Երևան, 10.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Դելֆիններ. գիտակցելո՞վ են, արդյոք, փրկում մարդկանց

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ

Մենք գիտենք, որ... 

Դելֆինները մարդասեր կենդանիներ են, նրանք փրկում են խեղդվող մարդկանց և չեն թողնում, որ նրանց մոտենան շնաձկները։

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ։

Իհարկե, դելֆինները շատ խելացի կենդանիներ են։ Նրանց ուղեղը զարգացած է ու մեծ, կառուցվածքով բարդ է, ինչպես մարդկային ուղեղը։ Դելֆինները սոցիալական կենդանիներ են, ապրում են խմբերով, իրականացնում են խմբակային որս, շփվում են խմբի ներսում՝ բավականին զարգացած ազդանշանային համակարգերով («բառապաշարը» մինչև 14000 ձայնային ազդանշանից է կազմված), օժտված են էմոցիաներով՝ օգնում են անօգնական ցեղակիցներին, շատ են սիրում խաղալ, շատ հետաքրքրասեր են։

Այս ամենով հանդերձ ասել, որ նրանք հասկանալով են փրկում մարդկանց՝ սխալ է։ Իրականում այդ ամենը կատարվում  է բնազդով։ Հիվանդ դելֆինին մնացածները հրելով բարձրացնում են ջրի երես, որ նա կարողանա շնչել, սա սովորական ցեղատեսակի պահպանման բնազդ է, նույն կերպ նրանք կարող են ջրի երես բարձրացնել մարդուն կամ այլ կենդանու։ Իսկ շնաձկներին քշում են այն պարզ պատճառով, որ ընդհանրապես շնաձկները նրանց բնական թշնամիներն են։ Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ մարդուն ջրի մակերևույթ բարձրացնելը դելֆինի համար խաղ է, կարող է բարձրացնել, հետո խորասուզել, հետո նորից բարձրացնել, մի խոսքով՝ խաղալ։

Բացի այս ամենը, դելֆինին մարդասեր համարելու հարցում գործում է այսպես կոչված «վերապրողի համակարգային սխալը»։ Այսինքն, երբ մի խմբի դեպքում (կենդանի մնացածներ) առկա են բազմաթիվ փաստեր, իսկ մյուս խմբի դեպքում (մահացածներ) փաստեր չկան։ Այսինքն, եթե դելֆինը ոչ թե փրկել է, այլ խեղդել է մարդուն, այդ մասին ոչ ոք չի կարող պատմել։ Դե, մահացածները վկայություն չեն տալիս:

Պուշկինի բառապաշարը կազմում էր 30 000 բառ, դելֆիններինը 14 000 է, «12 աթոռ» վեպի հերոսուհիներից մեկինը՝ Էլոչկա Լյուդոեդկինայինը՝ 30 բառ, իսկ ահա մեր որոշ պատգամավորների մոտ այն մինչև 10–ն է, երևի այնքան, ինչքան կարողանում են հաշվել՝ ոչ փողի դեպքում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Ֆրունզեի փողոցի շենքերից մեկի բնակարանում հայտնաբերվել է տանտիրուհու մարմինը, տունն ամբողջությամբ տակնուվրա է արված․ դեպքի վայր է ժամանել Կամո ՑուցուլյանըԱպրիլի 10-ին, 13-ին, 14-ին, 15-ին լույս չի լինելուՕդի ջերմաստիճանը կնվազի. եղանակն` առաջիկա օրերինԻնչ անպաշտպան և անզոր է 18-ամյա Դավիթ Մինասյանը և նրա ընտանիքը այս իշխանության առջև․ իրավապաշտպանԵրկրաշարժ՝ Հայաստան-Վրաստան սահմանային գոտում, այն զգացվել է ՀՀ մարզերումՄեկ տարվա ընթացքում մինուս 5.1 միլիարդ դոլար, 14.5 միլիարդ դոլար պարտք, 74% վերաարտահանում. Հայաստանի աղետի թվաականըՓոփոխությու´ն` միայն Հայաստանի հաջորդ վարչապետ Սամվել Կարապետյանի հետ․ Տիգրան ԱբրահամյանՄիասնության հանրահավաք Ազատության հրապարակում․ Գառնիկ ԴավթյանՊատերազմի ելքը և Հայաստանի հարավային դարպասը. Էկզիստենցիալ վտանգներ և շանսեր. Էդմոն ՄարուքյանԿոտրում ենք ՔՊ-ականների սուտ միֆերը․ Գոհար ՂումաշյանԱնվտանգության փոփոխություն՝ իրական, երկարաժամկետ խաղաղություն` ուժի և դիվանագիտության միջոցով․ «Ուժեղ Հայաստան»Պետական պարտքի սպասարկումը չպետք է լինի այսքան թանկ և անարդյունավետ․ Ավետիք ՉալաբյանՀայաստան–Իրան․ ռազմավարական գործընկերություն՝ որպես տարածաշրջանային կայունության գործոն (տեսանյութ)Միասնության հանրահավաք․ շտկենք թիկունքներս՝ միասնաբար ու համերաշխորեն․ Գոհար ՄելոյանՄիասնության ու փոփոխությունների հանրահավաք․ ապրիլի 11֊ին,ժամը 17.00,Ազատության հրապարակ․ Մամիկոն ԱսլանյանԱկնհայտ է որ սա վախի դրսևորում է․ Ալեն ՂևոնդյանՄի խումբ քաղաքացիներ հայհոյել, ապա ծեծել են իրենց դիտողություն արած երիտասարդինԳալու՞ ես, թե՞ թույլ ես տալու, որ քո ապագան շարունակի որոշել այն մարդը, որի համար ընդամենը «թվաբանություն» էր մեր տղաների կյանքը. Մարիաննա ՂահրամանյանԱպրիլի 11-ին ժամը 17:00,Վայրը` Ազատության հրապարակ․ միասնության հանրահավաք․ Արեգա Հովսեփյան«Համահայկական ճակատ» կուսակցությունը հայտարարություն է տարածել«Ընկերոջը» շտապ գումար է հարկավոր․ IDBank-ը զգուշացնում է սոցիալական ցանցերում վստահության շահագործման մասինԱմիօ բանկը թողարկում և տեղաբաշխում է դրամային պարտատոմսերԲոլորս միասին, ապրիլի 11-ին, ժամը 17:00-ին, Ազատության հրապարակում. Լիաննա Գասպարյան«Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրի և թիմի շնորհանդեսԱպրիլի 11-ին՝ ժամը 17:00-ին, բոլորս հավաքվում ենք Ազատության հրապարակում․ մեծ փոփոխություն՝ Սամվել Կարապետյանի հետ․ Շիրազ ՄանուկյանԲոլորս միասին ասում ենք՝ STOP Փաշինյան. ապրիլի 11-ին, ժամը 17:00-ին, Ազատության հրապարակում. Ալիկ ԱլեքսանյանԴԵՄՈԿՐԱՏԻԱ ՕՐԵՆՔ ԿԱՐԳԱՊԱՀՈՒԹՅՈՒՆ Կուսակցության շտաբի պետի հայտարարությունը«Ռուսաստանը ձեզ հետ է»՝ այն օգնությունը, որին նրանք սպասում են«Իրական Հայաստանի» գաղափարախոսություն․ պետականության ամրապնդո՞ւմ, թե՞ ազգային ինքնության սահմանափակում«Հայաստանի վարչապետի անմիջական ցուցումով իշխանությունները օրեցօր անպարկեշտ նախաձեռնություններով շարունակում են հանիրավի արշավը Հայ Առաքելական եկեղեցու դեմ». Եզրաս սրբազանի կոչըՎարդան Սարգսյանն առաջին անգամ ցույց է տվել որդուն. փոքրիկը դարձել է 1 տարեկան«ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ՃԱԿԱՏ» կուսակցությունը, միասնական ճակատով ԴՕԿ կուսակցության հետ մուտք է գործում համապետական ընտրապայքարԱպրիլի 11-ին`ժամը 17:00-ին, արի՛ Ազատության հրապարակ՝ քո ձայնը բարձրացնելու և փոփոխություն պահանջելու. Լենա ՄաթևոսյանԻրանի հարավ-արևմուտքում ԱԹՍ է կործանվել․ յոթամյա աղջիկ է զոհվել Երաժշտությունը, որ միավորում է աշխարհը․«Հայ վիրտուոզներ» ակադեմիա-փառատոնի եզրափակիչ համերգը Եղանակն առաջիկա օրերինԱշխատող ծնողների համար նախատեսվում է նոր արտոնություն․ օրենսդրական նոր նախագիծ Կարևորն այն է, որ հունիսի 7-ից հետո ոչ մի իրական ընդդիմադիր ուժի ձայն չփոշիանա. Տիգրան Աբրահամյան (տեսանյութ) Մեր երկրին փոփոխություն է պետք, միայն փոփոխությունը կփրկի մեր երկիրը անկումից. Նարեկ Կարապետյան «Ապրող հնչյունները՝ ծնված Արցախում»․ արցախցի պատանի երաժիշտները համերգաշարով հանդես կգան Հայաստանի մարզերումՀայաստանի և Թուրքիայի տնտեսությունները մրցակցային տնտեսություններ են, ոչ թե փոխլրացնող. Ռ. Քոչարյան ԶՊՄԿ-ն՝ հեղինակավոր @doingdigitalforum 2026-ի մասնակից ու արդյունաբերական փոխակերպման գործընկերՉի կարող երկրի արտաքին քաղաքականությունը հակառակվի երկրի տնտեսական շահերին. Քոչարյան Ուկրաինական թեմայով Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև շփումները շարունակվում են ոչ ֆորմալ և գաղտնի պայմաններում. Լավրով Ֆասթ Բանկի Visa ԱկնՔարտերով մեկնարկել է գարնանային մեծ խաղարկությունՌուսաստանի հետ հարաբերությունների խզումը հարվածելու է Հայաստանի տնտեսությանը․ Հրայր Կամենդատյան.Հայ-ղազախա-ադրբեջանական դավադրություն ռուսական շահերի դեմ Ընտրությունը քոնն է. դադարեցրու այս սարսափելի ընթացքը. Գոհար ՂումաշյանԵթե դու հայամետ ես, չպետք է քայլեր անես, որոնք հարվածի տակ են դնում հայ ժողովրդին. Ռոբերտ Քոչարյան Կինը թաղման ժամանակ կռվել է իր հանգուցյալ ամուսնու սիրուհու հետ․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ