Մարինե Ասատրյան. «Լավ կլիներ, որ մանկական ստեղծագործությունների հերոսները լինեին մեր կողքին ապրողները»

Պարզվում է ժամանակակից կյանքի, հերոսների ու նրանց ձեռքբերումների մասին այսօրվա երեխայի համար մատչելի և գրավիչ գրականությունը շատ չէ: Ու եթե անգամ կա, ապա այնքան քիչ, որ գտնելն այնքան էլ հեշտ չէ: Թվում է մանկագիրներ ունենք, մանկական գրականություն՝ նույնպես, բայց երեխային հետաքրքիր պատմվածք ընտրելն առանձնապես հեշտ գործ չէ: Ու եթե անգամ կան գունեղ գրքույկներ, ապա մի կողմից բավականին թանկ են, մյուս կողմից՝ հեռու այսօրվա երեխայի հետաքրքրություններից ու պահանջներից:

Մանկական թատրոնի փորձագետ, բեմադրող ռեժիսոր Մարինե Ասատրյանը «Փաստի» հետ զրույցում նշեց, որ ինքն ավելի շատ կցանկանար, որ մանկագիրները գրեին այսօր, մեր կողքին ապրող երեխաների մասին և փորձեին պատմել նրանց հաջողությունների մասին: 

«Այսօր ողջ հանրապետությունով խոսում ենք ներառական կրթության մասին, բայց որևէ հաջողված դեպքի մասին չի գրվում: Մենք այսօր չունենք այն ժամանակակից պատանու կերպարը, ով դժվարությունների միջով անցնելով հասել է հաջողության: Նման ստեղծագործությունների պահանջարկն այսօր շատ կա, բայց ցավոք այդպիսի գրականություն գտնելը հեշտ չէ»,– ասաց փորձագետը:

Մ. Ասատրյանը նշեց նաև, որ մենք էլ ունենք հերոս ծնողներ ու դեռահասներ, որոնք հաջողության հասնելու համար ջանք չխնայելով, ամեն օր պայքարում են լուսավոր ապագա կերտելու համար: Օրինակ բերելով Ռաքել Պալացիոյի «Հրաշքը» վեպը, որը հրատարակվել է 2012 թվականին և ներկայում համարվում է ամենամեծ սպառում ունեցող մանկական վեպերից մեկը, բեմադրող ռեժիսորը նշեց, որ մեզ նույնպես նման հերոսներ են պետք:

«Ինչու ես պետք է «Հրաշքը» վեպը բեմադրեմ, երբ իմ կողքին ապրող երեխաներ կան, որոնք նույն դժվարությունները հաղթահարել են ու հաղթահարում են: Այսինքն, խոսքը ոչ թե կենսագրական որևէ ստեղծագործության մասին է, այլ՝ գեղարվեստական, որի հերոսը մեր կողքին ապրող երեխան է: Եվ պետք չէ միայն հեքիաթներից օգտվել, մանկական բեմադրիչները պետք է նաև կարողանան օգտվել ժամանակակից արձակից, պատմվածքից: Այսօր մանկական թատերախմբեր շատ կան, բայց հիմնականում կա՛մ բեմադրվում է, այն ինչ կա, կա՛մ այն, ինչ սցենարիստներն են հորինում: Հետաքրքիրն այն է, որ մանկագիրները, մանկական թատերական խմբերի բեմադրիչները, բոլորը միմյանց ճանաչում են, բայց ցավալին այն է, որ յուրաքանչյուրն իր համար է աշխատում, ընդհանրական դաշտ չկա»,– ասաց մանկական թատրոնի փորձագետը:

Նույն մոտեցումն է ամանորյա ներկայացումներ բեմադրելու ժամանակ: Չկան ինքնատիպ պիեսներ կամ պատմվածքներ, որոնք հետաքրքիր կլինեն ներկա սերնդի համար: Այդ է պատճառը, որ այսօր երեխաների համար տոնական օրն իսկական տոն դարձնելը բավականին դժվար է դարձել: Փորձագետի կարծիքով, լավ կլիներ, որ ամենասպասված մեր հայկական տոների մասին նույնպես, այնքան շատ ստեղծագործություններ լինեին, որ բեմադրիչներն ընտրության հնարավորություն ունենային:

«Մանկական որևէ ներկայացում բեմադրելիս, ստիպված ես լինում տարբեր աղբյուրներից օգտվել կամ ինքնուրույն ստեղծագործել: Իմ կարծիքով դրա պատճառն այն է, որ իրականում համագործակցություն չկա մանկագիրների և մանկական բեմադրիչների միջև: Ստեղծագործողն ասում է պատվիրեք՝ ստեղծագործեմ, բայց պատվիրելու դեպքում էլ բեմադրիչը պետք է կարողանա վճարել: Սա լուրջ խնդիր է, բայց եթե ստեղծագործողը, մանկագիրը կարողանա գիրք գրելու համար հոնորար ստանալ պետությունից, ապա ինքը գումար կունենա, բեմադրիչներն էլ՝ գիրքը: Ես կցանկանայի, որ ժամանակակից մանկագիրները մանկական գրականությունը մոտեցնեն մեր առօրյա կյանքին ու երեխային: Լավ կլիներ, որ մանկական ստեղծագործությունների հերոսները լինեին մեր կողքին ապրողները և նրանց միջոցով փոքրիկներին կարողանանք հասցնել այն մեսիջները, որոնք կարևոր են մեր բոլորիս համար»,– ասաց Մ. Ասատրյանը:

Արմինե Գրիգորյան

«Փաստ»