ՄԻԵԴ ուղարկված դիմումների հերթական տեղատարափն է լինելու

Արձագանքներն անհետևանք չեն մնա

Հայաստանի քաղաքացիները շարունակում են Սերժ Սարգսյանի վարչապետության դեմ ուղղված պայքարը: Հավաքի մասնակիցների գործողությունների ծրագիրը կրկին ուղեկցվում է հանրահավաքներով, շրջափակվում են կառավարական շենքեր, փակվում են փողոցներ: Հանրապետությունում տեղի ունեցող զարգացումներին անհաղորդ չէ նաև Սփյուռքը:

«Հելսինկյան ասոցիացիա» իրավապաշտպան կազմակերպության ղեկավար Նինա Կարապետյանցի հետ զրույցում ամփոփեցինք ոստիկանության գործողությունները՝ վերջին 6 օրերի կտրվածքով:

Իրավապաշտպանը նախ խոսեց կիրառված հատուկ միջոցների փաստի մասին:

«Խախտվել է հատուկ միջոցների կիրառման կարգը: Հատուկ միջոցների կիրառման մասին մենք զեկույցներ էին պատրաստել նաև 2016թ.՝ Սարի թաղի և Խորենացու դեպքերի հետ կապված: Կիրառումը հատուկ ընթացակարգ ունի, որն այս անգամ ևս չպահպանվեց: Ցուցարարները պետք է նախազգուշացվեին այնպես, որ առաջինից մինչև վերջին շարքերում կանգնածներն իմանային այդ մասին»,-Past.am-ի հետ զրույցում ասաց Ն. Կարապետյանցը:

Շարունակելով՝ իրավապաշտպանն այլ խնդիրներ ևս առանձնացրեց. «Ես քաղաքում սադրիչներ եմ տեսել, որոնք խմբերով են շրջում: Նրանք փորձում են սադրել և ինչ-որ իրավիճակներ ստեղծել: Ինձ թույլ կտամ ենթադրել, որ սա ոստիկանության կողմից է, այսինքն, որ հետո նրանք կարողանան ուժ կիրառել խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ»:

Նինա Կարապետյանցի խոսքով՝ ասել, որ ոստիկանությունը մինչ այս միանշանակ օրենքի սահմաններում է գործել, դժվար է:

«Փողոցներից անչափահասներ են բերման ենթարկվում, ինչն առհասարակ տրամաբանությունից և անգամ բարոյականությունից է դուրս: Լավ, ենթադրենք՝ պահի տակ նաև անչափահաս է հայտնվել ցուցարարների մեջ, և բերման են ենթարկում: Բայց նրանց ոստիկանությունում 4, 5, 6 ժամ պահելը նախ՝ բարոյական չէ ու հետո՝ օրենքի խախտում է: Այս համատեքստում արձանագրվել են մի շարք միջազգային և ներպետական օրենքների խախտումներ: Այդ ամենի հետևանքով Մարդու իրավունքների դատարան ուղարկված մեր դիմումների հերթական տեղատարափն է լինելու: Սա խայտառակություն է, և, ցավոք, ՀՀ իշխանություններին այդ ամենը չի հետաքրքրում, ինչպես չի հետաքրքրում նաև մարդու իրավունքների պաշտպանությունը»,-շեշտեց մեր զրուցակիցը:

Իրավապաշտպանը տեսնում է նաև միջազգային կառույցների արձագանքների անհրաժեշտությունը:

Նշենք, որ մինչ այս արդեն մի շարք կառույցներ անդրադարձել են Հայաստանում կատարվող իրադարձություններին: Օրինակ՝ «Human Rights Watch» իրավապաշտպան կազմակերպությունն ընդգծել է, որ ոստիկանության ցանկացած արձագանք պետք է լինի համաչափ և համապատասխանի ՄԱԿ-ի չափանիշներին. «Հայաստանի ոստիկանության համար երբեք ուշ չէ հրաժարվել անհամաչափ ուժ կիրառելու՝ իրենց ավանդական վատ գործելաոճից»:

Նինա Կարապետյանի խոսքով՝ թե՛ նշված կազմակերպության և թե՛ մնացած կառույցների ձևակերպումները շատ հստակ էին, թիրախավորված ու շատ ճիշտ. «Ոստիկանները պարբերաբար վերապատրաստումներ են անցնում, որի համար միջազգային կառույցները ջանք ու եռանդ չեն խնայում: Եվրամիության հետ ևս եղել էին ծրագրեր, որոնք վերաբերել են մարդու իրավունքների պաշտպանությանը, ինչպես նաև՝ խաղաղ ցույցերին: Բայց այս ամենը կարծես ոստիկանության կողքով է անցնում՝ շարունակում են անհամաչափ ուժ կիրառել: Բացի այդ՝ ոստիկանությունն ի վիճակի չէ իրավիճակն ըստ օրենքի և սթափ գնահատել: Ես ենթադրում եմ, որ ուղղակի իրենց վերադասների հրահանգներն են կատարում և չեն առաջնորդվում օրենքներով»:

Նա նշեց, որ ԱՄՆ պետդեպի, Եվրամիության հայտարարությունները միաժամանակ և՛ զուսպ էին, և՛ հստակ շեշտադրումներով. «Հիմնական շեշտադրումն այն է, որ չի կարելի նման ձևով փորձել դադարեցնել խաղաղ ակցիաներն ու երթերը: Եթե հանկարծ ոստիկանությունը փորձի հերթական անգամ դրսևորել նման գործողություններ, ինչպիսին եղան, օրինակ՝ Սարի թաղում, չեմ բացառում, որ ավելի ուշ կլինեն ավելի խիստ դիրքորոշումներ: Բացարձակ անօրինական գործողությունները զեկույցներում անպայման արձագանք կունենան: Եթե մեր իշխանությունները միամտաբար կարծում են, որ այդ արձագանքներն անհետևանք են մնալու՝ չարաչար սխալվում են: Սա շատ ծանր ու մեծ հետևանք է ունենալու ՀՀ-ի համար: Ի դեպ՝ խոսքը միայն հեղինակության մասին չէ: Կան միջազգային իրավապաշտպան կառույցներ, որոնց զեկույցների հիման վրա են Հայաստանին ֆինանսական աջակցություն տրամադրում: Հետևաբար իշխանությունները կզրկվեն իրենց համար ամենակարևորից՝ ֆինանսավորումից, հանուն ինչի իրենք շարունակում են իշխանության մնալ»:

Աննա Բադալյան
Past.am