Երևան, 17.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Դարվին. համադամասերի «ստամոքսային» հետաքրքրությունները

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Մենք գիտենք, որ...

Դարվինը հանրահայտ գիտնական  է և բնագետ: Նա էվոլ յուցիայի տեսության հեղինակն է: Նրան շատ հետաքրքրում էր բնությունը, և նա հետազոտում էր այն գիտության նկատմամբ հետաքրքրությունից ելնելով:

Իրականում այնքան էլ այդպես չէ: Դարվինին բնությունը հիմնականում հետաքրքրում էր գաստրոնոմիական նպատակներով: Դեռևս Քեմբրիջում, որտեղ առանց որոշակի ձգտման սովորում էր աստվածաբանություն, նա դարձավ «Համադամասերների ակումբի» անդամ: Ակումբի անդամները հավաքվում էին շաբաթը մեկ անգամ և աշխատում էին ուտել այն, ինչ սովորաբար ռեստորաններում չի լինում: Սովորաբար դրանք լինում էին ուտելու համար չնախատեսված կենդանիների մսից պատրաստված ուտեստներ: Տարիների ընթացքում Դարվինը ընդհանրապես կորցրեց հետաքրքրությունը աստվածաբանության նկատմամբ, բայց իր հետաքրքրությունը էկզոտիկ կերակուրների նկատմամբ չկորցրեց: Օրինակ, երբ նա «Բիգլ» նավով ճանապարհորդում էր, կերել է զրահակիր (Cingulata): Զրահակիրը, ըստ նրա խոսքերի, համով շատ նման է բադի մսին: Շոկոլադագույն կրծողի միսը Չարլզը համարել է իր կերածներից ամենահամովը:

Դարվինի որդին՝ Ֆրենսիսը, պատմել է, որ նրա նամակներից իմացել է, օրինակ, որ ծեր դարչնագույն բվին հայրը նկարագրել է որպես աննման կերակուր: Պատագոնիայում Դարվինը հաճույքով համտեսել է պումայի միսը ռագուի տեսքով, և սկզբից նրան թվացել է, թե հորթի միս է ուտում: Հետագայում՝ 1833 թվականին, նույն Պատագոնիայում նա երկար ժամանակ փնտրում էր հազվագյուտ տեսակի մի պանդա՝ իհարկե ոչ հետազոտելու, այլ ճաշակելու համար, երբ հանկարծ հասկացավ, որ արդեն այդ տեսակի պանդա ճաշակել է Պորտ–Դիզայիրի մոտ, սակայն այն ժամանակ իրեն թվացել է, թե դա թռչնամիս է, քանի որ նրան ծառի վրայից էին կրակոցով վայր գցել: 

Մի անգամ, ճաշակելով ինչ–որ թռչնի միս, նրան թվացել է, թե դա ջայլամ է կամ սովորական նանդու: Եվ հանկարծ նա հասկացել է իր սխալը, բայց մինչև կհասկանար դա, ամանի մեջ ոչինչ չէր մնացել: Լավ է, որ գլուխը, վիզը, փետուրները և մաշկի որոշ մաս պահպանվել էր: Դարվինը անհապաղ թռչնի մնացորդները ուղարկում է Լոնդոնի կենդանաբանական ընկերություն: Փաստորեն, նա նոր տեսակ էր հայտնագործել, և ի պատիվ հայտնագործողի այն կոչվեց Rhea Darwini (Դարվինի նանդու): Գալապագոսներում Դարվինը սնվում էր իգուաններով, իսկ Ջեյմս կղզում նա ցնծում էր փղային կամ գալապագոսյան կրիայի (Chelonoidis elephantopus) համից: Դեռ չգիտակցելով, թե ինչ կարևոր օղակ է հանդիսանալու կրիան նրա` հետագայում առաջարկած էվոլ յուցիայի տեսությունում, նա հրամայում է «Բիգլ» նավի մեջ բարձել այդ կրիաներից մոտ 40 հատ: Ամբողջ ճանապարհին Դարվինը վայելում էր այդ կրիաների միսը, իսկ նրանց դատարկ զրահները նետում ծովը: 

Ներկայում էլ Դարվինի ծննդյան օրը՝ փետրվարի 12–ին, բնագետները, ի հիշատակ նրա, կազմակերպում են, այսպես ասած, «Ֆիլում–խնջույք», որի իմաստն այն է, որ մատուցվեն տարբեր կենդանիների մսից պատրաստված ուտեստներ:

Ամեն ինչ ճիշտ է, ժողովրդական խոսք է, որ մաշկիդ (լեզվիդ) վրա պետք է զգաս ամեն ինչ, և միայն այդ դեպքում կհասկանաս կյանքը: Զարմանալի է, բայց տվյալներ չկան Դարվինի կողմից մարդու միս ուտելու մասին: Դա քիչ հավանական է, քանի որ նա կապիկի միս հաստատ կերել է, իսկ այ, իր ստեղծած տեսությունից, որ մարդը և կապիկը մոտ ազգականներ են, երևի եզրակացրել է, որ երկուսի միսն էլ նույն համը ունի: Դե, իսկ մեր իրականության մեջ, այսպես կոչված «համադամասերները», որոնց արդեն կոկորդիլոսի մսով էլ չես զարմացնի, հազիվ թե օգտակար մի բան անեն, էլ չենք ասում գյուտերի մասին...

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

 

Իմ և վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքացիական ամուսնությունն ավարտվել է․ Աննա Հակոբյան «Մա՛մ, երկար չեմ կարող խոսել, բոլորին կբարևես, կասես, որ ամեն ինչ լավ է». Վահագն Գևորգյանն անմահացել է հոկտեմբերի 10-ին Հադրութում, տուն «վերադարձել»... մոտ չորս ամիս անց. «Փաստ»Կրկին ձյուն կգա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին «Իրենց միակ կարմիր գիծը իշխանությունը պահելն է, մնացած բոլոր դեպքերում ցանկացած կարմիր գիծ հատելի է այս իշխանությունների համար». «Փաստ»Իրավական դաշտում է ամեն ինչ․ Սամվել Կարապետյանի առաջադրումը հանգիստ չի տալիս իշխանությանը Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Աղոթք ճանապարհ գնալուց առաջ Սփյուռքը բարձրաձայնում է․ Ֆրանսիայից մինչև Արգենտինա՝ ի պաշտպանություն Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Երբ նման հայտարարություններ անում է վարչապետը, դա արդեն հակաժողովրդավարական հրահանգ ու ցուցում է. «Փաստ»Անկումային և ճգնաժամային. Հայաստանի արտաքին առևտրի դիսբալանսը. «Փաստ»Ամոթի ու խայտառակության խարանով դաջված. ո՞ւմ են երջանկացնում Հայաստանի իշխանությունների գործողությունները. «Փաստ»«ՀայաՔվեն» քաղաքական հայտ է ներկայացնում իշխանափոխության օրակարգով. «Փաստ»Ի՞նչ պլաններ ունեն Արևմուտքն ու Փաշինյանը երկաթուղու առումով. «Փաստ»Նոր մանրամասներ Զովունիի զինված միջադեպից. կրակոց արձակած քաղաքացին հայտնաբերվել է Վեհափառի նկատմամբ արգելքը իշխանությունների պառակտիչ ռազմավարության համատեքստում է․ Բեգլարյան Իսրայելը սպառնացել է վերսկսել պատերազմը Գազայում 60 օրվա ընթացքում Նոր մանրամասներ․ Կրակոց՝ Զովունի գյուղի սկզբնամասում․ կա վիրավոր․ կրակոց արձակողը «Hongqi» մակնիշի ավտոմեքենայով բախվել է «Nissan»-ին Պատմության մեջ առաջին անգամ մայր և որդի միասին մասնակցել են ձմեռային Օլիմպիական խաղերին «Թեհրան» հեռուստասերիալի պրոդյուսերին մահացած են գտել Ուժեղ ձնաբքի պատճառով Երևան-Մոսկվա-Երևան չվերթը հետաձգվել է Կաթը մթերվում է 150-160 դրամով, իսկ խանութներում վաճառվում է մինչև 900 դրամով․ պատգամավոր Ֆիզիկական պասիվությունը կարող է մեծացնել շաքարային դիաբետի բարդությունների ռիսկը Զովունի համայնքում կրակոցներ են հնչել Կրկին ձյուն կգա՞․ եղանակն՝ առաջիկա օրերին Օհանավանում հայտնաբերվել է միջնադարյան ժայռափոր դամբարան Դադարեցնե՛լ Վեհափառի և հոգևորականների հանդեպ ճնշումները․ ջավախահայ գործիչների հայտարարությունը Մեր կապը էս լեռան հետ անբացատրելի ա, ուրիշ ու ուժեղ. Լևոն ՔոչարյանՌուս դիվանագետները Վանաձորում շնորհավորել են Լենինգրադի շրջափակումը վերապրած կնոջը Մահացել է «Կնքահայրը» ֆիլմից հայտնի դերասան Ռոբերտ Դյուվալը Ադրբեջանական կողմը Արցախի օկnւպացված տարածքները ներառում է զբոսաշրջային ուղղությունների մեջ Մեկ երկրից կամ տնտեսությունից կախվածությունը, հատկապես կարևորագույն մատակարարման շղթաներում, ռիսկ է ներկայացնում․ Ռուբիո Հայաստանում NVIDIA-ի բազմամիլիարդ դոլարանոց ներդրումը հսկայական նշանակություն ունի. Սաակաշվիլի Մեծ Պահքը ժամանակն է ապաշխարության, ասել է թե՝ մտքի փոփոխության. Հայր Ռուբեն Նեթանյահուն փոստով անհայտ նյութ պարունակող ամպուլներ է ստացել Պետական բուհերը ֆինանսապես պահում են ուսանողները, բայց վերահսկում են քաղաքական իշխանության ներկայացուցիչները. Մենուա ՍողոմոնյանՎագիֆ Խաչատրյանը կրկին վիրահատվել է «Կրոկուսի» ահաբեկչի համար պահանջել են ցմահ ազատազրկում Հայտնի է Ձմեռային Օլիմպիական խաղերում Հարություն Հարությունյանի արդյունքը Թուրքիայի Արտգործնախարարը հայտարարեց, որ աջակցում են ՓաշինյանինԻ՞նչ կասեք Փաշինյանին, եթե ձեր դիմաց դուրս գաԿոմիտասի պողոտայում մեքենաների բախման հետևանքով վիրավոր կա Ռուսաստանում մեղրի դեֆիցիտ է սպասվում Սա միայն հնարավորություն է բացում ՀՀ-ի համար գնել պրոյեկտ ԱՄՆ-ից․ Ռոբերտ ՔոչարյանԱտոմային էներգետիկան ԱՄՆ-ում չափազանց թանկ է․ Ռոբերտ ՔոչարյանՈղբերգական ավտովթար է տեղի ունեցել Երևան-Երասխ ճանապարհին, վարորդը տեղում մահացել է «Նույն սիրտը, որը մի ժամանակ կոտրվել էր, հիմա բավականաչափ քաջ է կրկին սիրելու կյանքը». Անահիտ Սիմոնյան «Ես գնում եմ իմ երջանկության հետևից, ինձ չփնտրեք, բողոքն էլ հետ վերցրեք». նոր մանրամասներ 15–ամյա աղջկա առևանգման դեպքից Վարդենյաց լեռնանցքը դժվարանցանելի է կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար Հայաստանը դիտարկում է Երկրի հեռահար զոնդավորման նոր արբանյակներ ձեռք բերելու հնարավորությունը Telegram-ը մեկ օրում փակել է ավելի քան 235 հազար ալիք և խումբ