Երևան, 25.Մարտ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Հայ գյուտարարների կողմից արված հայտնագործություններ, որոնք փոխել են աշխարհը

ԼԱՅՖ

BlogNews-ը գրում է.

Պատմության ամենատարբեր ժամանակաշրջաններում աշխարհի տարբեր մայրցամաքներում հայերը նվաճում ու գրավում էին աշխարհը: Ահա հայ գյուտարարների կողմից արված մի քանի հայտնագործություն, որոնք փոխել են աշխարհը:

Առաջին մասն՝ այստեղ

 14  Ստեփան Ստեփանյան - 1916թ.-ին հայտնաբերել է բետոնախառնիչը բեռնակիր մեքենայի վրա, ինչը հնարավորություն տվեց խթանել շինարարության բիզնեսի արագությունը։ 

 15  Ալեքսանդր Քեմուրջյան (ԽՍՀՄ) - «Луноход» տիեզերական ինքնագնաց տրանսպորտային միջոցների ստեղծողը, ինչպես նաև «մոլորակագնացներ» Վեներայի, Մարսի ու Ֆոբոսի հետազոտության համար։

 16  Ռուբեն Օրբելի - ԽՍՀՄ-ում ստորջրյա հնագիտության հիմնադիրը։ Մշակել է ջրի տակից հանված հնագիտական արտեֆակտերի՝ ոչնչացումից պաշտպանելու մեթոդներ։ Ներկայացրել է ստորջրյա կառույցների պաշտպանության համար ափերն ամրապնդելու մեթոդները (1937-1939թթ.)։

 17  Ալեքսանդր Գարսոև - սուզորդ, առաջին կոնստրուկտորը և սովետական սուզանավերի նախագծողը։

 18  Իգնատիյ Լուկասևիչ - կերոսինային լամպի գյուտարարը։ Հայտնագործել է կերոսինի ստացումը հում նավթի թորման միջոցով (1853թ.)։  Հիմնել է աշխարհի առաջին նավթավերամշակման գործարանը (1856թ.)։

 19  Քեննեթ Խաչիկյան - ԱՄՆ երկու նախագահների (Նիքսոն, Ռեգան) ելույթների հեղինակը, նախագահի հանրապետական 9 թեկնածուների խորհրդատու։

 20  Էմիկ Ավագյան - 57 հայտնագործություններ է արտոնագրել, որոնք մինչև այսօր օգնում են հաշմանդամներին։ 1961թ.-ին նախագահ Քենեդին նրան պարգևատրեց հաշմանդամների զբաղվածության մեջ ունեցած իր անփոխարինելի ներդրման համար։

 21  Գարի Թաթոյան - հայտնաբերել է վաֆլե բաժակներով պաղպաղակի մեքենան (1921թ.)։

 22  Ռոջեր Էդուարդ Քոլինգվուդ Ալթունյան - շնչառական սարքերի և նատրիումի քրոմոլինի քթանցքերի համար նախատեսված սփրեյ և աչքի կաթիլներ՝ ասթմայի և ալերգիայի բուժման համար։

 23  Լյութեր Ջորջ Սիմջյան (ԱՄՆ) - ավելի քան 200 հայտնագործությունների հեղինակ, որոնց թվում՝ բանկոմատ, պրոյեկցիոն սարք՝ օպտիկական պատկերներն էկրանին ցուցադրելու համար։

 24  Ալբերտ Կապիկյան (ԱՄՆ) - աղիքային բորբոքումների պատվաստանյութի հեղինակ։

 25  Ռայմոնդ Վագան Դամադյան (ԱՄՆ) - սկանավորման մագնիսա-ռեզոնանսային սարքի հեղինակ։

 26  Արթուր Բուլբուլյան (ԱՄՆ) - A-14 թթվածնային դիմակների գյուտարարը, որոնք օգտագործվում էին Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին ամերիկյան ռազմաօդային ուժերի կողմից։ 

Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի արձագանքը՝ Նիկոլ Փաշինյանին Հայաքվեի սոցիալական ծրագրի չորս հիմնասյունները. Հրայր ԿամենդատյանԻրազեկում․ փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ազգային ժողովում միաձայն վավերացվել է ԵԱՏՄ-ի և Մոնղոլիայի միջև ազատ առևտրի համաձայնագիրը Իշխանությունն ընտրել է ժողովրդին ահաբեկելու ճանապարհը․ Աննա ԿոստանյանՄենք ճիշտ էինք, դուք՝ սխալ․ «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության մերժված առաջարկը դարձավ օրենքի փոփոխություն. Նաիրի Սարգսյան Արցախի վերահայացումն անհերքելի իրավունք է՝ ազգային առաջնահերթություն, և դա փոխելն անհնար է. Աննա ԿոստանյանՆիկո՛լ խեղկատակ, Ապրիլի 24-ին քո վերջն է լինելու, դու պիտի հեռանաս մինչև ընտրութուններ․ Գրիգորյան Տիեզերքում արևային վահանակներն աշխատում են առնվազն 5 անգամ ավելի արդյունավետ Մեր հստակ պահանջը Եվրոպական միությանից՝ իրավունքի գերակայություն և հավասարություն բոլորի համար. Ռոբերտ Ամստերդամ Սահմանադրությունը վերաձևվում է ադրբեջանաթուրքական թելադրանքով․ Արեգ ՍավգուլյանԶՊՄԿ-ի նոր ներդրումը՝ կենսունակ համայնքների զարգացման համարԼուկաշենկոն ժամանել է Փհենյան (տեսանյութ, լուսանկար) Դաժան սպանություն. 15-ամյա երեխա է սպանվելԲազմաթիվ հասցեներում ջուր չի լինելու Ադրբեջանով ռուսական հացահատիկ է ուղարկվել Հայաստան 18 արդարների գործով դատական նիստը տեղի կունենա մարտի 26-ին, ժամը 15:30-ին«Նոր Դարաշրջան» կուսակցությունը մտադիր է մասնակցել առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններին Խանութի զուգարանում հայտնաբերվել է 14-ամյա դպրոցական աղջկա դիՔարոզարշավ՝ պատերազմի սպառնալիքի տակ. ինչո՞ւ է Փաշինյանը հրաժարվում էթնիկ զտման փաստից Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Նոր օդանավակայան Հրազդանում և էժան պարտք. «ՀայաՔվե»-ի ծրագիրն իրատեսակա՛ն է Երբ ներքաղաքական լարվածությունը դառնում է միջազգային քննարկման առարկա Պատմության ջնջման վտանգը. արդյո՞ք հերթը հասել է նաև ազգային հիշողությանը Անվտանգություն՝ ոչ թե կարգախոս, այլ համակարգ. «Ուժեղ Հայաստանի» այլընտրանքային օրակարգը Գազ չի լինելուԱրաղչին Ռուսաստանին և Չինաստանին կոչ է արել դատապարտել ԱՄՆ-ի գnրծողություններն Իրանի դեմ Ով այսօր փորձում է արդարացնել Արցախի հանձնումը, պարտությունն ու Արցախն ադրբեջանական հռչակելը, պատմության ամոթալի էջերում իր խարանն է արձանագրում․ Տիգրան ԱբրահամյանԱՄՆ-ը Իրանին է ուղարկել 15 կետից բաղկացած ծրագիր՝ Մերձավոր Արևելքում պատերшզմն ավարտելու համար. The New York TimesՄենք հաղթել ենք Իրանի հետ պատերազմում. նրանք մեզ թանկարժեք նվեր են ուղարկել. ԹրամփՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Ռուբլին թանկացել է․ փոխարժեքն՝ այսօրԱղոթք նեղության ժամին Ռուսաստանն ուրախ կլինի Հաղթանակի օրվա զորահանդեսին տեսնել բարեկամ երկրների ղեկավարներին. Կրեմլ ԱՄՆ-ում բենզինի գները շարունակել են աճել Իրանի դեմ գործողության պատճառով Այսօր «Համահայկական ճակատ» շարժման անդամները` ղեկավար Արսեն Վարդանյանի գլխավորությամբ, Ազգային ժողովի մուտքի մոտ էինՍաուդյան Արաբիան չեղարկել է ապրիլին նախատեսված Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի հանդիպումը Ալլա Պուգաչովան արդեն ձեռնափայտով է քայլում (լուսանկար) Եվրահանձնաժողովը հայտարարել է, որ Ուկրաինան չի միանա ԵՄ-ին մինչև 2027 թվականը Թրամփի վարչակազմին դատի են տվել Շուշիի 1920 թվականի ջարդերը ցեղասպանություն էին՝ իրենց նպատակի ամբողջությամբ․ հայտարարություն Մենք այլևս թույլ չենք լինի. պատրաստվում ենք վաղը կայանալիք «Ուժեղ խաղաղություն» միջազգային համաժողովինԱՄՆ-ը ցանկանում է հինգշաբթի բարձր մակարդակի խաղաղության բանակցություններ անցկացնել Իրանի հետ. Axios Երկրների վարկանիշը մեկ շնչի հաշվով արտոնագրերի քանակով. ինչ ցուցանիշ է գրանցել Հայաստանը Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Ձյուն կտեղա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին 36-ամյա վարորդը «ՎԱԶ 2121»-ով գլխիվայր հայտնվել է ճանապարհի երթևեկելի գոտում․ կա վիրավոր Լիբանանի վրա Իսրայելի կողմից իրականացված հարվածների հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 1072-ի Սալահը կհեռանա «Լիվերպուլից» Պատերազմով ահաբեկումը որպես շանտաժ. ինչո՞ւ է իշխանությունը վախեցնում ժողովրդին. Էդմոն Մարուքյան