«Զենքի շուկայում ՀՀ-ն «նշանակալի» համագործակցություն չունի ՌԴ-ի հետ՝ պատժամիջոցների դեպքում առաջին շարքում չենք լինի». Քաղաքագետ

Քաղաքագետ Ստեփան Գրիգորյանը պատասխանել է Past.am-ի հարցերին:

-Պարո՛ն Գրիգորյան, ԱՄՆ-ի հետախուզությունն իր զեկույցում չբացառեց, որ Ղարաբաղյան հարցի շուրջ առկա լարվածությունը կարող է վերաճել լայնածավալ ռազմական հակամարտության, ինչը կարող է դրդել ՌԴ-ին աջակցել իր տարածաշրջանային դաշնակցին: ԱՄՆ-ն չի բացառել նաև, որ ՀՀ-ն ևս կարող է հայտնվել պատժամիջոցների տակ՝ ՌԴ-ի հետ ռազմա-արդյունաբերական «նշանակալի պայմանագրեր» կնքելու դեպքում: Նշվածները զուտ ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների  հե՞տ են կապված, թե տարածաշրջանային հարց ևս կա:

- ԱՄՆ-ի շահերից չի բխում, որ մեր տարածաշրջանում լայնամասշտաբ պատերազմ լինի: Չի բխում նաև ԵՄ-ի, և նույնիսկ ՌԴ-ի շահերից: ԱՄՆ-ի հետախուզության ծառայության հայտարարությունը կարող է կանխարգելիչ դեր խաղալ: ՀՀ իշխանություններին զգուշացնում են այդ վտանգի մասին, որին պետք է պատրաստ լինել: ԱՄՆ-ն ոչինչ չի շահի, եթե Հարավային Կովկասում ապակայունացում լինի: Առաջին հայտարարությունն ուղղակիորեն չէի կապի միայն ռուս-ամերիկյան բարդացած հարաբերությունների հետ: Հակասություններ այլ ոլորտներում կան և իսկապես լուրջ են, բայց ԼՂ հարցում մեծ հակասություն չեմ տեսնում:
Բայց կարևոր է հասկանալ, թե ԱՄՆ-ն ո՞ր ինֆորմացիայի վրա հենվելով հասկացավ, որ լայնածավալ պատերազմի հավանականությունը մեծ է: Այս համատեքստում ԱՄՆ-ն առաջինը հաշվի է առել այն գործոնը, ըստ որի՝ Ալիևը տեղափոխեց նախագահական ընտրությունների օրը, որ լեգիտիմություն ստանա և դրանից հետո հանգիստ գործի ԼՂ հարցում: Ալիևն ուզում է, որ իր ձեռքերը կապված չլինեն ինչ-որ խնդիրներով: Երկրորդ գործոնը Թուրքիան է, որն ամեն ինչ անում է իր շուրջ իրավիճակը ապակայանացնելու համար: Այսօր Թուրքիան է դրդում, որ Ադրբեջանը սկսի պատերազմը՝ ասելով, որ «կորցնում ես Ղարաբաղը, բայց առանց պատերազմական գործողությունների չես կարող: Երրորդ գործոնը, որի վրա հենվել է  ԱՄՆ-ն, Սերժ Սարգսյանի՝ ԵԽԽՎ-ում ունեցած ելույթն է, որտեղ նա ռեալ ասաց՝ մոռացեք, Ղարաբաղը ձեր կազմում չի լինի:
 Ինչ վերաբերում է հարցի երկրորդ մասին, ապա պատժամիջոցները  ուղղակիորեն չեն ազդի մեզ վրա: Դրանք առաջին հերթին ուղղված են ՌԴ-ի դեմ ու պետք չէ  այդպես կոշտ կապել ՀՀ-ի հետ: Իսկ ԱՄՆ դեսպանատան հայտարարությունը նորմալ է: Իրենք զգուշացնում են բոլոր պետություններին, քանի որ քայլ առ քայլ կիրառում են ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցները: Պետք է ուշադրություն դարձնել «նշանակալի պայմանագրեր» ասվածի վրա: Ռազմա-արդյունաբերական համագործակցության ծավալը մեր դեպքում այնքան մեծ չէ, որ «նշանակալի» լինի: Ադրբեջանը մոտ 10 անգամ ավելի մեծ ծավալներով ու մեծ գումարներով ռազմական գործակցություն ունի ՌԴ-ի հետ: Շատ լուրջ համագործակցություն սկսվեց նաև Թուրքիայի հետ, և խոսքը թանկարժեք զենքերի մասին է: Նույնիսկ, եթե մենք ուշադրության կենտրոնում հայտնվենք, դա կլինի Ադրբեջանից և Թուրքիայից հետո: Բացառվում է, որ այդ շարքում առաջինը լինենք, մենք այդ «նշանակալի» համագործակցությունը չունենք ՌԴ-ի հետ՝ 100, 200, 300 միլիոն դոլարի զենքի առքուվաճառքը նշանակալի չէ: Ադրբեջանը 2, 3, 5 միլիարդի գործարքներ ունի ՌԴ-ի հետ, ինչը  նշանակալի է:

-Բազմիցս է նշվել, որ տարածաշրջանում սպառազինությունների բալանսի խնդիր կա և ՌԴ-ի կողմից Ադրբեջանին զենքի մատակարարումը խախտում է այդ բալանսը: Հաշվի առնելով ձեր այն տեսակետը, որ Ադրբեջանը ևս հնարավոր պատժամիջոցների առաջին շարքում կլինի, կարո՞ղ ենք ասել, որ ինչ-որ առումով այդ պատժամիջոցները դրական ազդեցություն կունենան:

-ԱՄՆ-ն  ուշադիր կհետևի, թե Հարավային Կովկասում որ երկիրն է առավել ակտիվ համագործակցում ՌԴ-ի հետ ռազմարդյունաբերական ոլորտում: Սա նաև փաստում է, որ իրենք ավելի ուշադիր կլինեն մեր տարածաշրջանի հանդեպ, ինչը միմիայն բխում է ՀՀ-ի շահերից: ՌԴ-ի քաղաքականությունը, կապված տարբեր գործոնների հետ, կբալանսավորեն: Եվ այո, ես դրական կոնտեքստում եմ սա դիտարկում: Մեծ հաշվով՝ ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը շատ է լրջացել, կամաց-կամաց ուրվագծվում է Թրամփի քաղաքականությունը:

Աննա Բադալյան