Երևան, 04.Ապրիլ.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Գլադիատորական մարտեր. ձեռքերի ժեստերն այնպիսին չեն, ինչպես ներկայացվում է

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Մենք գիտենք, որ...

 

Հին Հռոմում գլադիատորական մարտերի ժամանակ բութ մատը ներքև իջեցնելու ժեստը նշանակում էր մահ գլադիատորին, իսկ վերև տնկած բութ մատով ժեստը՝ ներում։

Իրականում այն ժամանակ օգտագործվել են այլ ժեստեր։ Մահ պահանջող ժեստը միմյանց կպած մատներով բացված ափն էր, այսինքն` ձեռքի ափը նմանվում էր սրի շեղբի, իսկ բռունցք արված ձեռքը՝ բութ մատը ևս ափին սեղմված, նշանակում էր ներում, այսինքն՝ նմանակվում էր պատյանի մեջ գտնվող սրի (գլադիատոր լատիներեն նշանակում է սուր կրող զինվոր)։ Լատիներեն անգամ արտահայտություն կա՝ pollice compresso favor iudicabatur, որը նշանակում է՝ լավ վերաբերմունքը որոշվում է թաքցրած բութ մատով։ Այս սխալը եկել է XIX դարի ֆրանսիացի նկարիչ Ժան–Լեոն Ժերոմեի նկարից, որը կոչվում է «Pollice verso»: Պատկերում նկարված հռոմեական գլադիատորը սպասում է իր մրցակցի ճակատագրի որոշմանը, իսկ տրիբունայում նստած կայսրը բութ մատը իջեցրել է ներքև` տալով մահվան դատավճիռ: Պատմաբանները կարծում են, որ արվեստագետը սխալ է հասկացել լատիներեն արտահայտությունը՝ ենթադրելով, որ «Pollice verso» արտահայտությունը նշանակում է «ներքև թեքված մատ», մինչդեռ այս արտահայտությունը նշանակում է «թեքված մատ», իսկ թե ուր, չի նշվում: Հետագայում այդ սխալը, սկսած 20–րդ դարից, պարբերաբար կրկնվեց բազմաթիվ գեղարվեստական ֆիլմերում՝ ստեղծելով համընդհանուր կարծիք։

Հետաքրքիր է՝ նույն ժեստերը կարելի է տեսնել անգամ երեխաների մոտ։ Օրինակ, դասը իմացող աշակերտը ձեռքը սրի պես բարձրացնում է վերև, այսինքն՝ գամ «սատկացնեմ», պատմեմ դասը, իսկ դասը չիմացողը նստում է ձեռքերը բռունցք արած, այսինքն՝ ներում եմ հայցում։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը:

 

Շատ ավելի հաճելի է լսել քաղցր սուտը, քան դառը ճշմարտությունը. գործող իշխանությունը հենց այդ տրամաբանությամբ է կառուցում իր թեզերը․ Նաիրի ՍարգսյանԴեղերի բարձր գների մզված հարկերից մի երկու կոպեկով խաբում են թոշակառուներին. Հրայր ԿամենդատյանԱվտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և գլորվել ձոր Եկել է փակագծերը բացելու ժամանակը․ Արշակ Կարապետյան Ինչ է արգելվում անել այսօր երեկոյան՝ Զատիկին ընդառաջԱրվարձան, սայլ, թե կուզիկ. ի՞նչ կապ ունեն այս բառերը հանրահայտ «ազնվական» փողոցի հետ. «Փաստ»«Կայունություն» կուսակցության հայտարարությունը 2026 թ. Համապետական ընտրություններում «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությանը սատարելու մասին ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (4 ԱՊՐԻԼԻ). Ստեղծվել է Հյուսիսատլանտյան դաշինքը՝ ՆԱՏՕ-ն . «Փաստ»Փաշինյանի ու Պուտինի հանդիպման հետնաբեմը ինչ վտանգների և ռիսկերի մասին են լռում իշխանությունները. Էդմոն Մարուքյան Այս իշխանությունն առաջնորդվում է բնազդով, պետք է լինենք ուժեղ և դիմակայենք․ Մենուա ՍողոմոնյանՈվքեր էին Քանաքեռ ՀԷԿ-ում ջրահեղձ եղած տղաները. մանրամասներ Չկարողացանք արժևորել մեր հաղթանակը և չհասունացանք անկախության համար․ Լիլիթ ԱրզումանյանԻ՞նչ է վճարում Հայաստանը պատրանքների համար ու ի՞նչ կստանա իրականում. «Փաստ»Փոփոխություն` ամուր և երկարատև խաղաղությամբ, միայն Սամվել Կարապետյանի հետ. Ուժեղ Հայաստան Պուտինի հետ հանդիպումից հետո տուժելու են բեռնափոխադրողները Չինացի գիտնականները մի քանի առաջընթաց են գրանցել արևային էներգիայի ոլորտում Զիջում Ադրբեջանին և ճնշում ազգային ինքնության վրա. Փաշինյանն ընդդեմ հայ հասարակության գերակշիռ մասի. «Փաստ»Ձայների փոշիացման վտանգը. ընդդիմության համախմբումը՝ որպես ընտրությունների առանցքային գործոն Ջրասուզակները ջրամբարից դուրս են բերել նաև ջրաhեղձ եղած 2-րդ քաղաքացու մարմինը Երևանում երկրաշարժ է եղելԿատարիր այս 3 քայլն ամեն օր և ընդմիշտ ազատվիր բարձր ճնշումից«Բարի, ընկերասեր, կենսուրախ, կյանքի մարդ էր Էրիկս». Էրիկ Սայադյանն անմահացել է հոկտեմբերի 15-ին՝ Մերձարաքսյան հովտի Արաքսավան տեղանքի թեժ մարտերի ժամանակ. «Փաստ»Բողոքի նոր ձևաչափ. քաղաքական դժգոհությունը՝ հավատքի խորհրդանիշների միջոցով Թփերի հետևն էի, ոտքերին կրակեցի, որ Վալոդյա Գրիգորյանը չփախնի, շունչը զգում էի. Վալոդյա Գրիգորյանին սպանողը պատմում էԱրևմտյան ճամբարի տրոհումն ու բազմաբևեռության նոր համակարգը. «Փաստ»Վստահ եմ՝ չլուծվող խնդիրներ չկան, եթե կա կամք, ճիշտ մոտեցում և միասնականություն. Գագիկ ԾառուկյանՏարադրամի փոխարժեքները ապրիլի 4-ին Սահմանին ամեն ինչ ավելի քան ակնհայտ է. սահմանամերձ գյուղերը կարիք ունեն համակարգային վերափոխման․ Իրինա ՅոլյանԳոռ Հակոբյանը ի աջակցություն որդու սափրել է գլուխը Ճգնաժամ, որը լուրջ վտանգ է ներկայացնում պարենային անվտանգության համար. «Փաստ»Երևանում ներկայացվել են Հունաստանի և Կիպրոսի զբոսաշրջային նոր առաջարկները Աշխարհաքաղաքական լարախաղացություն՝ «կոճի թելի» վրա. «Փաստ»«Ազատ սոցոլիոգիա» քաղաքացիական նախաձեռնությունը ՀՀ քաղաքացիների շրջանում անցկացրել է սոցիոլոգիական հարցում Ո՞ւմ կտրամադրվի անվճար իրավաբանական օգնություն. նախագիծ. «Փաստ»Ողբերգական դեպք, Քանաքեռ ՀէԿ-ի ջրամբարում 2 երիտաuարդ տղաներ են ջրաhեղձ եղել, մեկին գտել ենԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներ«Ամենակարևորն է՝ չպառակտել արցախցիներին և վստահ լինել, որ արցախցին այս իշխանություններին ձայն չի տալու». «Փաստ»Ընտրությունների գլխավոր ռիսկերից մեկը ձայների փոշիացումն է. «Փաստ»Ո՞ւմ է իրականում հանդիպել Նիկոլ Փաշինյանը. «Փաստ»Իշխանություններն արդեն «փրփուրներից են կախվում». «Փաստ»Իսկ ո՞ւր մնաց մարդկությունը. «Փաստ»Աշխարհի գավաթ․ Հայաստանի 3 ներկայացուցիչ եզրափակիչում է Կառավարման ամբողջական գործընթացներից մինչև անվտանգություն. հանքարդյունաբերության թվային ապագանՌուսաստանն անկեղծորեն հետաքրքրված է Հայաստանի հետ հարաբերությունների խորացմամբ. դեսպան Ռոնալդուի եւ Մանեի դուբլերը նպաստեցին «Ալ Նասրի» հաղթանակին (տեսանյութ) Ամերիկյան ռազմական ինքնաթիռի կnրծանումը չի ազդի Իրանի հետ բանակցությունների վրա. Թրամփ Ամերիկյան A-10 գրոհային ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել Հորմուզի նեղուցի մոտակայքում Իրանի կամուրջն ԱՄՆ-ի հարվածներից վնասվել է, բայց ամբողջությամբ չի ավերվել Կվերակառուցվի Գյումրիի թիվ 2 պոլիկլինիկան, 2-ը կմիավորվենԱպրիլի 15-ից մեկնարկում է բուհերի ընդունելության հայտագրման գործընթացը