Ատեփան Դանիելյան. «Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունը կեղծ օրակարգ է». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

«Համագործակցություն հանուն ժողովրդավարության» հ/կ նախագահ, քաղաքագետ Ստեփան Դանիել յանը պատասխանել է «Փաստ»–ի հարցերին:

Պ ա ր ո՛ ն Դանիելյան, ար տ ա հ ե ր թ խորհրդարանական ընտրությունների անցկացման վերաբերյալ տարբեր ժամկետներ են նշվում: Գնահատելով ներքաղաքական իրավիճակը, Ընտրական օրենսգրքի բարեփոխումների շուրջ քննարկումների մեկնարկը` ի՞նչ եք կարծում, ո՞րն է ընտրությունների անցկացման ողջամիտ ժամկետը:

Եղել է ինչ–որ շարժում, որի ժամանակ ասվել է` կընդունվեն մի շարք օրենքներ, կպատրաստվենք արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների, և ընտրություններ կանցկացվեն: Օրենքները պատրաստված չեն, «նոր Հայաստանի» քաղաքական հայեցակարգը չկա, իսկ ընտրությունների ողջամիտ ժամկետը կախված է կոնկրետ այդ օրենքների փաթեթից: Եթե այդ խոստումը կատարված չէ, ուրեմն` երբ էլ անցկացվի, ողջամիտ չի լինի: Այսինքն` այդ ողջամտությունը ոչ թե ժամանակի միավորի մեջ է, այլ կոնկրետ քաղաքական բովանդակության: Խոստումը կատարվում է` ուրեմն` ողջամիտ է, չի կատարվում` ուրեմն երբ էլ անցկացվի, ողջամիտ չի լինի:

Ինչ վերաբերում է Ընտրական օրենսգրքին: Մինչև հիմա Հայաստանում ընտրությունները կեղծել է իշխանությունը: Այդ գործընթացում ներգրավված են եղել ոստիկանությունը, բանակը, ԱԱԾ–ն և այլ ուժային կառույցներ, ինչպես նաև` կրիմինալը: Իշխանությունն իր երաշխավորությունն է տվել կրիմինալին: Այդ գործընթացում ներգրավված է եղել նաև ԿԸՀ–ն:

Եթե հիմա համարում ենք, որ եկել է իշխանություն, որը ցանկանում է արդար ընտրություններ անցկացնել, ապա օրենքի փոփոխությունը որևէ բան չի նշանակում: Այսինքն` այստեղ խնդիրն օրենք փոխելը չէ, օրենքը փոխվում է ո՞ւմ դեմ: Նախկինում օրենքը փոխվում էր, որ իշխանությունը չկարողանա կեղծել ընտրությունները, որ չկարողանա կեղծել հանրային վերահսկողությունը: Եթե այդ խնդիրը չկա, եթե կեղծ ընտրության, ընտրակեղծիքների մասին խոսք չկա, Ընտրական օրենսգիրքը փոխվում է, որ ի՞նչ լինի: Ինձ համար անհասկանալի է: Իսկ եթե խոսքն Ընտրական օրենսգրքի քաղաքական հոդվածների մասին է, մասնավորապես` տարածքային ցուցակների, ապա այդտեղ քաղաքական բովանդակության հարց կա: Այդ պարագայում հանրության ակտիվ մասնակցությամբ քաղաքական քննարկումներ պետք է լինեն բոլոր շահագրգիռ կողմերի միջև, քաղաքական ուժերը քաղաքական հայեցակարգի հիման վրա պետք է պայմանավորվեն: Բայց նման քննարկում չկա, և ստեղծվում են ինչ–որ հանձնաժողովներ, հ/կ–ներ, որոնք որևէ առնչություն չունեն այդ խնդիրների հետ` իրենց դաշտի հարցը չէ: Ընտրական օրենսգրքի փոփոխությունն այս առումներով կեղծ օրակարգ է` ուղղակի մարդկանց զբաղեցնելու և ինչ–որ այլ նպատակների համար:

Իսկ ո՞րն է Ձեր նշած քաղաքական բովանդակությունը: 

– Նիկոլ Փաշինյանը հանրահավաքների ժամանակ հայտարարել է օրենքների փոփոխության մասին: Նաև արդարության վերականգնման մասին է խոսք եղել: Ելույթներ են եղել այն մասին, որ երկիրը թալանվել է և ինչ–որ ձևով պետք է վերականգնվի, և պետք է վերականգնվի օրենքի շրջանակներում: Բայց ո՞ր օրենքներով, ո՞ր օրենքների շրջանակում, ո՞վ պետք է վերականգնի, ինչպե՞ս է վերականգնվելու: Նաև այդ հարցերի պատասխանները պետք է լինեն: Կլինեն`այդ ժամանակ էլ ընտրությունների անցկացման ողջամիտ ժամկետի մասին կարող ենք խոսել: Նոր կառավարությունից ես որևէ լուրջ և քաղաքական բովանդակություն ունեցող ելույթ կամ տեքստ չեմ տեսել ու լսել, դրա համար կարծիք չեմ կարող հայտնել մի բանի մասին, ինչը չկա:

–Այնուամենայնիվ, ի՞նչ է ենթադրում այդ տեքստը, դրան հետևող քայլերը:

–Արդեն իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, վարչապետը բանավոր գամ գրավոր ելույթ են ունենում, որտեղ հստակ ասվում է` իրենք մինչև ընտրություններն ի՞նչ են անելու, և եթե գնալու են ընտրության` ի՞նչ են անելու: Եթե կա «նոր Հայաստան» հասկացություն, ապա ի՞նչ է նշանակում «նոր Հայաստան»: Այդ «նոր Հայաստանը» պետք է շատ կոնկրետ ա, բ, գ, դ, ե, զ կետերով նշվի: Եթե արժեքային փոփոխություն է, պետք է նշել, թե ո՞ր արժեքներն են փոխվում: Եթե չի փոխվելու, պետք է ասել, թե ինչո՞ւ չի փոխվելու, եթե ինչ–որ քայլեր են կատարվում, քայլերի քաղաքական բովանդակությունը պետք է հայտարարվի: Ես որևէ նման լուրջ տեքստ չեմ տեսել, դրա համար չեմ կարող ձեր հարցին պատասխանել: 

– Իսկ կոռուպցիայի դեմ պայքարը, ԱԱԾ բացահայտումների շարքը…

Ինձ համար դրանք անհասկանալի են: Նախ` անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ է ԱԱԾ–ն զբաղվում այդ հարցերով: Երկրորդը` ինձ համար անհասկանալի է, որ հանցագործությունների մասին հայտարարում են ոչ այն մարդիկ և ոչ այն մարմինները, որոնք իրավասու են հայտարարելու ի պաշտոնե: Ինչ– որ գործեր են բացվում, ինչ–որ գործեր են փակվում, մարդիկ են ձերբակալվում, բաց թողնվում… Այդ բոլորը շոուի տպավորություն է թողնում, բայց շոուն կոռուպցիայի դեմ պայքար չէ: Կոռուպցիայի դեմ պայքարն իրավական գործընթաց է: Ինձ համար այդ պայքարի քաղաքական և իրավական հայեցակարգը հասկանալի չէ: