քաղաքական գործընթացներ են, որոնք միջազգային լրատվամիջոցների համար՝ «նորամուծություն» են համարվում, և միջազգային հարաբերություններում շահերի բախման, շահերի ներգրավվածության ապահովման տեսանկյունից նոր կետեր են, որից կարող են կողմերը շահեր քաղել: Ղարաբաղյան հիմնախնդիրը տարիներ շարունակ գոյություն ունի, և մոտ ապագայում դժվար թե լուծում ունենա։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ երկրները ևս խուսափում են, որ դրա կարգավորումն այդ ֆորմատից դուրս գա, և դուրս բելերն էլ կարող է բերել այլ խնդիրներ։ Կարծում եմ՝ սա է խնդիրը, որ հարցն ավելի մեծ ուշադրության չի արժանանում, ակտուալ չի դառնում: Իհարկե, այստեղ քաղաքական խնդիրներ էլ կան․ ակտուալանում են այն խնդիրները, որոնց բարձրաձայնումը գերտերությունների համար շահեկան է»,- ասաց նա: