Հայկական կողմերն իրենց գցել են համակարգային քաղաքական կաթվածի մեջ

Past.am-ը զրուցել է ԼՂՀ արտաքին գործերի նախկին նախարար Արման Մելիքյանի հետ.

– Պարոն Մելիքյան, շարունակվում են հայ զինվորներ զոհվել ադրբեջանցի դիպուկահարների կրակոցներից: Մենք դրանից խուսափելու տարբերակ չունե՞նք, մեր ժողովրդի խա՞չն է այս ժամանակահատվածում:

– Շփման գծում մեր կողմից տրվող զոհերը կույր ճակատագրի դաժան խաղի արդյունքը չեն, այդ մահերը շատ կոնկրետ քաղաքական որոշումների հետևանքով ձևավորված իրավիճակի պայմաններում են տեղի ունենում:

– Որտե՞ղ ենք վրիպում. թե՛ դիվանագիտական ճակատում, թե՛ մեր ռազմավարության ու մարտավարության մեջ:

– Շատ կոնկրետ` «Մադրիդյան սկզբունքներ» կոչվող հակամարտության կարգավորման հայեցակարգը որպես բանակցային հիմք ընդունելու հանգամանքը հակամարտության կողմերին տրամագծորեն տարբեր պահվածք որդեգրելու հնարավորություն է տալիս:

«Մադրիդյան սկզբունքները» միաժամանակ ներառում են ժողովուրդների ինքնորոշման իրավունքի և պետությունների տարածքային ամբողջականության անխախտելիության վերաբերյալ առկա միջազգային իրավական նորմերի կիրառելիության պայմանը: Հայաստանի դե ֆակտո իշխանությունն ընդունում է, որ Ադրբեջանին պետք է հանձնվի Արցախի ներկայիս տարածքի երկու երրորդը, բայց այն պայմանով, որ պաշտոնական Բաքուն կպարտավորվի ճանաչել Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը:

Դրան հակառակ, ալիևյան վարչակազմն էլ պնդում է, որ նախ հայկական զինուժը պետք է առանց նախապայմանների լքի «գրավյալ» ադրբեջանական տարածքները, իսկ եթե չի լքի, ապա ադրբեջանական կողմն իրավասու է դրանք «ազատագրել» ցանկացած` այդ թվում նաև ռազմական ուժի կիրառման միջոցով: Փաստորեն այժմ հակառակորդը «Մադրիդյան սկզբունքները» կիրառելով՝ ինքնուրույն գործելու հնարավորությունն ունի: Մինչդեռ հայկական կողմերը կաշկանդված են մնում թե՛ ճակատում, թե՛ բանակցային սեղանի մոտ:

– Գուցե Ադրբեջանն ընտրել է մեզ արյունաքամ անելու մարտավարությունը: Մենք ի՞նչ պետք է հակադրենք դրան:

– Ստեղծված իրավիճակում Ադրբեջանը հնարավորություն ունի այդ ռազմական միջոցներն ամենօրյա ռեժիմով կիրառել, թեկուզ դիպուկահարների միջոցով: Այսինքն` կարողանում է իր քաղաքական պահանջները նաև գործնական կոնկրետ քայլերի միջոցով կյանքի կոչելու փորձեր կատարել: Մինչդեռ հայկական կողմերը որևէ ինքնուրույն արդյունավետ լծակ չունեն ստիպելու Ադրբեջանին ճանաչել Արցախի անկախությունը:

Պաշտոնական Երևանը, «Մադրիդյան սկզբունքներին» հավանություն տալով, ինքն իրեն ու արցախյան իշխանություններին մի այնպիսի իրավիճակի մեջ է դրել, երբ հայտարարված նպատակին հասնելու համար կարող են միայն թախանձագին խնդրանքներով դիմել միջազգային հանրությանը, որպեսզի վերջինս սանձի ադրբեջանական կողմի «ապակառուցողական» ագրեսիվ գործողությունները: Այսինքն՝ հայկական կողմերն իրենք իրենց համակարգային քաղաքական կաթվածի վիճակի մեջ են գցել, իսկ արդյունքում հակառակորդի թիրախ են դարձրել մեր զինվորներին ճակատային գծում:

– Ընդհանրապես ո՞րն է մեր ռեսուրսը Ադրբեջանին դիմակայելու ու վեջնարդյունքում հաղթանակի հասնելու գործում:

– Իրավիճակը հնարավոր է փոխել և պաշտոնական Բաքվին միանգամայն այլ քաղաքական ու ռազմական պահվածք պարտադրել, ընդ որում բացառապես որոշ կոնկրետ իրավաքաղաքական քայլեր պարունակող համալիր ծրագրի գործարկման միջոցով:

Այս ուղղությամբ աշխատանք տանելու վերաբերյալ վերջին առաջարկը գրավոր ՀՀ իշխանությունների ներկայացուցիչներին ներկայացվել է դեռևս 2016 թ. մարտին` ապրիլյան քառօրյա ռազմական գործողությունից մոտ երկու շաբաթ առաջ: Առաջարկը մնացել է անարձագանք:

Գոհար Սարդարյան