Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Դուք կարծում եք՝ «Մաքսիմը» ռուսական զե՞նք է. եթե այո, ապա սխալվում եք

ԼԱՅՖ

Մենք գիտենք, որ...

«Մաքսիմ» գնդացիրը լայնորեն օգտագործվել է ինչպես ցարական Ռուսաստանում, այնպես էլ ԽՍՀՄ–ում՝ հատկապես քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ: Ռուսները փաղաքշորեն Մաքսիմկա էին ասում: Անունից էլ երևում է, որ սա զուտ ռուսական զենք է:

Իրականում այդպես չէ:

«Մաքսիմ» գնդացիրը հաստոցավոր գնդացիր է և ստեղծվել է ամերիկացի զինագործ Հայրեմ Ստիվեն Մա՛քսիմի կողմից 1883 թվականին (ուշադրություն դարձրեք շեշտին և արտասանեք ոչ թե Մաքսի՛մ, այլ Մա՛քսիմ):Այս գնդացիրը կարելի է համարել բոլոր ավտոմատ զենքերի նախահայրը: Այն լայնորեն կիրառվել է գաղութային պատերազմներում, առաջին և երկրորդ աշխարհամարտերում և բազմաթիվ այլ մարտերում, անգամ ներկայումս որոշակի «թեժ կետերում» կարելի է հանդիպել «Մա՛քսիմ» գնդացիրին:

Դեռևս 1866 թվականին 26–ամյա անգլիացի, Ամերիկայում ապրող գյուտարար Մա՛քսիմը գծագրել էր իր գնդացիրը: Իրականում նա զինագործ չէր և զբաղվում էր էլեկտրատեխնիկայով, ընդ որում՝ բավական հաջող: Մի օր ընկերները նրան հրավիրեցին հրաձգարան՝ Սպրինգֆիլդյան ակոսավոր մուշկետով կրակելու: Մա՛քսիմը զարմացրեց բոլորին իր դիպուկությամբ, բայց նա գոհ չէր, որովհետև նրա ուսը մի քանի օր ցավում էր մուշկետի կրակոցի չոր հետհարվածից: Նա մտածեց, որ կարելի է այդ հետհարվածը կիրառել՝ օգտագործած պարկուճը հանելու և զենքը ավտոմատ լիցքավորելու համար: Արդյունքում նա ձևավորեց ինքնալիցքավորվող զենքերի համար գործող հիմնական սկզբունքները. փողի անցքի փակման–բացման մեխանիզմ, հետհարվածի էներգիայի օգտագործում, փամփուշտների ժապավենային մատակարարում: Այդքանից հետո նա էլ առաջ չգնաց և չստեղծեց փորձնական օրինակ: Հանգամանքների բերումով Մա՛քսիմը Եվրոպա գործուղվեց աշխատելու: Մի անգամ, երբ նա Փարիզում էր, հանդիպեց իր ամերիկացի մի հին ընկերոջ:

Խոսակցության ընթացքում ընկերն իմանալով, որ Մա՛քսիմը էլեկտրատեխնիկայով է հետաքրքրվում, իմիջիայլոց ասաց. «Թող դա, ստեղծիր մի այնպիսի բան, որ այս ապուշ եվրոպացի սնոբները արագորեն սպանեն միմյանց» (ճակատագրի հեգնանքով այդպես էլ եղավ, Մա՛քսիմի գնդացիրը Առաջին համաշխարհայինում ամենամահաբեր զենքն էր):

1881 թվականին Մա՛քսիմը վերսկսեց աշխատանքները գնդացրի վրա: 1883 թվականին նա ներկայացրեց իր գլուխգործոցը՝ առաջարկելով ԱՄՆ–ի կառավարությանը՝ սկսել զանգվածային արտադրություն, սակայն ԱՄՆ–ին դա չհետաքրքրեց: Փոխարենը հետաքրքրեց Անգլիայի զինվորականներին: Նրան հնարավորություն տվեցին փորձնական օրինակ ստեղծել և փորձարկել զենքը: Մա՛քսիմին շատ օգնեց մուլտիմիլիարդատեր Ռոդշիլդը, որը ֆինանսավորեց գնդացրի արտադրությունը:

Մարտական մկրտությունը Մա՛քսիմի գնդացիրը ստացել է 1893 թվականին՝ Աֆրիկայի մատաբելե ցեղի ապստամբության ժամանակ: Հետագայում ևս այն լայնորեն օգտագործվել է գաղութներում՝ ցույցերի ճնշման համար:

1888 թվականին Մա՛քսիմի գնդացրից առաջին անգամ կրակեց Ալեքսանդր 3–րդը, արդյունքում Ռուսաստանը 12 հատ գնդացիր գնեց: 1904 թվականին պայմանագիր կնքվեց Տուլայի զինագործարանի և «Վիկկերս, որդիներ և Մա՛քսիմ» ընկերության հետ, և սկսվեց գնդացիրների արտադրությունը Ռուսաստանում:

Ի դեպ, պարզվում է, որ «Մաքսիմ» գնդացրի ստեղծման պատմության մեջ անուղղակի ավանդ ունի նաև հանրահայտ Թոմաս Էդիսոնը (շիկացման լամպի և այլ բազմաթիվ գյուտերի հեղինակ): Մա՛քսիմը և Էդիսոնը նույն գործով էին զբաղվում՝ էլեկտրատեխնիկայով, և Էդիսոնը, որպեսզի ազատվի խելացի և հաջողակ մրցակցից, կարողանում է այնպես անել, որ Մա՛քսիմին բարձր աշխատավարձով երկարաժամկետ գործուղեն Եվրոպա, այսպես ասած՝ «պատվավոր աքսորի», որտեղ և Մա՛քսիմը ստեղծում է իր մահաբեր զենքը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրшերթի է ենթարկել հետիոտնին Նախօրեին բանակում մահացած զինծառայողը 19 տարեկան էր, ապրում էր մեծ եղբոր ու մոր հետՌուսական գազն այս տարածաշրջանում ամենամատչելին է և չունի մրցակից. Արմեն ՄանվելյանԼիտվան և Լեհաստանը կամրապնդեն Բալթիկ ծովի տարածաշրջանում գազային ենթակառուցվածքների պաշտպանությունը Մավրը արեց իր գործը, Մավրը փորձում է հեռանալ․ Հրայր ԿամենդատյանԱրոնյանը հաղթել է Մամեդյարովին․ Total Chess World Championship Tour Pilot 2026 Սի Ծինփինը կոչ է արել ամբողջությամբ վերացնել միջուկային զենքը