Հայաստանի համար նոր տարբերակ է մշակվել, որը չստորագրելու ընդամենը մեկ պատճառ կա

ոկտեմբերի 13–ին հրապարակվեց նոյեմբերին կնքվելիք Հայաստան–Եվրամիություն համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի տեքստի ոչ պաշտոնական թարգմանությունը, որը մի կողմից մեղմեց կասկածամիտների մտավախությունները, մյուս կողմից էլ նոր մտորումների առիթ դարձավ:

Ու քանի որ այն իր մեջ բազում բաղադրիչներ է պարունակում՝ տնտեսական, քաղաքական, իրավական, ուստիև անհրաժեշտ է համաձայնագիրը դիտարկել տարբեր մասնագիտական փորձագիտական տեսանկյուններից: Բայց բոլորին ամենից առաջ հետաքրքրում է փաստաթղթի այն քաղաքական բաղադրիչը, քանի որ ուզենք, թե չուզենք, այնուամենայնիվ այն նախ քաղաքական փաստաթուղթ է, որին երկար ժամանակ սպասել են կողմերը:

«Վերակազմյալ Սոցիալ–դեմոկրատական հնչակյան» կուսակցության ատենապետ Լյուդմիլա Սարգսյանը Past.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ իր համար առաջնայինը Արցախի ինքնորոշման հարցն է, ուստի ցանկացած միջազգային համաձայնագիր նա դիտարկում է հենց այդ տեսանկյունից:

«Ես միանշանակ կարծում եմ, որ այդ համաձայնագիրը մեզ պետք է, չնայած որ Արցախի մասին, իհարկե, բացահայտ ոչինչ չի ասվում: Բայց որ Եվրամիությունը կարող է բավականին դրական ազդեցություն ունենալ խնդրի հայանպաստ կարգավորման հարցում՝ միանշանակ է, որն ինձ գոհացնում է: Շատ լավ է, որ Հայաստանն իր տնտեսական և քաղաքական ուղղությունները դիվերսիֆիկացնում է: Ինչ վերաբերում է Վրաստան, Մոլդովա, Ուկրաինա – ԵՄ համաձայնագրերին, այդ ժամանակ Հայաստանին նույնպես առաջարկվել է իրենց կողմից մշակված ստանդարտ փաստաթուղթը ստորագրել, սակայն 2013–ին առաջարկված տարբերակում Արցախի խնդրի մասին ընդհանրապես չէր արծարծվում: Մյուս կողմից մենք չէինք կարող նաև այդ փաստաթղթի տնտեսական բաղադրիչն ընդունել, քանի որ Հայաստանը չէր կարող իր ռազմաքաղաքական դաշնակցի հետ նաև տնտեսական դաշինք չկնքել: Եվ այդ է պատճառը, որ նոյեմբեր ամսին ստորագրվելիք փաստաթուղթն արդեն գոհացնում է երկու կողմերին էլ»,– ասաց Լ. Սարգսյանը:

Խոսելով ԵՄ–ի կողմից Հայաստանին պարտադրվող օրենքների կամ սկզբունքների մասին քաղաքական գործիչն ասաց, որ նման պարտադրանքներն ամենևին էլ նորություն չեն և ինչքան երկիրը չի դիմադրում, այնքան եվրոպական կառույցները պարտադրում են: Բայց անցյալի սխալների պատճառով ազգային ինքնությունը վտանգող այլածին օրենքների զոհը կրկին չդառնալու համար, Լ. Սարգսյանը հորդորում է անպայման հաշվի առնել մեր ազգային արժեքները, և արդյունքում ստանալ մի օրենք, որը մի կողմից կգոհացնի եվրոպացիներին, մյուս կողմից էլ չի վտանգի մեր ազգային ինքնությանը:

«Բոլոր օրենքները չէ, որ կարելի է արդիականացնել և ընդունել Հայաստանում: Եվ կառավարությունը կամ օրենսդիրները պետք է օրենքները բարեփոխելու ժամանակ հաշվի առնեն մեր ազգի մենթալիտետը: Այս տեսանկյունից ելնելով կարևորում եմ, որ «Ընտանեկան բռնության» մասին օրենքը վերանայվի: Ի դեպ,այն կարելի է ընդհանրապես մերժել, քանի որ բռնության և այլ արատավոր երևույթների դատապարտման համար այլ օրենքներ արդեն կան: Հայաստանում քիչ, բայց կան ընտանիքներ, որտեղ ապրում են խեղված ճակատագիր ունեցող երեխաներ, բայց դրա դեմ պայքարելու համար մեզ ոչ թե օրենք է հարկավոր, այլ եղած ինստիտուտների առավել արդյունավետ աշխատանքը: Ինչ վերաբերում է պետական մարմիններին, ապա ավանդական արժեքներին միջամտելու ժամանակ պետք է շատ զգույշ լինել, քանի որ մենք այնպիսի ազգ ենք, որը երեխաներին պաշտում է: Այս ամենից ելնելով ես միանշանակ դեմ եմ, որ Հայաստանում այնպիսի օրենքներ ընդունվեն, որը կարող է քայքայել մեր ընտանիքը»,– ասաց Լ. Սարգսյանը:

Պատասխանելով հարցին, թե այնուամենայնիվ կստորագրվի համաձայնագիրը, թե՝ ոչ, քանի որ «չար լեզուներն» ասում են, որ չի բացառվում, որ այս անգամ էլ այն հետաձգվի, քաղաքական գործիչն ասաց, որ իր կարծիքով ավելի շուտ կստորագրվի, քան կհետաձվի, իսկ հետաձգվելու պատճառ կարող է հանդիսանալ միայն այն, որ 2018–ի ապրիլին ՀՀ նոր Սահմանադրությունը ուժի մեջ է մտնելու և չի բացառվում, որ եվրոպական կողմը ցանկություն հայտնի դրանից հետո ստորագրել այդ փաստաթուղթը:

Արմինե Գրիգորյան