Երևան, 14.Փետրվար.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ


Մշակույթի ընկալման մշակույթը. «Փաստ»

ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Ընդհանուր առմամբ՝ գիտության մեջ մշակույթ երևույթի վերաբերյալ առկա է ավելի քան 2000 ձևակերպում: Սակայն այս բոլոր բացատրությունների բովանդակային առանցքում ընկած է մեկ հակիրճ միտք՝ մշակույթը նյութական և ոչ նյութական ամեն ինչի ամբողջությունն է, որն ստեղծում  է մարդը: Բովանդակային այս առանցքը համապարփակ է, որը, սակայն, հաճախ այլափոխվում է: 

Ըստ էության՝ այսօր մեր հանրությունը և անգամ մտավորականներն ու, ասենք, տարբեր տարիների մշակույթի չինովնիկները, մշակույթը պատկերացրել են միայն արվեստի չափումների մեջ՝ կերպարվեստ, գրականություն, թատրոն, կինո և այլն, մինչդեռ այս ամենից զատ մշակույթ է այն ամենը, ինչը մենք տեսնում և անում ենք մեր առօրյայում: 

Եթե ավելի պարզ ասենք, մշակույթ է մեր կեցվածքը հանրային վայրերում և տանը, մշակույթ է մեր բառապաշարը, մեր փողոց անցնելը, աղբ թափելը կամ չթափելը, մեքենա վարելը, ծխելը, հայհոյելը, լռելը, մի խոսքով՝ այն ամենը, ինչը ծնվում, արվում և ստեղծվում է մեր առօրյա կյանքում: Մշակույթ է մեր հասարակության զբաղմունքը, առևտուրը, անասնապահությունը, այգեգործությունը, սրճարանային զրույցը և այսպես անվերջ: Ցավոք, մեր գիտակցության մեջ մշակույթ բառն ինքնին ընկալվում է որպես ինչ– որ սակրալ մի երևույթ, որը գերմարդկային է, ուղղված է գեղեցիկին, վեհին ու աստվածայինին: Արդյունքում, այն ամենը, ինչը ստեղծում է իրական մշակույթը, զատվում է մշակույթի մասին մեր պատկերացումներից և հենց այստեղից առաջ է գալիս հակասությունը: 

Հենց այստեղից է սկսվում մտայնությունը, թե մշակույթը միայն հաճելին ու գեղեցիկն է: Հասկանալի է, չէ՞, որ հաճելին, գեղեցիկը, վեհը և այլն, լիովին հարաբերական ու վերացական հասկացություններ են: Արդյունքում մենք այդպես էլ չենք կարողանում առարկայորեն ձևակերպել մեր պատկերացումները գլոբալ մշակույթ երևույթի մասին և այս պայմաններում խոսել, թե ինչն է մշակույթ և ինչը հակամշակույթ, պարզապես անիմաստ է: Եվ միայն այն դեպքում, երբ կկարողանանք կրել մշակույթն ընկալելու մշակույթը, կարող ենք շատ ավելի մեծ բաների մասին խոսել:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 

Թուրքիան կարող է ազատ արձակել քրդական կուսակցության հետ կապված բանտարկյալների, բացառությամբ՝ Օջալանի Մենք վճռականորեն կիրառելու ենք Սահմանադրությամբ և օրենքներով ամրագրված ողջ գործիքակազմը ունենալու համար ՈՒԺԵՂ ՀԱՅԱՍՏԱՆ. Արթուր ԴանիելյանՎաղը նշվելու է Բուն Բարեկենդանը. ինչպե՞ս նշել տոնը Հայ ազգն արժանի է ուժեղ առաջնորդի. Ալիկ ԱլեքսանյանԱյն ինչ մատուցվում է այսօր մեր ժողովրդին, իրականության հետ աղերս չունի. ՔոչարյանԲժիշկը զգուշացրել է հագուստ փորձարկելիս վարակի վտանգի մասինՄերի Թումասյանն ավարտում է մարզական կարիերան Սա մի փոթորիկ էր բաժակի մեջ. Ռոբերտ Քոչարյան Այս երկու օր տևող խոսակցության սպառման լավագույն լուծումը. Արամ ՎարդևանյանՈղբերգական դեպք․ հրդեհի հետեւանքով զոհվել են մայրն ու չորս երեխաները Հայաստանի ժողովրդի կամքն ու պատիվն է պաշտպանել Հայ Առաքելական Եկեղեցին․ այդ առաքելությունն այսօր իրականություն է դառնում Սամվել Կարապետյանի հետ․ Ռոբերտ ԱմստերդամՈւկրաինայում չկա մի էլեկտրակայան, որը չի տnւժել ռուսական հարձակnւմներից․ Զելենսկի Ուրբաթ 13. Երբ ձախողումները դառնում են հաջողության նոր սկիզբ Վթար՝ Սևան-Երևան ճանապարհին, «Nissan» է բախվել «ԶԻԼ» բեռնատարի հետնամասին, վիրավnր կաՎագիֆ Խաչատրյանին վիրահատել են. ինչպե՞ս է նա Թոշակառուներին դարձրել են «տեսուչ»՝ փոքր հետվճարի դիմաց․ Հրայր ԿամենդատյանԱՄՆ-ը ստուգում է՝ արդյոք Ռուսաստանը լրջորեն է տրամադրված ավարտել ուկրաինական հակամարտությունը Փրկարարները կանխել են քաղաքացու ինքնաuպանության փորձը ԶՊՄԿ-ը սերունդների պատմություն ունի. Վահրամ Գաբրիելյանի օրինակովԻշխանությունը փորձում է «վերադաստիարակել» թոշակառուներին․ Արեգ ՍավգուլյանՆիկոլը իրական 50-50 է մտել Ալիևի հետ՝ բոլորիս հաշվին, Հայաստանի հաշվին, մեր ապագայի հաշվին․ Աշոտյան Եղանակն առաջիկա օրերինԽմիչքի գործարանի՝ 8 կիլոմետր երկարությամբ և 38 մետր խորության վրա գտնվող նկուղներ, որոնք ճանաչվել են պատմական հուշարձան. «Փաստ»ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (14 ՓԵՏՐՎԱՐԻ). Օդանավի վթար «Զվարթնոց» օդանավակայանում. «Փաստ»Բազմաթիվ հասցեներում ջուր չի լինի Ինստիտուցիոնալացված սպառնալիք Հայաստանի համար. «Փաստ»Պետք է ստեղծենք համերաշխության մթնոլորտ և վերականգնենք մեր հաղթական կեցվածքը․ Ավետիք ՔերոբյանՏարօրինակ զարգացումներ «Հարավկովկասյան երկաթուղու» շուրջ Ողբերգական դեպք՝ Շիրակի մարզում․ հիվանդանոց է տեղափոխվել 10-ամյա աղջնակի մարմին Այս ամենից շահում է միայն ԱՄՆ-ը. «Փաստ»Ծիծեռնակաբերդից մինչև Մայր Աթոռ. Ի՞նչ զիջումներ է նախապատրաստում իշխանությունը. Էդմոն Մարուքյան Փաշինյանը գազազել է սփյուռքահայ գործիչների հայտարարությունից «Երբ մի անծանոթ համարից զանգ է գալիս, ինձ թվում է՝ Ազատս է, հիմա կասի՝ մա՛մ». Ազատ Գրիգորյանն անմահացել է հոկտեմբերի 10-ին Հադրութում, տուն «վերադարձել»... ինն ամիս անց. «Փաստ»Ադրբեջանը կոշտացնում է հռետորաբանությունըԳերիները Սիրանուշ Սահակյանի ջանքերով կվերադառնան․ Աննա ԿոստանյանՀասանովին ու Միխայլովին դուրս կգրե՞ն «Քաղպայմանագրի» ցուցակիցՀամախմբումն է միակ ելքը, ազգային և պետական շահը՝ վեր ամեն ինչից․ Արսեն ԳրիգորյանՊատանի երգչուհի Նատալի Սաֆարյանի առաջին մենահամերգը՝ Հայաստանի սահմաններից դուրս. «Փաստ»Մաhացու վթար՝ ԵրևանումԹափանցիկ արևային պատուհաններ. նոր տեխնոլոգիան էլեկտրաէներգիա է արտադրում 24/7 ռեժիմով Պետական և համայնքային սեփականություն հանդիսացող հողամասերը կվաճառվեն բացառապես էլեկտրոնային աճուրդով. «Փաստ»Սամվել Կարապետյանի աննախադեպ հայտարարությունը արհեստական բանականությամբ Հաշմանդամություն ունեցող անձինք կարող են բանակում ծառայել․ Փաշինյան Վախի քաղաքականությունը և հաղթանակի սպասումը Չի կարելի կառավարության ձախողումների ու տեղի ունեցած ողբերգությունների պատասխանատվությունը դնել ժողովրդի վրա. Արտակ ԶաքարյանՄիջազգային այցերի շուրջ հանրային էմոցիոնալ պոռթկումների ու իրականության հակադրությունը. «Փաստ»Չի կարելի կառավարության ձախողումների ու տեղի ունեցած ողբերգությունների պատասխանատվությունը դնել ժողովրդի վրա. Արտակ ԶաքարյանՏարադրամի փոխարժեքները փետրվարի 14-ին Ինչո՞ւ են վախենում Սամվել Կարապետյանի ղեկավարած շարժումից. Ոսկան Սարգսյան Ինչո՞ւ են իշխանությունները թուլացնում պետականության իմունիտետը. «Փաստ»