«Ամուլսարի շահագործման մասին խոսք անգամ լինել չի կարող». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Նախօրեին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր հերթական ուղիղ եթերի ժամանակ անդրադարձավ Հայաստանի հանքարդյունաբերությանը, մասնավորապես՝ մետաղական հանքերի խնդրին: Մատնանշեց, որ ոլորտում առկա են բազմաթիվ խնդիրներ, օրինակ այն, որ բնապահպանական կանոնները օրենսդրության պահանջներին չեն համապատասխանում: Վարչապետը նաև ընդգծեց, որ այս պահից սկսած հետազոտություններ կատարելու նոր թույլտվություններ չեն տրվելու, մինչև չունենան երաշխիքներ, որ այդ ոլորտում ամեն ինչ համապատասխանում է օրենսդրությանը և միջազգային կանոններին: Հայաստանի կանաչների միության նախագահ Հակոբ Սանասարյանը «Փաստ»–ի հետ զրույցում ասաց, որ վարչապետի այս հայտարարությունը շրջադարձային քայլ է: Դրանից հետո նրանց համար, ովքեր հանքերի հարցում մտահոգություն ունեն, քիչ բան կմնա անելու: Սանասարյանի խոսքով, այս հայտարարությունից հետո պետք է հուսալ, որ պետական գանձարանը կլցվի լրացուցիչ գումարներով: Դրա հետ մեկտեղ Հայաստանի հողն ու ջուրը կմնան օգտագործելի և՛ գյուղատնտեսության նպատակով, և՛ մյուս առումներով: Մեր այն հարցին, թե այլ ինչ խնդիրներ է տեսնում ոլորտում, որոնց մասին պետք է տեղյակ պահել կամ հիշեցնել վարչապետին, Սանասարյանը նշեց, որ առաջինը՝ հանքարդյունաբերությունը հարկային դաշտ բերելն է, ինչի մասին վարչապետն ասել է: Հանքատերերն իրենց ավիրած տարածքների, աղտոտած և ոչնչացրած ջրային համակարգերի համար չեն վճարում: Նրանք չեն վճարում իրենց արտադրած թափոնները ՀՀ տարածքում տեղադրելու դիմաց, ինչը միլիարդավոր դոլարների հարց է: Նրանք ջուրը վերցնում են ընդամենը 1 խորանարդ մետրի դիմաց 50 լումա վճարելով, այն էլ դեռ պարզ չէ՝ վճարում են, թե ոչ: Նրանք բազմաթիվ հարկային արտոնություններ ունեն որպես ներդրողներ. շահութահարկը ուրիշների համար 20% է, իսկ խոշոր հանքատերերի համար՝ 2: Նրանք չեն վճարում նախկինում այդ հանքերը ուսումնասիրելու համար ծախսած գումարները: «Ես լիովին համաձայն եմ, որ հանքարդյունաբերությունը շատ կարևոր է երկրի համար: Պետք է շահագործվեն նրանք, որոնք երկրին օգուտ կբերեն: Այսինքն՝ օգուտ–վնասի վերլուծությունը ցույց կտա՝ օգտակար է, թե ոչ: Բայց շահագործելիս պետք է իմանալ՝ տվյալ հանքանյութից որքան պետք է օգտագործել: Պետք է նշվի վերին սահմանը, հստակ հատուկ որոշումներով սահման դրվի: Պետք է արգելեն այն հանքերի շահագործումը, որոնք հեռանկարային նշանակություն ունեն»,– ընդգծեց զրուցակիցս: Այս օրերին շարունակվում է նաև Ամուլսարում հանքարդյունաբերություն ծավալելու դեմ պայքարը: Սրա վերաբերյալ Սանասարյանը նկատեց, որ հարցն ունի միանշանակ մեկ լուծում՝ հանքի շահագործման դադարեցում: Իհարկե, այն դեռևս չի շահագործվում, բայց շինարարությունը մոտենում է ավարտին: «Ամուլսարի շահագործումը բացարձակ անթույլատրելի է Հայաստանի համար: Դա անդամալույծ է դարձնելու ՀՀ հսկայածավալ տարածք՝ սկսած Սյունիքից: Հետո դրա հետևանքը գալիս է դեպի Սևանա լիճ ու Արարատյան դաշտ: Հաշվարկները կատարված են: Դրա տնտեսական օգուտը բացասական է: Նախագիծը կազմված է խարդախությամբ, այն փորձաքննության չի ենթարկվել, սակայն տրվել է փորձաքննական դրական եզրակացություն: Այն բոլոր վտանգները, սպառնալիքները, այն անդառնալի կորուստները, որ պիտի լինի ու նշված է նախագծում, ոչ մի բառ այդ մասին գրված չէ բնապահպանական փորձաքննության փաստաթղթում: Ամբողջովին կեղծիք է ու օրենքի խախտում: Միայն թուլամիտ ու սրիկա մարդը կարող է Ամուլսարի հանքի շահագործման կողմնակից լինել: Իսկ վարչապետի հայտարարությունը թույլ է տալիս մտածել, որ Ամուլսարի շահագործման մասին խոսք անգամ լինել չի կարող: Մեր պարտքն է՝ Ամուլսարի խնդիրը օբյեկտիվորեն ներկայացնել վարչապետին»,– հավելեց Սանասարյանը: