Ապրիլից հետո կառավարության նիստերը կլինեն փակ–գաղտնի. ինչո՞ւ

«Փաստ» օրաթերթը օրենքի նախագծում սուբյեկտիվիզմի դրսևորման մասին 

 

Արդարադատության նախարարության կողմից հրապարակված «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի նոր նախագծի 10–րդ հոդվածի համաձայն կառավարության նիստերը դռնփակ են լինելու:

Նշված հոդվածի 16–րդ կետը սահմանում է, որ վարչապետի որոշմամբ նիստի մի մասը կարող է անցկացվել դռնբաց: Իսկ 17–րդ կետի համաձայն էլ կառավարության անդամն իրավունք չունի առանց վարչապետի թույլտվության տեղեկատվություն հրապարակել կառավարությունում քննարկված որևէ հարցի քննարկման ընթացքի մասին:

Նշենք, որ ի տարբերություն ներկայացված նախագծի, ներկայի օրենսդրական կարգավորմամբ կառավարության նիստերն անցկացվում են դռնփակ, եթե՝ ա) քննարկվում են պետական, ծառայողական կամ օրենքով պահպանվող այլ գաղտնիք համարվող տեղեկությունների հետ առնչվող հարցեր, բ) ՀՀ Սահմանադրության 59–րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում:

Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի նախագահ Աշոտ Մելիքյանի խոսքով՝ նախագծին ծանոթանալուց հետո տպավորություն է ստեղծվում, որ իշխանությունները խորհրդարանական համակարգին անցնելուց հետո կարծես թե մտադիր են ավելի փակ աշխատել:

«Կառավարության աշխատանքի առումով եմ սա նշում, որովհետև այստեղ շեշտադրումներ են փոխվել: Ի տարբերություն նախորդ օրենքի, այստեղ նախևառաջ ընդգծվում է, որ նիստերը դռնփակ են և միայն վարչապետի որոշմամբ կարող են դռնբաց լինել: Սա շատ նկատելի փոփոխություն է, որը չի խոսում կառավարության թափանցիկ աշխատելու պատրաստակամության մասին:

Բնական է, որ կառավարության աշխատանքը լուսաբանելու առումով լրատվամիջոցների գործունեությունն ավելի կբարդանա: Նոր նախագծով տեղեկատվության ազատության որոշակի սահմանափակում է նախատեսվում, մինչդեռ նախորդ օրենքը շատ ավելի ընկալելի էր, և խոսում էր թափանցիկ աշխատելու պատրաստակամության մասին: Նոր օրինագիծն այս առումով կարելի է ռեգրեսիվ համարել»,– «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց ԽԱՊԿ նախագահը:

Ինչ վերաբերում է 10–րդ հոդվածի վերոնշյալ 17–րդ կետին, Աշոտ Մելիքյանը շեշտեց, որ տեղեկատվության ազատության առումով այդ կետը ևս լուրջ խոչընդոտ կարելի է համարել.

«Կառավարության անդամը բարձրաստիճան պաշտոնյա է: Նա շատ լավ պետք է հասկանա, և կարծում եմ՝ հասկանում է, թե ինչ կարելի է հրապարակել, ինչը՝ ոչ: Իսկ վարչապետի թույլտվությանը սպասելը, թույլտվություն ստանալու անհրաժեշտությունն օրենսդրորեն ամրագրելը կառավարության ներսում տեղի ունեցող հարաբերություններին մանկապարտեզի տեսք են տալիս:

Կարծում եմ՝ կառավարության անդամը պետք է ազատ լինի և ինքը որոշի՝ ինչը պետք է ասել մամուլին, ինչը հրապարակել, ինչը՝ ոչ: Օրենքում մեկ այլ դրույթ էլ կա, ըստ որի կառավարության անդամի հրապարակային ելույթները պետք է համահունչ լինեն կառավարության ընդհանուր քաղաքականությանը: Այս դրույթն ամրագրելուց հետո 17–րդ կետն ուղղակի ավելորդ էր»:

Աշոտ Մելիքյանը նշեց, որ լավ կլիներ, եթե վերոնշյալ նախագծում կառավարության գործունեության թափանցիկությանն առնչվող մի հոդված կամ գլուխ լիներ.

«Այն պետք է ներառեր այն դրույթները, թե որքանով է կառավարությունը ապահովում իր գործունեության թափանցիկությունն ու հրապարակայնությունը: Լավ կլիներ երևար, թե ինչպե՞ս են պատրաստվում համագործակցել ԶԼՄ–ների հետ, և որքանո՞վ են պատրաստ բաց լինել լուսաբանման համար: Նշված դրույթը բացակայում է, և, ըստ իս, օրինագիծն այս տեսքով չի համապատասխանում այսօրվա պահանջներին»:

Նշենք, որ 10–րդ հոդվածի 15–րդ կետի համաձայն նիստի արձանագրությունը կամ դրա մի մասը վարչապետի հանձնարարությամբ կարող է հրապարակվել: Հարցին, թե կարելի՞ է փաստել, որ արձանագրություններն այսուհետ միայն վարչապետի հայեցողությամբ կհրապարակվեն, Աշոտ Մելիքյանը պատասխանեց.

«Այո, այստեղ սուբյեկտիվիզմի դրսևորում կա: Բայց, կարծում եմ, այստեղ ևս պետք է հստակություն մտցվի: Մասնավորապես՝ հրապարակման ենթակա չէ արձանագրության այն հատվածը, որը պետական գաղտնիք է պարունակում, իսկ մնացած հարցերը, քննարկումներն ու ելույթները հրապարակման ենթակա են: Պետք է հստակեցնել, թե արձանագրություններից ինչը չի կարելի հրապարակել և ինչ հիմնավորումներով: Միայն վարչապետի հայեցողությունը և օրենքի ընդհանուր դրույթով կարգավորելը բավական չէ»:

 

Աննա Բադալյան