Պարտք վերցնելը վատ բան չէ. Խոսրով Հարությունյան

Հայաստանի տնտեսական պատմության մեջ առաջին անգամ հաջորդ տարվա բյուջեի եկամուտները նախորդ տարվա նույն ցուցանիշից ավելի քիչ են սահմանվում: Բյուջե 2015-ում եկամուտները նախատեսված էին 1 տրիլիոն 191 միլիարդ, իսկ 2016 թվականի պետբյուջեի նախագծում՝ 1 տրիլիոն 183 միլիարդ դրամի չափով, այսինքն՝ հաջորդ տարվա ընթացքում ակնկալվող եկամուտները 8 մլրդ դրամով պակաս են ընթացիկ տարվա համար սահմանված ցուցանիշից: Բացի այդ՝ Հայաստանի պետական բյուջեի պակասուրդը 2016 թվականին կաճի 2.2 տոկոսով և կկազմի ՀՆԱ-ի 3.5 տոկոսը։ Past.am-ը ՀՀԿ-ական պատգամավոր Խոսրով Հարությունյանից հետաքրքվեց, թե արդյոք պակասուրդի աճը չի վկայում տնտեսության հետընթացի մասին, ինչին Հարությունյանն արձագանքեց.

«Իհարկե, ո՛չ, ո՞վ ասաց, որ դեֆիցիտը վատ բան է: Մենք ունեցել են տարիներ, որ դեֆիցիտը կազմել է ՀՆԱ-ի 4.8 տոկոսը»: Արձագանքեցին, որ օրինակ, եթե քաղաքացին այս տարի ստանում է 100 հազար դրամ, ծախսում` 150 հազար, դեֆիցիտը կազմում է 50 հազար, իսկ եթե եկող տարի դեֆիցիտն ավելանա և կազմի 100 հազար դրամ, մի՞թե դա բացասական ազդեցության մասին չի խոսում: Հավելեցինք, որ դեֆիցիտը փակելու համար պետությունն օգտվում է միջազգային վարկերից, ինչի հետևանքով ավելանում է արտաքին պարտքը, իսկ տնտեսությունն էլ ընկնում է վարկերի սպասարկման բեռի տակ: Ի պատասխան` Հարությունյանն արձագանքեց, թե պարք անելը վատ բան չէ:

«Ինչո՞ւ, դրանից հետևո՞ւմ է, թե մենք վատ ենք ապրելու: Ես պետք է պնդեմ իմ թեզը, որ պարտքը՝ որպես տնտեսագիտական կատեգորիա, իրենից սպառնալիք չի ներկայացնում: Շատ ու շատ երկրներ կան, որոնք արտաքին պարտքը կազմում է ՀՆԱ-ի 118 տոկոսը: Բայց նրանք գնում են այդ ճանապարհով, քանի որ իրենց համար պարտք անելը սարսափելի բան չէ: Վտանգը պարտքը սպասարկելու անկարողության մեջ է»,- ասաց պատգամավորը:

Պատասխանելով մեր հարցին, թե արդյոք արտաքին պարտքը կարող է մեզանում սպառնալիք դառնալ, Հարությունյանն ասաց, որ նման բան հնարավոր է, եթե պարտքը լինի ՀՆԱ-ի 50 տոկոսից ավելին:

«Ստանդարտներով և միջազգային գնահատականներով մեզ նման տնտեսական օրգանիզմ ունեցող երկրները ՀՆԱ-ից 50 տոկոսից ավելի պարտք ունելու դեպքում կդժվարանան սպասարկել, ինչը կարող է առաջացնել պարտատուների նկատմամբ նոր պարտավորությունների ձևավորում: Հետևաբար, եթե մենք ունակ ենք ձևավորել և սպասարկել, պետք չէ պարտքից խորշել»,- պարզաբանեց Հարությունյանը` հորդորելով ուշադրությունը սևեռել այն հանգամանքի վրա, թե ինչպես ենք օգտագործում ստացված վարկերը: Ըստ պատգամավորի` գնահատելու համար ծախսերի արդյունավետությունը հղում պետք է անել Վերահսկիչ պալատի հաշվետվություններին, ըստ որի` «մեծ իմաստով, այո, մենք կարողանում են արդյունավետ ծախսել»: Վերջում Խոսրով Հարությունյանը, խոսելով 2016 թվականի տնտեսական վիճակի մասին, ասաց. «Ասանք էլ մնա, աղեկ է»:

Լիլիթ Լալայան