Արթուր Աթոյան. «Ձկնաբուծության շուկան ջախջախված է»

Պաշտոնական տվյալներով՝ հոկտեմբերին, նախորդ տարվա դեկտեմբերի համեմատ, միսը 7,9%–ով է թանկացել, իսկ ձուկը և ձկնեղենը` 24,7%–ով:

Թեև արձանագրված գնաճին՝ «Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միություն» ՀԿ նախագահ Արթուր Աթոյանը «Փաստ» ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց, որ ձկնամթերքի շուկայում անընդհատ վայրիվերումներ են տեղի ունենում, ինչից արտադրողն է տուժում:

«Շուկայում լճացում է, գինն իջնում է մինչև ինքնարժեք, հետո՝ կրկնակի բարձրանում: Պարզապես, չգիտեն, ոնց լուծել այդ խնդիրը: Գյուղնախարարությունն ի վիճակի չէ զսպող մեխանիզմներ կիրառել, որ կարողանան շուկան կարգավորել»,– նշեց նա:
Աթոյանն ասաց, որ վերջին երկու տարում ձկնաբուծության ոլորտի առողջացման, ռազմավարական գործառույթների իրականացման առումով ոչ մի քայլ չի կատարվել: Պետական աջակցություն չենք ունեցել, իսկ բարձրացված հարցերը մնացել են հենց այնպես՝ անպատասխան:

«Ոլորտը բարձիթողի վիճակում է, խնդիրներն ավելի են բարդացել: Երկու տարի խոսում ենք ներքին շուկայի ջախջախված և, արտաքին շուկայում՝ մեր ձկնամթերքի մրցակցությունից դուրս գտնվելու մասին, բայց ոչ մի բան չի արվում դրա կարգավորման համար»,– նկատեց մեր զրուցակիցը:

Տեղական շուկայում այսօր թառափի կիլոգրամը 3000 դրամի է հասել, իսկ իշխանը՝ 1800–1900 դրամով է իրացվում: Արթուր Աթոյանի կարծիքով՝ առաջիկայում հատկապես Ամանորի նախաշեմին գները չեն բարձրանա:

«Դժվար է կանխատեսել: Գտնում եմ, որ չի թանկանա, քանի որ գներն արդեն լավ բարձրացված վիճակում են»,– նշեց նա:

Արտահանման ծավալների մասին Աթոյանը տեղյակ չէ: Նրա խոսքով՝ պաշտոնական վիճակագրությունն էլ հավատ չի ներշնչում:

«Դա էլ է կամայական, ով ինչպես կարողանում է, այդպես էլ անում է: Ըստ օրենքի, արտահանման կազմակերպումը հասարակական կազմակերպության ֆունկցիայի մեջ է: ՀԿ–ն շահույթ չհետապնդող է, ինքը գնորդ է գտնում և նրան ու վաճառողին իրար հետ կապում: Սա նշանակում է, որ ինքնարժեքի հարցում փոփոխություն չի լինի, մնացած դեպքերում ով արտահանում կազմակերպի, ինքնարժեքը կբարձրանա: Մեզ մոտ ՀԿ–ներին սատկած որդի նման տրորում են»,– ընդգծեց «Հայ ձկնարտադրողների և ձկնարտահանողների միություն» ՀԿ նախագահը:

Ընթացիկ տարում տնտեսությունների թիվը չի ավելացել: Աթոյանն այստեղ դրական միտում չի տեսնում:

«Դա անհնար է, որովհետև խորքային հորեր բացելու թույլատրություն չի տրվում»,– փաստեց նա:

ՀԿ–ի ուսումնասիրություններով՝ դեռ 2013 թվականին Հայաստանում գործել է 234 ձկնաբուծական տնտեսություն, 2014–ին փակվել է 25–ը, 2015–ին՝ 77–ը: Ձկնաբուծական տնտեսությունների ընդհանուր թիվը դեռ ուսումնասիրության փուլում է:

«Շատերն են փակվել, շատերը նորից փակվելու են: Հիմա ամբողջ ոլորտը ուսումնասիրում ենք՝ հասկանալու, թե ուր ենք հասել և ուր ենք գնում: Դեռ 2015 թվականին վիճակը ծանր էր, ոչ մի հարց չլուծվեց»,– մտահոգություն հայտնեց Աթոյանը:
Նրա խոսքով՝ կառավարությունը ձկնաբուծության ոլորտն առողջացնելու համար դեռևս քայլեր չի ձեռնարկում: Ձկնաբույծների միությունը կառավարությանն առաջարկ է արել. «Ես առաջարկությամբ եմ հանդես եկել, ինձ լսել են, բայց ոչ մի տեղաշարժ: Մեր նախաձեռնությամբ ստեղծվել էր ձկնարտադրության խնդիրների կարգավորման միջգերատեսչական հանձնաժողով, որը վերջին երկու տարին չի գործում: Ես առաջարկել եմ այդ խմբի աշխատանքները նորից վերսկսել: Գրավոր դիմել եմ վարչապետին: Գյուղնախարարին անձամբ եմ տեղեկացրել: Դեռ լուռ են…»:

Ըստ Աթոյանի՝ Հայաստանում ձկնարտադրողների ամենաթույլ կետը եղել և մնում է ձկան արտադրության ինքնարժեքը, որը թանկ է ջրի, էլեկտրաէներգիայի, գազի ծախսերի և կերի թանկության պատճառով: