Հայկական կամուրջ Իսրայելի և Իրանի միջև

Վերջերս Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը հանդիպում էր ունեցել Իսրայելի վարչապետ, համատեղությամբ նաև արտգործնախարար Բենիամին Նաթանյահուի հետ: Անմիջապես հանդիպումից օրեր անց վարչապետը հրամայել էր արագացնել դատախազական ստուգումները Ադրբեջանին զենքի արգելված տեսակներ վաճառելու դեպքով: Միաժամանակ կասեցվել է Ադրբեջանին ռազմական նշանակության անօդաչու սարքավորումներ մատակարարող ընկերության լիցենզիան մինչև հետաքննության ավարտը:

Հանդիպումն ու օրեր անց նման կարգադրությունն արդյոք կարո՞ղ էին փոխկապակցված լինել հարցին՝ քաղաքագետ Հայկ Սուքիասյանը դժվարացավ հստակ պատասխան տալ՝ նշելով, թե դրա համար պետք էր տեղում լինել: 

«Մեր վերլուծությունները սխոլաստիկ են: Նախ` ինչո՞ւ շուտ չէին անում, եթե դա իրենց նպատակն էր: Ինձ թվում է՝ սիրաշահելու միջոց է: Հրեա են: Այսօր այսպես են անում, կարող է վաղը փակեն այդ գործը՝ ասելով, որ ամեն ինչ շատ նորմալ է: Բայց եթե դա լուրջ արտաքին քաղաքականության հետևանք է, ինչին ես մի քիչ չեմ հավատում, ուրեմն ապրեն, պետք է շնորհավորենք: Բայց այդ դեպքում Իսրայելի և Ադրբեջանի հարաբերությունները կարող են մի փոքր վատանալ: Եվ նաև կա հրեական ավանդույթը. գուցե իրենք սոփեստություն են անում, այսօր կասեն շատ վատ է աշխատել այդ կազմակերպությունը, հետո կասեն՝ ոչ»,– նշեց մեր զրուցակիցը՝ հավելելով, որ ի վերջո անգամ ինչ–որ մեկին պատժելը հայերին ոչինչ չի տա:

Հանդիպման ընթացքում խոսվել է երկու երկրների միջև առևտրաշրջանառության ծավալների շրջանակի լայնացման մասին: Քաղաքագետից հետաքրքվեցինք, թե դա ինչ–որ ազդեցություն կարո՞ղ է ունենալ հայ–իրանական հարաբերությունների վրա: Ըստ նրա՝ Հայաստանի և Իրանի միջև հարաբերություններին դա ընդհանրապես չի վնասում, որովհետև որքան նա գիտի՝ Իսրայելը ներքին կարգով փորձում է հարաբերությունները լավացնել նաև Իրանի հետ: Այս դեպքում Հայաստանը կարող է կամուրջի դեր ստանձնել, քանի որ, ինչպես քաղաքագետն է կարծում, մենք սովոր ենք քաղաքականության մեջ դիտարկել մեզ որպես օբյեկտ, ինչը շատ սխալ է: Իրականում պետք է լինել սուբյեկտ: Սակայն Հայաստանի միջոցով Իսրայելի՝ Իրանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը պետք չէ բացառել:

Մյուս կողմից էլ այս նույն համատեքստում Իսրայելի և Ադրբեջանի ռազմական համագործակցությունը քաղաքագետը նույնպես բնական է համարում՝ հիշեցնելով, որ նմանատիպ հարաբերություններ ունենք նաև Ռուսաստանի հետ:

«Ռուսաստանը և՛ Ադրբեջանին է զենք վաճառում, և՛ մեզ: Մենք Իսրայելի վրա չենք կարող ազդել, որ նա Ադրբեջանին զենք չվաճառի: Բայց դա նաև չպետք է վնասի Հայաստան–Իսրայել փոխհարաբերություններին:

Հանդիպման օրակարգը մեզ հայտնի չէ: Գիտենք, որ ինչ–որ հանդիպում է տեղի ունեցել, բայց ինչ պայմանավորվածություններ կան, ես չգիտեմ: Մեր արտգործնախարարությունն, ընդհանրապես, շատ խոսել չգիտի: Թող իրենք կոնկրետ ասեն՝ ինչ պայմանավորվածություններ են ձեռք բերել, ինչ հարցեր քննարկել, որպեսզի մենք կարողանանք վերլուծություններ անել»,– նշեց նա:

Ըստ նրա՝ Իսրայելի հետ հարաբերությունների բարելավումը մեր շահերից է բխում, չնայած որ նա այդ հարաբերություններին այդքան էլ չի հավատում: Նրան նախևառաջ հետաքրքիր է, թե Իսրայելի շահն այստեղ որն է: Չնայած եթե Իսրայելը Հայաստանը դիտարկում է որպես միջնորդ Իրանի հետ հարաբերությունները խորացնելու համար, դա շատ լավ է. «Ամեն դեպքում Հայաստանը ճիշտ է անում, որ վարում է բազմաբևեռ արտաքին քաղաքականություն: Դա մեր շահերից էլ է բխում»,– ավարտեց նա: