Ի՞նչ ապագա է սպասվում հայկական կոնյակին 25 տարի անց

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նոյեմբերի 24–ին ԵՄ–ի հետ ստորագրված «Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի» անցումային դրույթների 237 հոդվածում անդրադարձ է արվում նաև «կոնյակ» և «շամպայն» բրենդների կիրառման իրավունքին` որպես ոչ հայկական աշխարհագրական տեղանունների։ Հոդվածում մասնավորապես նշվում է` համաձայնագիրն ուժի մեջ մտնելուց մեկ տարի անց, 24 տարի անցումային ժամկետում «Կոնյակ» անվանման օգտագործումը ՀՀ–ից ծագող և երրորդ երկրներ արտահանվող արտադրանքի վրա չի բացառվում, եթե տվյալ երկրի օրենքները և կանոնակարգերը թույլ են տալիս։ Նշված ժամկետից հետո Հայաստանում կարգելվի «կոնյակ» անվանումով խմիչք արտադրել։

Ի՞նչ ապագա է սպասվում հայկական կոնյակին 25 տարի անց: Թեմայի շուրջ «Փաստ» օրաթերթը զրուցել է Խաղողագործության միության նախագահ Արտակ Սարգսյանի հետ:

– Պարոն Սարգսյան, փաստորեն, 2042 թվականին հայկական կոնյակ չի լինի: Կոնյակագործներն ի՞նչ քայլեր պետք է անեն ԵՄ–ի պահանջները բարելավելու համար:

– Խնդիրը նոր չէ, մենք չենք կարողանում Եվրոպայում կոնյակի անվան տակ արտահանում իրականացնել, դրա համար Եվրոպական շուկաներում մենք չունենք այդքան ցայտուն ապրանքներ: Կոնյակն իրենց ապրանքանիշն է և ունի իր պատմությունը: Դրա համար մեր կոնյակի շուկան հիմնականում Ռուսաստանն է, որը եվրոպական չափանիշներին չի համապատասխանում: Եվրոպա դուրս գալու համար պետք են փոփոխություններ՝ անվանափոխություն և այլն:

Հայ կոնյակագործներն արդեն պետք է մտածեն վերաբրենդավորում իրականացնելու մասին: Կոնյակագործները պետք է մտածեն առաջիկա 25 տարվա ընթացքում վերաբրենդավորում իրականացնելու և շուկայում դրա հետևանքով իրենց տեղը չկորցնելու մասին, հատկապես, որ նոր բրենդ ստեղծելն ու տարածելը հայ արտադրողի համար ծախսատար ու ժամանակատար խնդիր է:

 

– Ասացիք գործընթացը ծախսատար և ժամանակատար է, 25 տարին բավարա՞ր ժամանակ է:

– Առանց ծախսի չեն կարող մարդկանց ապացուցել, որ դա նույն կոնյակն է, ինչ– որ նախկինում: Դա մեծ աշխատանք է, որ կարողանանք նոր անվանումով սպառողի քիմքին համապատասխան վաճառք իրականացնել: Ոչ մեկը չի կարող ասել այդ 25 տարին բավարար ժամանակահատված է, թե՝ ոչ: Բիզնեսի տեսանկյունից պետք է այն դիտարկել: Մեծ աշխատանքի համար ես գտնում եմ, որ 25 տարին քիչ է, որովհետև 1887 թվականից հայկական կոնյակը շրջանառության մեջ է և իր տեղն ու դիրքն ունի:

 

– Պարոն Սարգսյան, նշեցիք, որ «կոնյակ» անվանման պատճառով մենք Եվրոպայում շուկաներ գրավել չենք կարողանում: Խնդիրը որքա՞ն ժամանակ է առկա:

– Դեռ 1959 թ.–ից սկսած` ԽՍՀՄ–ը կոնյակ անունով ալկոհոլային խմիչքը եվրոպական երկրներ արտահանելու խնդիր ուներ։ Այն ժամանակ հայկական կոնյակն արտահանվում էր «Արարատ բրենդի Նաիրի», «Արարատ բրենդի Դվին» անվամբ: Ով գիտեր, որ Ֆրանսիայում Կոնյակ քաղաք կա, որն ունի ավանդույթ և կոնյակ բառն ու արտադրությունն այդտեղից է առաջացել: Սրանից հետո կրկին պահանջ դրվեց: 1998 թ.–ին. ֆրանսիական «Պեռնո Ռիկար» խումբը գնեց Երևանի կոնյակի գործարանը և որոշում կայացրեց դադարեցնել կոնյակի արտադրությունն ու արտադրել միայն «բրենդի»։ Բայց այդ հայտարարությանը հաջորդած մտահոգությունները շուտով փարատվեցին, և կոնյակը մնաց կոնյակ։

Խնդիրը լուծվեց հետևյալ կերպ. նախկին ԽՍՀՄ տարածք շարունակեց արտահանվել որպես կոնյակ, իսկ եվրոպական երկրներ` բրենդի:

 

– Իսկ ինչո՞ւ խնդրի կարգավորման ուղղությամբ մինչ օրս աշխատանքներ չեն կատարվել:

– Որովհետև մեզ ձեռնտու չի եղել անվանափոխությունը, դրա համար էլ չի եղել: Հիմա ասոցացման պայմանագրի ստորագրումից հետո խնդիրը պետք է կարգավորվի: Ես մի քանի Եվրոպական երկրներում եմ եղել, մարդիկ արդեն այնտեղ հայկական կոնյակը ճանաչում և սիրում են: Եթե հետևողական կերպով կարողանան ծրագիրը կատարել, իմ կարծիքով, հայկական կոնյակը Եվրոպայում իր ուրույն տեղը կունենա: Օրինակ, եթե մի բրենդային խանութ իր տեղը փոխում է, մենք փնտրում և գտնում ենք այն, որպեսզի այնտեղից գնումներ կատարենք, նույնն այս դեպքում:

 

– Այսօր ի՞նչ խնդիրներ կան կոնյակագործության ոլորտում:

– Այս ոլորտում, եթե մաքուր հումքով՝ տեխնիկական խաղողի սորտերով են աշխատում, կոնյակի հարցում խնդիրներ չկան: Մաքուր որակով կարող է իր տեղը Եվրոպայում ունենալ: Կան նաև այնպիսի դեպքեր, երբ կոնյակագործն ուզում է գումար աշխատել և կեղծ հումքով է արտադրանք տալիս: Նրանք սրանով վարկաբեկում են կոնյակի անունը: Եթե ուզում են խաղողագործությունը զարգանա, տնտեսական աճ լինի, գյուղատնտեսության մեջ այս ամենը տեսանելի լինի, պետք է փոխադարձ և փոխշահավետ պարտավորություններով աշխատել կոնյակագործությամբ զբաղվող ընկերությունների հետ:

 

Մանյա Պողոսյան