Բարդուխ Գաբրիելյան. «Սևանա լճի մակարդակի իջեցման միտումը շարունակվելու դեպքում և՛ ջրի որակը կվատանա, և՛ կենսաբազմազանության վրա կազդի»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 

2018 թ.–ի հունվարի 19–ի դրությամբ Սևանա լճի մակարդակը կազմում է 1900,42 սմ, ինչը 3 սմ–ով ցածր է նախորդ տարվա նույն օրվա ցուցանիշից: Սևանա լճի մակարդակը 2017 թ.–ի իր ամենաբարձր նիշից` 1900,91 սմ–ից, մինչ օրս իջել է 49 սմ–ով:

Եթե Սևանա լճի մակարդակի իջեցումը շարունակական բնույթ կրի, ապա մի քանի տարի անց լճին վտանգ կսպառնա. ահազանգում են մասնագետները:

ԳԱԱ Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն Բարդուխ Գաբրիելյանը «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց, որ լճի մակարդակի նվազման միտումը շարունակելու դեպքում խնդիրներ կառաջանան:

«Եթե միտումը շարունակվի և՛ ջրի որակը կվատանա, և՛ կենսաբազմազանության վրա կազդի: Ձկան պաշարների նվազեցում ևս տեղի կունենա: Եթե լճի մակարդակը 1 տարվա ընթացքում մի քանի սմ իջնում է, դա միանգամից չի անդրադառնա լճի վրա, բայց եթե իջեցումը շարունակվի, մենք կունենանք ավելի վատ վիճակ, քան նախկինում ենք ունեցել: Անգամ սանտիմետրերով իջեցումը չպետք է դառնա նորմա, դա պետք է լինի արտառոց դեպքերի համար: Եթե ջրի ծավալի մեծացում չլինի, մենք այդ նույն ծավալում կունենանք ավելի շատ կոնցենտրացիա»,– ասաց նա:

Այս տարի տեղումները չափազանց քիչ են: Եթե տեղումնառատ տարիներին Սևանի ջրից լրացուցիչ ջրառ են կատարել, մասնագետները մտավախում են, որ հիմա էլ նույնը կկատարեն, իսկ դա նշանակում է մակարդակի նոր իջեցում:

«Սևանից ջրի բաց թողնումը պետք է արտառոց դեպքերում լինի, ոչ թե մի փոքր խնդրի դեպքում լճից ջուր վերցնել: Արտակարգ դեպքերի ժամանակ կարող են: Հիդրոմետ ծառայությունից մեզ ասում են, որ նման ոչ տեղումնառատ տարիներ եղել են, բայց բացը լրացվել է մյուս ամիսների տեղումներով:

Կարևորը ոչ թե այնքան տեղումների քանակն է, որքան սարերում առկա ձյունը: Գարնանը՝ հալոցի ժամանակ, ջուր կկուտակվի: Կլցվեն նաև ջրամբարները: Հնարավոր է այս քանի ամիսներին տեղումների քանակն ավելանա»,– մատնանշեց Գաբրիելյանը:

Իսկ ի՞նչ քայլեր ձեռնարկել, որպեսզի լճի մակարդակի նվազման միտումները չշարունակվեն: Մասնագետի կարծիքով՝ նաև եղած ջուրը պետք է արդյունավետ կառավարել:

«Պետք է «Սևան–Հրազդան» ջրատարով քիչ ջուր բաց թողնել, իսկ տեղումները չես կարող կառավարել: Ջրօգտագործումը պետք է քչացնել: Ջրի մակարդակը սովորաբար կառավարում են այդ ջրատարի միջոցով՝ քիչ են ջուր բաց թողնում լճի մակարդակը բարձրանում է, շատ են բաց թողնում՝ նվազում է»,– նկատեց նա:

Ի դեպ, ըստ ՀՀ ջրային տնտեսության պետական կոմիտեի` Հայաստանի 11 խոշոր ջրամբարներում քիչ ջուր է կուտակված. մոտ 200 մլն խմ` 280 մլն խմ–ի դիմաց: Վերջին տարիներին նման տարբերություն չի գրանցվել: Մասնագետները հույս ունեն, որ առաջիկա մեկ–երկու ամիսների ընթացքում ձյան տեսքով տեղումների դեպքում ոռոգման կայունությունը կապահովվի: