Բուհերը հակասում են իրար. երիտասարդական հիմնադրամի պարտադրանքն ու հետ վերադարձվող տոկոսները

Օրեր առաջ ԿԳ նախարար Արայիկ Հարությունյանն իր Facebook-յան էջում հայտնել էր, որ «այսուհետ պետական բուհերը չեն վճարելու Կարեն Ավագյանի երիտասարդական հիմնադրամի պարտադիր գումարները, որոնք հասնում էին հարյուր միլիոնավոր դրամների»: Հայտարարությունից հետո բազմաթիվ արձագանքներ եղան, հրապարակվեց նաև հիմնադրամի 2017 թ. հաշվետվությունը, ըստ որի՝ նշված տարում պետական բյուջեից մուտքերի չափը կազմել է ավելի քան 279 միլիոն դրամ: 2017թ. ՀԵՀ-ի բյուջեն, ընդհանուր առմամբ, կազմել է ավելի քան 778 միլիոն դրամ:

Past.am-ը մինչ հաշվետության հրապարակումը փորձել էր մի շարք բուհերից պարզաբանումներ ստանալ: Մասնավորապես՝ որքանո՞վ է պարտադրվել իրենց վճարել այդ գումարները, և որքա՞ն գումար են փոխանցել, օրինակ, 2017թ.-ին: Այսպես՝ ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը մեր գրավոր հարցմանն ի պատասխան նշել է, որ ԵՊՀ-ն 2001 թվականից ուսման վարձերից գոյացած բյուջեի 2%-ը փոխանցել է Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամին, որն իր հերթին փոխանցված գումարի 50%-ը հետ է ուղարկել համալսարանին՝ երիտասարդական ծրագրերի և որոշ ուսանողների վարձերի փոխհատուցման համար։

«Այդ ծրագրերի մի զգալի մասը կապված էր Արցախի հետ՝ ուսանողական այցելություններ, տարբեր միջոցառումներ ևն: Գումարի փոխանցումը եղել է կամավոր, սակայն ՀԵՀ-ի ստեղծման ընթացքում պայմանավորվածություն է եղել իշխանությունների և պետական բուհերի ռեկտորների միջև, որ ուսման վարձերը կազատվեն ԱԱՀ-ից։ Փոխանցված գումարը, կախված այդ տարվա բյուջեից, տարբեր է եղել. 2017թ.-ին՝ 125 միլիոն դրամ, 2016թ.-ին՝ 120 միլիոն, 2015թ.-ին՝ 121 միլիոն»,-նշել է ԵՊՀ ռեկտոր Արամ Սիմոնյանը:

Իսկ Մանկավարժական համասարանը, ըստ հաշվետվության, 2017 թ.-ին հիմնադրամին փոխանցել է 49 միլիոն դրամ:

ՀՊՄՀ Լրատվության և հանրության հետ կապերի վարչությունը Past.am-ին տված գրավոր պատասխանում ընգծել է, որ տարիներ ի վեր Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամին փոխանցվել է Մանկավարժական համալսարանի ուսանողների ուսման վարձից ստացված գումարի ՝ շահույթի 2 %-ը, որը գումարային արտահայտության մեջ փոփոխական է, քանի որ տարեցարի փոխվում է ուսանողների թիվը. «Փոխանցված գումարի կեսը միշտ վերադարձվել է համալսարանին՝ ուսանողական տարբեր ձեռնարկների ու միջոցառումների կազմակերպման նպատակով, մյուս կեսը երիտասարդական հիմնադրամի կողմից տրվել էր հիմնականում որպես ուսման վարձավճար՝ անվճարունակ կամ քիչ վճարունակ ուսանողների համար՝ ապահովելով որոշակի զեղչ նրանց համար: Գումարի մի մասն էլ վերապահվել է այդ կազմակերպության նպատակների համար»:

Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի մամուլի պատասխանատու Շուշան Դանիելյանն էլ, պատասխանելով վերոնշյալ հարցադրումներին, մեզ հետ զրույցում նախ ընդգծեց. «Համալսարանի կանոնադրության մեջ կետ կա, և բացի այդ, կա որոշում, ըստ որի՝ բոլոր պետական բուհերն իրենց վճարովի համակարգի եկամուտների երկու տոկոսը փոխանցում են հիմնադրամին»:

Ճշտող հարցին՝ այսինքն՝ Բժշկական համալսարանն այդ գումարները պարտադիր է վճարե՞լ, նա արձագանքեց. «Այո, քանի որ համապատասխան որոշում կա բուհի կոնանադրության մեջ»:

Շուշան Դանիելյանը հայտնեց նաև, որ գումարի չափը որոշվում է ըստ վճարովի համակարգում սովորող ուսանողների թվի:

Ըստ հրապարակված հաշվետվության՝ Բժշկական համալսարանը 2017թ.-ին հիմնադրամին է փոխանցել 80 միլիոն դրամ:

Նկատենք, որ բուհերի պարզաբանումների մեջ հակասություն կա: Ըստ էության, պայմանավորվածությունները տարբեր բուհերի հետ ևս տարբեր են, ինչի մասին են վկայում մեր ստացած պարզաբանումները: Ինչպե՞ս է ստացվում, որ երկու բուհերի դեպքում գործել է , այսպես ասած, 50 %-ի սկզբունքը, մյուսի՝ Բժշկական համալսարանի դեպքում, կրկին հաշվի առնելով պարզաբանումը, գումարի կեսը հետ վերադարձնելու մասին ոչ մի խոսք չկա: Հակասությունների շարքը կարելի է շարունակել, բայց խնդիրն, ըստ էության, ոչ թե բուհերն են, այլ հիմնադրամը, որը, փաստորեն, տարիներ շարունակ կլորիկ գումարներ է ստացել: Ընդ որում, անհասկանալի է հենց հետվերադարձի հանգամանքը: Տարօրինակ է, թե ինչու էր գումարը գնում հիմնադրամ, այնուհետ մի մասը հետ վերադառնում: Մի խոսքով, հարցեր, որոնց պատասխանը երևի կտան իրավապահ մարմինները:

Աննա Բադալյան