«Թագավորական սեղանին» հացկատակներ միշտ էլ եղել են. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Փաստ»–ը զրուցել է «Կարին» ազգագրական երգի ու պարի համույթի գեղարվեստական ղեկավար, ազատամարտիկ Գագիկ Գինոսյանի հետ:

«Պետական գործն» ընդամենը շպար էր

Հնարավոր չէ միանգամից մտածել, որ մի քանի օրվա մեջ լուրջ փոփոխություններ պետք է լինեն: Կառավարության յուրաքանչյուր անդամ առնվազն ներսից իր ոլորտն ուսումնասիրելու խնդիր ունի: Ամեն ինչ սաղմնային վիճակում է: Հուսով եմ՝ ավելի ճիշտ կառավարություն է լինելու՝ ազգային ու պետականամետ: Բայց այնպես չէ, որ քաղաքացիները պետք է բավարարվեն կառավարության խոստումնե­ րով: Մենք պետք է կանգնած լինենք հետևյալ սկզբունքի վրա. ոչ միայն քաջալերենք նոր կառավարությանը՝ քայլելու պետականաշեն ճանապարհով, այլև պետք է սաստենք, եթե փորձեն ճանապարհից շեղվել: Ե՛վ յուղել է պետք, և դեղել, այլ ոչ թե գնալ քնել, առավոտյան զարթնել ու փնովել: Մեզանից յուրաքանչյուրն անելիք ունի: Նախորդ իշխանությունների դեպքում «պետական գործը» ընդամենը շպար էր: Կառավարության և իշխանության գրեթե բոլոր անդամները զբաղված էին իրենց անձնական հարցերը լուծելով: Աթոռն օգտագործում էին անձեռմխելի ու անպատժելի լինլու համար: Որևէ ոլորտի աջակցություն էլ եթե եղել է, ապա որպես «վարագույր», որի քողի տակ կրկին անձնական հարցեր են լուծվել: Այսինքն՝ նպատակը այս կամ այն ոլորտը զարգացնելը չի եղել, իհարկե, չհաշված որոշ բացառություններ: Աստված մի արասցե, որ նոր կառավարությունն էլ նման քաղաքականություն որդեգրի:

Իսկ «թագավորը» թույլ կտա՞

Նախորդ իշխանություններին գովերգում էին նրանք, որոնց իշխանությունները սատարել էին, կամ ֆինանսապես աջակցել այս կամ այն հարցում: Նման դրսևորումներին արդեն նոր իրավիճակում կարելի է ուշադրություն դարձնել, եթե այս կառավարությունն էլ նախորդի նման այդ բախտախնդիրներին տեղ տա: Եթե այս իշխանություններն էլ են նման մոտեցում ունենալու, բնականաբար, նման պնակալեզներին հակահարված տալը տեղին կլինի: Հուսանք, որ այս կառավարությունն այլ քաղաքականություն կորդեգրի, և այդ մարդկանց մասին կմոռանանք, իսկ իրենք կհասկանան, որ պնակալեզությունն արգահատելի երևույթ է, ինչի պատճառով էլ իշխանությունն իրենցից երես է թեքել: Նժդեհն էր ասում՝ կգերադասեի Դիոգենեսի նման բավարարվել տակառով, քան Արիստիպոսի նման թագավորական սեղանին հացկատակ լինել: «Թագավորական սեղանին» հացկատակներ միշտ էլ եղել են, կարևորն այն է՝«թագավորը» թույլ կտա՞, թե՞ ոչ: Եթե քաջալերելու է, ապա պնակալեզներ, մեկ է, հայտնվելու են:

Ազգ–բանակն ու հայրենասիրությունը

Ազգ–բանակ հասկացությունը, որը նախորդ իշխանությունների օրոք ներդրվեց, իր բուն հիմնախորքին չէր հասել: Ազգ–բանակը կադրավորված գնդի գաղափարն է: Այսինքն՝ կադրավորված գունդը խաղաղ ժամանակ փոքրաքանակ է, իսկ պատերազմի ու տագնապի ժամանակ միանգամից համալրվում է զորակոչիկներով կամ պահեստազորով: Բանակը պետք է լինի այդ կադրավորված գնդի մոդելը, իսկ ժողովուրդը՝ պահեստազորը, որից յուրաքանչյուրը պետք է իմանա՝ ուր գնալ տագնապի պահին, ում դիմել և ումից զենք վերցնել: Ցավոք, այդ միտումը չկար այդ հայեցակարգում: Վիգեն Սարգսյանի նկատմամբ հարգանք ունենալով հանդերձ, ըստ իս՝ հայեցակարգն ավելի շատ բառերի մակարդակում էր, ազգ–բանակի էությունը չէր սաղմնավորվել: Առավել ևս չավարտված պատերազմի պայմաններում պետք է որդեգրվի ազգ–բանակը: Մին­ չև Վ. Սարգսյանն է այդ մասին խոսվել: Նժդեհն ասել է՝ երբ ազգը բանակ է դառնում, այդ ազգին հաղթելն անհնար է: Իհարկե, այսօրվա մեր ունեցածը դեռ վերնագիր է, պարունակություն չկա: Այս տեսանկյունից շատ անելիք կա: Բայց ցավալի կլինի, եթե հրաժարվենք այդ կոնցեպտից միայն նրա համար, որ նախորդ կառավարության առաջարկածն է:

Սիրե՞լ, թե՞ չսիրել հայրենիքը

Դավաճաններն ինչպե՞ս են հայտնվում: Դաստիարակության պակասից, որովհետև հայրենիքի արժեքը չեն հասկանում: Արժեհամակարգում հայրենիքը, ընտանիքը, և հետո միայն «ես»–ը տեղաբաշխելու համար մարդուն դաստիարակություն է պետք: Այլապես ծնողին է տանում ծերանոց, եղբորն է մատնում: Ծնողական սերն էլ չպետք է դասու ասել՝ հայրենասե՛ր պետք է լինես: Ոչ թե ճռճռան բառերով, այլ օրինակներով ու պատմություններով մարդուն պետք է հասանելի լինի հայրենիքի արժեքը: Ոչ թե հայրենասեր, այլ հայրենաճանաչ պետք է դարձնել, ինչից բխելու է նաև հայրենասիրությունը: Մարդուն պետք է թույլ տալ ճանաչել, հետո ինքը թող որոշի՝ սիրի՞ հայրենիքը, թե՞ ոչ…

 

Շարունակությունը՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում