Դավիթ Բաբայան. «Ադրբեջանի անօրինականությունը ձախողվեց».Արցախի ինքնորոշման իրավունքը ճանաչող ԵԽ բանաձևը

Եվրոպական խորհրդարանի լիագումար նիստը Բրյուսելում կայանալիք Արևելյան գործընկերության գագաթաժողովին ընդառաջ բանաձև է ընդունել: Այն սահմանում է համագործակցության ակնկալիքները, ուրվագծում նաև Արևելյան գործընկերության հետագա զարգացումը։ Բանաձևում ԼՂ հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ ևս անդրադարձ է եղել: Նախ՝ կոչ է արվել անհապաղ դադարեցնել Հայաստանի և Ադրբեջանի զինված ուժերի միջև ռազմական թշնամանքը: Կարևորվել են նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների՝ ԼՂ հակամարտությունը կարգավորելու ուղղությամբ իրականացվող ջանքերը: Բանաձևում վերահաստատվել են 2009 թ. ընդունված՝ տարածքային ամբողջականության, ազգերի ինքնորոշման և ուժի չկիրառման հիմնական սկզբունքները: Նշենք, որ բանաձևն ավելի վաղ ԵԽ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովում քվեարկության էր դրվել այլ բովանդակությամբ, որտեղ բացակայում էր ազգերի ինքնորոշման իրավունքը: Բայց ի վերջո, բանաձևում երեք սկզբունքներն էլ տեղ գտան: Արցախի նախագահի խոսնակ Դավիթ Բաբայանի դիտարկմամբ՝ բանաձևի ընդունումը շատ կարևոր զարգացում է:

«Նախ և առաջ պետք է նշենք, որ այս առումով ՀՀ համապատասխան կառույցները շատ արդյունավետ են աշխատել: Խոսքը մեր ներկայացուցչությունների՝ պատգամավորների, դիվանագիտական կորպուսի աշխատակիցների, ԱԳՆ–ի մասին է: Գաղտնիք չէ, որ Ադրբեջանը շատ մեծ փողեր է ծախսել, որպեսզի այդ սկզբունքներն ու տարբեր ձևակերպումներ դուրս մնան վերջնական փաստաթղթից և այնտեղ մտցվեն ադրբեջանամետ, և ավելի շուտ՝ հակաօրինական սկզբունքներ: Եթե մի սկզբունքն անտեսվում է մյուսի նկատմամբ, և այն էլ, որ դա արվում է փողի և կաշառակերության միջոցով, արդեն իսկ անօրինականություն է: Բարեբախտաբար, մեր և եվրոպական կառույցների պարկեշտ ներկայացուցիչների շնորհիվ այդ անօրինականությունը ձախողվեց: Սա շատ կարևոր է ոչ միայն մեզ, այլև եվրոպական հանրության համար: Այն կոռուպցիան, որը սերմանում է Ադրբեջանը, ներսից ոչնչացնում է նաև եվրոպական արժեհամակարգը, ինչն անթույլատրելի է»,– «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց Դավիթ Բաբայանը:

Արցախի նախագահի խոսնակի գնահատմամբ՝ բանաձևի վերջնական տարբերակով վերոնշյալ երեք սկզբունքներն էլ հիմնարար են:

«Նախ՝ ազգերի ինքնորոշման սկզբունքը բոլորին է վերաբերում, և այստեղ չի կարող խտրականություն դրվել: Ինչ վերաբերում է տարածքային ամբողջականությանը, ապա այն չի կարող սահմանափակում լինել ազգերի ինքնորոշման համար: Ադրբեջանը միշտ փորձում է այդ երկու սկզբունքներն իրար հակադրել: Հաշվի առնելով այս հանգամանքը, կարող ենք ասել, որ բանաձևում երկու սկզբունքների հավասար կիրառումը ցույց է տալիս, որ եվրոպական հանրությունը փորձում է խաղաղ կարգավորում գտնել: Իսկ երրորդը՝ ուժի չկիրառումը ամենառեալն է: Սա նշանակում է՝ բոլորն էլ կողմ են, որ տարածաշրջանում խաղաղությունն ու կայունությունը պահպանվի»,–ընդգծեց մեր զրուցակիցը:

Դավիթ Բաբայանը նշեց՝ կարելի է ասել, որ բանաձևը խեղաթյուրելու առումով Ադրբեջանի ջանքերն ի չիք դարձան: Մեր զրուցակիցը միաժամանակ շեշտեց, որ այս փաստը, սակայն, Ադրբեջանի համար նոր ճակատ է բացելու:

«Այսինքն՝ կաշառակերության մասշտաբներն են մեծանալու, փորձելու են ավելի շատ գումարներ ներդնել: Կփորձեն ավելի ընդլայնել կաշառակերության սխեմաների մեջ ընդգրկված մարդկանց քանակը: Բայց կարծում եմ, որ ճիշտ աշխատանքի պարագայում այդ բոլոր փորձերը ձախողվելու են: Հիմա մենք տեսնում ենք, որ Ադրբեջանի՝ փողի և կաշառակերության վրա հիմնված ռազմավարությունը վերջին ժամանակահատվածում մեծ ձախողումներ է թույլ տալիս: Այդ ռազմավարությունն իր էֆեկտիվությունը կորցրել է»,– հավելեց Դ. Բաբայանը:

Նշենք, որ այնուամենայնիվ, կա տեղեկատվություն, որ Բրյուսելում կայանալիք Արևելյան գործընկերության գագաթաժողովի վերջնական հռչակագիրը ղարաբաղյան խնդրի պատճառով կրկին հայտնվել է փակուղում: Պատճառն այն է, որ մինչ այս պահը պաշտոնական Երևանն ու Բաքուն դեռ համաձայնության չեն եկել հակամարտությանը վերաբերող ձևակերպումների շուրջ: Անդրադառնալով նշվածին ու հարցին, թե այս առումով ի՞նչ կարող ենք սպասել, Դավիթ Բաբայանը նշեց. «Ժամանակը ցույց կտա, բայց կարծում եմ՝ պետք է աշխատել, և երբևիցե զգացմունքային մոտեցումներ չցուցաբերել: Սա համակարգված, սառը և ճիշտ դատողության վրա հիմնված աշխատանք է պահանջում»:

Աննա Բադալյան