Վարկերը փորձում են ներկայացնել որպես ներդրումներ

Մեր հյուրն է Ազգային ժողովի պատգամավոր, «Ելք» խմբակցության անդամ Գևորգ Գորգիսյանը

– Պարոն Գորգիսյան, անձամբ Դուք ի՞նչ կարծիք ունեք 2018 թվականի բյուջեի նախագծի վերաբերյալ: Այն ինչպիսի՞ բյուջե կանվանեք:

– Աղքատացման բյուջե: Որովհետև նախ՝ ի՞նչ է սպասվում մեզ: Սպասվում է գների բարձրացում, հարկերի ավելացում: Ոչ մի խոսք չկա բյուջետային աշխատողների աշխատավարձերի բարձրացման մասին, ոչ մի խոսք չկա թոշակների բարձրացման մասին: Նաև կրճատվելու են ավելի քան 5000 աշխատատեղեր:

Առաջին տպավորությամբ, ասես, հատուկ մշակված գեղեցիկ ծրագիր է աղքատության տոկոսը երկրում բարձրացնելու համար:

– Գուցե սա ցավեցնող վիրահատությո՞ւն է, որպեսզի առողջացվի մեր տնտեսութունը:
– Տնտեսության առողջացման համար բոլորովին այլ նախաձեռնություններ են անհրաժեշտ: Օրինակ՝ մոնոպոլիստներին թող պատժեն ու թույլ չտան, որպեսզի իրենց դիրքը չարաշահեն, կոռուպցիան արմատախիլ անեն: Իսկ սրանց համար ընդամենը քաղաքական կամք է պետք: Եթե դա եղավ, մեկ շաբաթվա մեջ ամեն հարց կլուծվի: Անգամ մեկ օրում հարցերը կլուծվեն: Որովհետև բոլորս էլ գիտենք, թե ովքեր են մենաշնորհատերերը, և ով ինչով է զբաղվում: Ոչ մի անհայտ բան չկա:

Եվ եթե սա չի արվում, ուրեմն մնացած ամեն ինչը ընդամենը գեղեցիկ ձևակերպումներով հեքիաթ է:

Տեսեք՝ այս բյուջեով նաև նվազեցվում է գիտության ֆինանսավորումը, իսկ ոստիկանության ֆինանսավորմանը ձեռք չի տրվում. մնում է այն, ինչ 2016–ին էր, ընդ որում՝ արտաբյուջետային իր եկամուտներով: Դուրս է գալիս, որ գիտությունը մղում ենք հետին պլան ու հիմնական շեշտադրումներն անում ենք ուժային կառույցների վրա: Նույնիսկ մեր ռազմարդյունաբերության բյուջեն է չնչին տոկոս կազմում:

Այս ամենը խոսում է այն մասին, որ կառավարությունը գլոբալ առումով տեսլական չունի երկիրը գիտության միջոցով զարգացնելու վերաբերյալ: Եվ դուրս է գալիս, որ ցանկանում ենք դառնալ ընդամենը ծառայություններ մատուցող, լոլիկ ու վարունգ աճեցնող ու դրանք արտահանող երկիր:

Մինչդեռ աշխարհում դեռևս որևէ երկիր չի կարողացել տնտեսական զարգացում ապրել առանց գիտության զարգացման և գիտական նորարարությունների կիրառման:
Ուստի եզրակացնենք՝ քանի դեռ չկա քաղաքական կամք, որ մեր երկրում բիզնեսը պետք է գործի հավասար մրցակցային պայմաններում, և այդ առումով ամենքը պետք է լինեն հավասար դաշտում, ապա ոչ մի ակնկալիք ունենալ չենք կարող երկրի զարգացման վերաբերյալ:

– Իսկ մեր տնտեսության զարգացման համար այլ կարգի հիմքեր չդրվեցի՞ն գոնե վերջին այս մեկ տարվա ընթացքում:

– Բնականաբար՝ ոչ: Տնտեսության զարգացման համար հարկավոր է մի բան՝ ազատ շուկայական հարաբերություն: Իսկ որպեսզի դա լինի, անհրաժեշտ է օրենքի գերակայություն: Քանզի ցանկացած ներդրող նախ և առաջ ուսումնասիրում է շուկան և եզրակացնում, թե արժե՞ արդյոք այնտեղ ներդրումներ անել, արդյո՞ք իր գումարները, ինչպես նաև եկամուտները պաշտպանված կլինեն օրենքով:

Իսկ մեր երկրում, գիտենք, որ օրենքը գործում է ընտրողաբար. մեկի համար այն կա, մեկի համար չկա: Մեկը մարդ է սպանում, պարզվում է ինքնապաշտպանություն էր, մեկն էլ պատահաբար ինչ–որ մեկին գցում է մեքենայի տակ, համարվում է դիտավորյալ սպանություն: Ու այս մարդը գնում և տարիներով նստում է բանտում:

Եվ այս ամբողջ իրավիճակները չեն կարող նպաստել տնտեսության զարգացմանը: Եթե դու ունես ոչ անկախ և կոռումպացված դատարան, եթե քո երկրում կան մենաշնորհներ, ապա չես կարող երկրիդ տնտեսությունը զարգացնել: Սա միանշանակ է:

Իսկ տնտեսության զարգացումը ենթադրում է հետևյալը՝ դրսից փողերի մուտք դեպի երկիր, արտադրանք, որը կարտահանվի, երկիր կբերվեն նոր տեխնոլոգիաներ: Նաև՝ գիտության զարգացում: Այս ամենը անհնար է ներկա պայմաններում, քանի դեռ կան մենաշնորհներ, կա կոռուպցիայի բարձր մակարդակ, ինչպես նաև բացակայում է օրենքի գերակայությունը:

– Վարչապետը ներդրումների սպասելիքներ ունի: Դուք չե՞ք կիսում նրա լավատեսությունը:

– Վարչապետի խոստացած բոլոր ներդրումներից ոչ մեկն իրականություն չի դարձել: Հիշեցնեմ, որ նա լրջագույն ներդրումներ էր խոստացել պաշտոնավարման սկզբում, բայց դրանցից և ոչ մեկը դեռևս տեղ չի հասել: Եվ վերցրած վարկերը փորձում են ներկայացնել որպես ներդրումներ:

Հիշենք հենց Հայաստան–սփյուռք վերջին համաժողովը: Մի լուրջ ներդրող չէր մասնակցում դրան: Եթե համեմատենք տարիներ առաջ գումարված առաջին համաժողովի հետ, ապա այն ժամանակ Հայաստան էին եկել աշխարհի բոլոր միլիարդատեր ու միլիոնատեր հայերը: Իսկ այս անգամ նրանք չկային:

Ինչո՞ւ չկային: Որովհետև սպառվել է այս մարդկանց վստահությունը մեր երկրի իշխանությունների նկատմամբ: Բազմիցս խաբվել են և այլևս չեն ցանկանում որևէ բան անել մեր երկրում: Սպասում են, որպեսզի իշխանափոխություն տեղի ունենա, ստեղծվի նորմալ երկիր, որտեղ կգերակայի օրենքը, նոր միայն գան ու իրենց ներդրումներն անեն:
Եվ դա այդպես է. միայն օրենքի գերակայության պարագայում է հնարավոր, որպեսզի երկրում ներդրումներ գան, հետևաբար և՝ տնտեսությունը սկսի զարգացում ապրել:
– Եվ՝ ինչպե՞ս կքվեարկի ձեր խմբակցությունը բյուջեի նախագծին:

– Այս պահի դրությամբ որևէ պատճառ չունենք կողմ քվեարկելու: