Թրամփի հայտարարությունը կոնֆլիկտի նոր օջախ ստեղծելու նպատակ ուներ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն առաջարկել է Երուսաղեմը պաշտոնապես հայտարարել Իսրայելի մայրաքաղաք: Այս հայտարարությունն, ըստ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանի՝ անօրինական է: Սրան հետևել է Իսլամական համագործակցության կազմակերպության անդամ երկրների կողմից Արևելյան Երուսաղեմը Պաղեստինի մայրաքաղաք ճանաչելու մասին հայտարարությունը: Սրան էլ հաջորդել է Թուրքիայի կոչը՝ Արևելյան Երուսաղեմում դեսպանատուն բացելու մասին:

Իր հերթին Էրդողանն ԱՄՆ նախագահի այս հայտարարությունն այսպես է մեկնաբանել՝ ասելով, թե այդ քայլը պաղեստինյան ժողովրդին պատժելու փորձ է, որը տասնամյակներ շարունակ հակադրվում է Իսրայելի օկուպացման քաղաքականությանը:

«Իսրայելը պետություն է, որը ահաբեկչական քաղաքականություն է վարում: Ահաբեկչության դեմ ակտիվ պայքարի ժամանակահատվածում Թրամփի այս որոշումը ձեռնտու էր մոլեռանդներին»,– ասել է Էրդողանը, փոխանցում է Anadolu–ն:

Այս փոխադարձ հայտարարություններն էլ ավելի են սրում առանց այն էլ լարված իրավիճակում հայտնված տարածաշրջանի շուրջ ընթացող զարգացումները:

Պատերազմ, հակասություններ և ահա գերտերությունների ղեկավարները կարծես թե կրակին յուղ են լցնում: Քաղաքագետ Հայկ Սուքիասյանը «Փաստի» հետ զրույցում նույնպես հաստատեց, որ այս ամենը սրում է վիճակը, բայց ըստ նրա՝ ԱՄՆ նախագահը հենց այդ նպատակն էլ ունեցել է՝ ցանկանալով արաբական աշխարհում կոնֆլիկտ ստեղծել:

«Տեսե՛ք, Ռուսաստանը Սիրիայում հաջողություն ունեցավ: ԱՄՆ–ն այս մեկ հրամանով ստեղծում է էսկալացիայի (ռազմական գործողությունների ուժեղացում՝ բորբոքում,– հեղ.) նոր օջախ: Սա աշխարհաքաղաքական գործընթաց է:

Ինձ թվում է՝ արաբական աշխարհի պոտենցիալն այնքան չէ, որ կարողանան Իսրայելին, իսրայելաամերիկյան տանդեմին դիմակայել: Մի քիչ կփնթփնթան, մի քիչ ինչ–որ տեռոր կսարքեն, բայց նրանք չունեն այն պոտենցիալը՝ այդ որոշմանը դեմ կանգնելու համար: Իսկ թե ինչու է արել, կրկնում եմ, դա ևս մեկ էսկալացիոն օջախ ստեղծելու՝ իրավիճակը սրելու համար է»,– ասաց նա:

Իրավիճակի սրումից ի՞նչ շահ կունենա ԱՄՆ–ն հարցին, Սուքիասյանը պատասխանեց, որ այնտեղ աշխարհաքաղաքական գործընթաց է. Ռուսաստանը մի տեղ հաջողություն ունեցավ, ԱՄՆ–ն մեկ այլ տեղ պրոբլեմ է սարքում, որտեղ չգիտենք, թե Ռուսաստանի վարքագիծն ինչպիսին կլինի, Ռուսաստանը հավանաբար կա՛մ կարձագանքի, կա՛մ չի արձագանքի:

«Իսրայելը մեկ սկզբունք ունի: Իսրայելի պաշտպանության նախարարներից Իդետ Օնոն ժամանակին ասել է. «Որպեսզի Իսրայելը լինի կայուն, Իսրայելի հարևանների մոտ պիտի լինի անկայունություն»: Հիմա ԱՄՆ–ն այդպես է, չի թողնում, որ արաբական աշխարհում կենտրոն–պետություն առաջանա:

Մի ժամանակ Իրաքն էր, որտեղ Սադամ Հուսեյնը պետությունն ուժեղացրել էր, փող էր դնում, համալսարաններ կառուցում, ջնջեցին Իրաքը: Սիրիան փորձեց՝ նրան էլ ջնջեցին: Իհարկե Սիրիան փրկվել է ամեն դեպքում, բայց այլևս այդ պոտենցիալը չունի արաբական աշխարհում դերակատարություն ունենալու համար: Հիմա նորից այդպիսի օջախներ են ստեղծում՝ անկայունություն տարածելով»,– ասաց քաղաքագետը՝ հավելելով, թե հիմա ամեն ինչ կախված է Ռուսաստանի պատասխանից, ինչից հետո պարզ կլինի, կոնֆլիկտն ավելի շատ էսկալացիայի կգնա, կմնա այս վիճակում, թե կմարի:

 

 

Քրիստինա Տեր-Մաթևոսյան