Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Բելլը հեռախոս չի ստեղծել, այլ յուրացրել է գյուտը

ԼԱՅՖ

Մենք գիտենք, որ...

Հեռախոսը ստեղծել է Ալեքսանդր Բելլը 1876 թվականին։

Բելլը տաղանդավոր գյուտարար էր, մասնավորապես ստեղծել է ֆոնոավտոգրաֆը, աուդիոմետրը, ֆոտոֆոնը, անգամ ստորջրյա թևերով նավակ, պիրամիդալ օդապարիկ և այլն, սակայն ոչ հեռախոսը։

Իրականում հեռախոսը Բելլից հինգ տարի առաջ ստեղծել է Անտոնիո Մեուչչին։

1850 թվականին Միացյալ Նահանգներ է ներգաղթել էքսցենտրիկ ու տաղանդավոր իտալացի գյուտարար Մեուչչին: Անգլերենին վատ տիրապետող և միայն գործազրկության նպաստով ապրող այդ գյուտարարին չի բավականացրել 10 դոլար, որպեսզի գրանցի իր գյուտը, որը նա անվանել էր «տելետրոֆոն»։ Առաջին անգամ Մեուչչին այն ցուցադրել էր 1860 թվականին՝ Բելլից 5 տարի առաջ, նախնական հայտով ժամանակավոր արտոնագրել այն, բայց մեկ տարի անց լաստանավի կաթսայի պայթյունի հետևանքով ստացել էր այրվածքներ և փողի բացակայության պատճառով չէր կարողացել վերաարտոնագրել գյուտը։ Երբ 1876 թվականին Բելլը արտոնագրեց հեռախոսը, Մեուչչին դատի տվեց նրան, սակայն չապրեց մինչև դատական գործընթացի ավարտը և մահացավ աղքատության մեջ։

Կան փաստեր, որոնք հաստատում են, որ Բելլը յուրացրել է գյուտը։

Մասնավորապես Բելլի կողմից հեռախոսը արտոնագրելուց երկու տարի առաջ իտալացին ինքնատիպ էսքիզներ և աշխատանքային մոդելներ էր ուղարկել «Western Union» ամերիկյան հեռագրական ընկերության լաբորատորիա։ Տարօրինակ զուգադիպությամբ Բելլը աշխատում էր հենց այդ լաբորատորիայում, և այդ նյութերը խորհրդավոր կերպով անհետացան։ Հետաքրքիր է, որ Բելլը իրեն համարում էր «խուլերի ուսուցիչ», քանի որ նրա մայրը, քույրը և աշակերտներից մի քանիսը խլություն ունեին։ Սա խոսում է այն մասին, որ Բելլին խիստ հետաքրքրում էր այն ամենը, ինչ կապված է լսողության հետ։ Ի վերջո, Բելլը նաև լավ գործարար էր։ Նա ստեղծեց առաջին հեռախոսային ընկերությունը և բավական հարստացավ։

Բայց և այնպես, երբեմն արդարությունը հաղթում է: 2004 թ. ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատը բանաձև է ընդունել «Անտոնիո Մեուչչիի կյանքն ու ձեռքբերումները հարգելու և հեռախոսի գյուտի՝ իր արժանիքները ճանաչելու անհրաժեշտության մասին»:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրшերթի է ենթարկել հետիոտնին Նախօրեին բանակում մահացած զինծառայողը 19 տարեկան էր, ապրում էր մեծ եղբոր ու մոր հետՌուսական գազն այս տարածաշրջանում ամենամատչելին է և չունի մրցակից. Արմեն ՄանվելյանԼիտվան և Լեհաստանը կամրապնդեն Բալթիկ ծովի տարածաշրջանում գազային ենթակառուցվածքների պաշտպանությունը Մավրը արեց իր գործը, Մավրը փորձում է հեռանալ․ Հրայր Կամենդատյան