Երևան, 16.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Ուղեղի քանի՞ տոկոսն եք օգտագործում

ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ


Մենք գիտենք, որ...

Մարդն օգտագործում է իր ուղեղի միայն 10 տոկոսը:

Իրականում այդպես չէ: Մարդը, ինչպես նաև ցանկացած կենդանի, օգտագործում է իր ամբողջ ուղեղը: Չկա այնպիսի օրգան կամ օրգանի մաս, որը չի օգտագործվում (բացառությամբ ռուդիմենտ օրգանների , որոնք նախկինում օգտագործվել են, իսկ հիմա պետք չեն, չնայած նրանք ևս ինչ–որ ֆունկցիա կատարում են):

Մակրոսկոպիկ զննման ժամանակ նկատելի է, որ գլխուղեղը կազմված է գորշ նյութից, որն ավելի մուգ է, և  սպիտակ նյութից, որն ունի ավելի բաց գունավորում: Գորշ նյութը նեյրոնների բջջային մարմիններն են (ավելի քան 100 միլիարդ), աստրոցիդները, օլիգոաստրոցիդները և այլն: Մի խոսքով, դրանք այն բջիջներն են, որոնք պարունակում են ինֆորմացիա, իսկ սպիտակ նյութը այդ բջիջները իրար կապող բազմաթիվ նեյրոններն են՝ թելերը: Առանց այդ կապերի ուղեղը չի կարող աշխատել:

Իրականում այն միտքը, որ մարդը օգտագործում է ուղեղի 10 %–ը, առաջին անգամ 1900 թվականին ասել է ամերիկյան հոգեբան Ուիլ յամ Ջեյմսը: Չնայած նա միայն ասել է, որ միջին վիճակագրական քաղաքացին դժվար է հասնում իր ուղեղի հնարավորությունների մաքսիմումին: Սրան գումարվել է այն, որ ուղեղի 10 %–ը գորշ նյութն է, և ենթադրվել է, որ մարդը ուղեղը օգտագործում է այդ չափով: Այս միտքը մարդուն ոչ իրական, թաքնված կարողություններ ունենալու միտք է տալիս՝ տելեպաթիա, տելեկինեզ, գուշակելու ունակություն, մոգություն, երրորդ աչք և այլն: Իրականում կարող է լինել վիճակ, երբ «անջատված» է լինում մեր ուղեղի մի հատվածը, օրինակ, երբ մարդը նստած է, ուղեղի՝ ոտքերի համար պատասխանատու հատվածը հանգստի վիճակում է գտնվում: Ուղեղի սկանավորումը ցույց է տալիս, որ անկախ մեր վիճակից, մեր ուղեղը միշտ աշխատում է, և աշխատում են նրա բոլոր հատվածները, բայց որոշ հատվածներ ավելի ակտիվ են, քան այլ հատվածներ:

Նորմալ մարդու գլխուղեղը ունի 1–2 կգ քաշ, որը մարդու քաշի 2 %–ն է: Տղամարդկանց ուղեղը սովորաբար 100–150 գրամ ավելի է կանանց ուղեղից: Այն միտքը, որ ուղեղի չափը կապ ունի մարդու մտավոր կարողությունների հետ, սխալ է. օրինակ, Անատոլ Ֆրանսի ուղեղը եղել է 1,017 կգ, իսկ ամենամեծ ուղեղ ունեցող մարդու մոտ այն եղել է 2,850 կգ՝ այն դեպքում, որ նա տառապում էր էպիլեպսիայով և ուներ դեբիլություն հիվանդություն: Վերին պալեոլիթի շրջանի մարդու ուղեղը 10— 12 %–ով ավելի մեծ քաշ ուներ ժամանակակից մարդկանց ուղեղի համեմատ:

Այս ամենը, իհարկե, չի նշանակում, որ ինչ կա՝ կա: Սովորելը միշտ էլ ինչ–որ տեղ նոր կապեր է ստեղծում ուղեղում, թարմացնում է ուղեղի բջիջներում տեղադրված ինֆորմացիան կամ դատարկ բջիջները լցնում ինֆորմացիայով և ի վերջո «ավելացնում» մեր ուղեղը: Հետաքրքիր է, որ վաղ շրջանի փիլիսոփաները երկու խմբի էին բաժանված՝ նրանք, ովքեր հավատում էին, թե հոգին գլխուղեղում է, և նրանք, ովքեր հավատում էին, թե հոգին սրտում է: Օրինակ, Դեմոկրիտը համարում էր, որ հոգին կազմված է երեք մասից՝ ինտելեկտը՝ գլխում, զգացմունքները՝ սրտում և տարփանքը՝ լ յարդում: Իսկ Արիստոտելը գտնում էր, որ հոգին սրտում է, իսկ ուղեղի ֆունկցիան միայն արյունը սառեցնելն է: Ես լրիվ համաձայն եմ Դեմոկրիտի հետ, որ տարփանքը լ յարդում է՝ հավանաբար նա գինի էր սիրում: Իսկ Արիստոտելի այն միտքը, որ գլուխը միայն արյունը սառեցնելու համար է (ինչպես ռադիատորը ավտոմեքենայում), ես անգամ կարող եմ ապացուցել իմ ճանաչած մի շարք մարդկանց միջոցով, նրանց մոտ գլուխը իրոք միայն դրա համար է:

Բայց ամեն դեպքում, ոմանց պարագայում այն 10 տոկոսը կարծես ուժի մեջ է, հը՞...

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը 

Քրեական գործ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի դեմ. քաղաքական և հասարակական արձագանքները Տղամարդը կրակել և սպանել է իր երեխաներին. մանրամասներԵրրորդ ժամկետի հավակնություն. Նարեկ Կարապետյանը՝ Փաշինյանի քաղաքական պատասխանատվության մասին Արտակարգ դեպք՝ Երևանում, «Opel» է այրվել, կրակը տեսանելի է եղել մի քանի հարյուր մետրից. Shamshyan Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է միայն կցորդով տրանսպորտային միջոցների համար ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունն այսօր փակ կլինի Ջուր հավաքեք․ ջուր չի լինելու Դոլարն էժանացել է, ռուբլին՝ թանկացել․ փոխարժեքն՝ այսօր Շնորհակալության աղոթքԿիևը գտնվում է աղետի եզրին․ Կլիչկո Արգենտինայում բողոքի ցույցեր են սկսվել նախագահ Խավիեր Միլեյի բարեփոխումների դեմ Գերմանիայում 2 ամսում 5 բանկ է կողոպտվել Մեդվեդևը բացատրել է, թե որքան կապրի Զելենսկին՝ Պուտինի մասին իր խոսքերից հետո Լիոնել Մեսսին չի պատրաստվում մասնակցել 2026թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանըՁյուն կտեղա՞. ի՞նչ եղանակ է սպասվում փետրվարի 16-ից 20-ը Սանկտ Պետերբուրգից թռչող ինքնաթիռը հողմապակու ճաքով վայրէջք է կատարել «Շերեմետևոյում»Կանադացիների 40%-ը ցանկանում է միանալ Եվրամիությանը․ Կալլաս Ադրբեջանը կավելացնի բնական գազի արտահանումը Սերբիա Խոշոր ու շղթայական ավտովթար՝ Երևանում․ կա վիրավոր Ծանրամարտի Հայաստանի չեմպիոնները Ավստրալիայում 52-ամյա տղամարդուն մեղադրանք է առաջադրվել թանգարանից հին եգիպտական ցուցանմուշներ գողանալու համարԽաղաղության խորհրդի անդամ երկրները 5 մլրդ դոլար են հատկացրել Գազայի հումանիտար օգնության և վերականգնման համար. ԹրամփԳիտնականները ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի անսպասելի «արագացուցիչ» են հայտնաբերելՍերբիան և Ադրբեջանը Նիշի մերձակայքում գազային էլեկտրակայան կկառուցեն. Վուչիչ Նիգերիայի արևմուտքում ահաբեկիչները սպանել են 32 խաղաղ բնակչի Ե՞րբ է Բայրամյանը պատրաստվում ավարտել կարիերան Խոշոր ավտովթար Ծովագյուղ-Շորժա ավտոճանապարհին․ կա 5 վիրավոր ԱՄՆ-ն գոհ է Սիրիայում իրադարձությունների ընթացքից. Մարկո Ռուբիո Թբիլիսիում ձերբակալել են 14 տարին չլրացած աղջիկներին ինտիմ հաղորդագրություններ ուղարկած տղամարդուՌուսաստանը ԵԱՏՄ երկրներից ավտոմեքենաների ներկրումը կհաշվարկի միասնական սակագնովԻնդոնեզիան պատրաստ է Գազայի հատվածում մինչև 8000 զինծառայող տեղակայել Պատրիարք Կիրիլն արգելել է ռուսներին աղոթել աշխատավարձի բարձրացման համար ԱՄՆ-ին պետք չէ, որ Եվրոպան լինի ԱՄՆ վասալը․ Ռուբիո ԱՄՆ ՊՆ-ն հայտնել է իրանական նավթ փոխադրելու համար Veronica III տանկերի կալանավորման մասինՈւկրաինան ԱՄՆ-ից անվտանգության երաշխիքներ է ուզում առնվազն 20 տարով. Զելենսկի Պատերազմ սանձազերծելու դեպքում Իրանը Թրամփին այնպիսի դաս կտա, որը նա չի մոռանա. Գեներալ ՄուսավիՖրանսիայի ռազմածովային ուժերը 2,4 տոննա կոկաինով նավ են առգրավել ՌԴ ԱԳՆ–ն հերքել է Ալիևի մեղադրանքները «Մայր Հայաստանն» ԱԺ ընտրություններին մասնակցելու է «Առաջարկ Հայաստանին» ծրագրով` ԲՀԿ-ի հետ. ԹևանյանԳործարկվել է 112 միասնական հեռախոսահամարը Եվրախորհրդարանը մերժել է բանաձևի փոփոխությունը, ըստ որի՝ միայն կանայք կարող են հղիանալԼույսը, մելատոնինն ու տաք ջուրը. մթության մեջ լողանալը կարող է օգնել ավելի արագ քնելունԺնևում հաջորդ շաբաթ կանցկացվեն ԱՄՆ–Իրան բանակցությունները Չելյաբինսկի եկեղեցում տղամարդը դանակով հարձակվել է ծխականների վրա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցած անձինք արդյո՞ք չեն մտածում այն մասին, թե ինչ մեղքի տակ են մտնում․ Հրայր ԻգնատյանԵՄ երկրները չեն կարողանա ստեղծել եվրոպական բանակ. Կալլաս Մեր Սուրբ Եկեղեցին անպարտելի է, քանզի մշտապես սատանային հաղթել է Քրիստոսով. Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմԶելենսկու հայտարարությունները վաղուց դարձել են հիվանդ մարդու զառшնցանք․ ԶախարովաՆոր խաղ է սկսվել. կտեսնեք հիմա մենք ինչ ենք անելու. Էդմոն ՄարուքյանՈ՞վ կներկայացնի Հայաստանը «Եվրատեսիլ 2026»-ին. ամենից հաճախ շոշափվող անունները