Ծառերը հատեք, փող սարքեք

Վարչապետ Կարեն Կարապետյանը հայտարարել է, որ անտառների կառավարման և պահպանման ոլորտում բարեփոխումներ են նախատեսում: Նա նշել է, որ հաշվի առնելով ռեալ շուկայի ծավալները, գնահատելով ստվերը, պետք է «Հայանտառ»–ում բարեփոխումներ կատարեն, խելամտության սահմաններում լեգալիզացնեն անտառհատումները, ֆինանսական միջոցներ ուղղեն «Հայանտառ»–ին: Միջոցները կուղղվեն գույքով և անհրաժեշտ գործիքներով պատրաստված լինելու, ինչպես նաև՝ մաքսիմալ կոշտ հսկողություն սահմանելու համար:

Հայաստանի կանաչների միության նախագահ Հակոբ Սանասարյանըդեռևս վերապահումով է մոտենում կառավարության նախաձեռնությանը:

«Բարեփոխումների առայժմ չեմ հավատում: Մինչև այսօր Կ. Կարապետյանի կառավարությունն անում է մի բան, որը ոչնչով չի տարբերվում նախորդներից: Նույն ձեռագիրն է, նույն գործելակերպը: Նրանք խոստումներ են տալիս, իսկ երբ կոնկրետ ֆինանսական հոսքեր կլինեն, նոր պարզ կլինի՝ իրականում ինչ է անելու: Բացի այդ՝ ի՞նչը պետք է լեգալիզացնի:

Օրինակ՝ Թեղուտում ամբողջությամբ ապօրինի ծառահատում եղավ, բայց Կառավարությունը կանգնեց հանցագործի թիկունքում: Կեղծ նախագծեր են ստեղծում ու ասում, թե կարելի է հատել ծառերն ու այդ հատումն օրինական համարել: Օրինական անտառհատում ասվածը Հայաստանում գոյություն ունեցող անտառի խնամքի և սանիտարական հատումներն են: Բայց ասեմ, որ շատ վաղուց այդ հարցերը լուծվել են: Որտեղ հարկավոր է, այդ հատումներն արված են, իսկ այն հատվածներում, որտեղ անհրաժեշտ են, հասնելու ճանապարհներ չկան»–«Փաստ»–ի–հետ զրույցում ասաց նա:
Հակոբ Սանասարյանը նշեց՝ տարիներ շարունակ խոսել է այն մասին, որ բարեփոխման համար հարկավոր է միասնական համակարգի անցնել:

«Ես գտնում եմ, որ անտառային համակարգը պետք է միասնական լինի: Զուգահեռ, եթե օրինակ, հատուկ պահպանվող տարածք է, կառավարվի հատուկ պահպանվող տարածքի կարգով, եթե սովորական անտառ է՝ անտառի: Այդ կառավարումը շատ օգտակար կլինի, եթե, իհարկե, ստեղծեն այդ միասնական մարմինը: Անտառային համակարգը հիմա կտոր–կտոր է»–նկատեց մեր զրուցակիցը:

Վարչապետը հայտնել էր, որ ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ ապօրինի ծառահատումների համար սահմանված վարչական և քրեական պատասխանատվության միջոցները չեն նպաստում դրանց կանխարգելմանը:Միաժամանակ՝ երեք անգամ նվազեցվել են բնափայտի մթերման օրինական ծավալները:

Մեր զրուցակիցն այլ հարթության մեջ է դիտարկում փաստը, ըստ որի՝ քրեական գործերը որևէ կանխարգելիչ ազդեցություն չեն ունենում. «Երբ անտառից խոշոր անտառհատում է կատարվում, բնությանը լուրջ վնաս է պատճառվում, դա արվում է պետական պաշտոնյաների հովանու ներքո: Հետևաբար, թե՛ պատժամիջոցները և թե՛ բացահայտված գործերը փակվում են: Նույն թևի մարդիկ են՝ մեկը մյուսին պահապան»:
Ինչ վերաբերում է «Հայանտառ»–ի ֆինանսավորմանը, Հակոբ Սանասարյանը նշեց, որ այս դեպքում ևս պետք է սպասել հստակ ֆինանսական հոսքերին:

«Մինչև օրս «Հայանտառ»–ը ստանում է աշխատավարձերի 80%–ը: Մնացած բոլոր ծախսերը թողել են «Հայանտառ»–ի վրա՝ «դուք ծառերը հատեք, դրանից փող սարքեք», ինչն ավելի շուտ անտառը վերացնող ծրագիր է: Եթե հիմա վարչապետն իր խոսքի տերը լինի ու ասի՝ ինչ լրացուցիչ ֆինանսներ է հատկացնելու, այդ ժամանակ կարելի է խոսել այն մասին, թե արդյո՞ք դրանք բավարար են «Հայանտառ»–ի հոգսերը լուծելու համար: Ի դեպ՝ կան գործառույթներ, որոնք ավելի մեծ ծախսեր են ենթադրում, քան ողջ աշխատավարձի ֆոնդն է: Հիմա համակարգն այսպես է ստեղծված. «Հայանտառ»–ին զրկում են կենսական միջոցներից: Աշխատավարձը քիչ է, իսկ մնացած կարևոր խնդիրները լուծելու համար ոչ մի կոպեկ չեն հատկացնում: Մյուս կողմից, եթե անտառների տարածքները լինեն հանքարդյունաբերական ծրագրի տակ, «Հայանտառ»–ն արդեն իր համար չակերտավոր փրկություն կտեսնի: Կմտածի, որ հատած փայտանյութին ինքն է տիրանալու: Այս ամենից կարող ենք եզրակացնել՝ «Հայանտառ»–ը չի պայքարելու, որ այդ տարածքները չդրվեն հանքարդյունաբերության տակ: Ինչ–որ մի տեղ նաև շահագրգռվածություն է առաջանում»:

«Փաստ» 

 Աննա Բադալյան