Երևան, 20.Նոյեմբեր.2026,
00
:
00
ՀՐԱՏԱՊ

Ինչպե՞ս որոշել՝ ձեր բերանից տհաճ հոտ գալի՞ս է, թե՞ ոչ

ԼԱՅՖ

Մենք գիտենք, որ...

Ափի մեջ շնչելով և հոտ քաշելով՝ կարող ենք որոշել, թե արդյո՞ք հոտ է գալիս բերանից: 

Իրականում այդպես չէ:

Հարցն այն է, որ ափի մեջ շնչելը չի տալիս հենց այն հոտը, որը գալիս է ձեր բերանից, երբ խոսում եք: Պարզ է, որ այստեղ ավելի շուտ դուք կզգաք ձեր ձեռքերի հոտը, մանավանդ, եթե դրանից առաջ ինչ–որ հոտավետ նյութի եք ձեռք տվել, բացի այդ, հոտը այնքան էլ չի ֆիքսվում ձեռքին: Իհարկե, մարդը ինքն էլ կարող է որոշել, թե արդյոք հոտ գալիս է իր բերանից: Բանն այն է, որ տհաճ հոտ արձակող հիմնական մասը բերանի խորանիստ հատվածն է և մասնավորապես լեզվարմատը: Դրա համար վերցվում է մաքուր գդալը և թեթևակի քերվում է լեզվի ամենախոր ընկած հատվածի սպիտակավուն փառը, հետո արդեն հոտառությամբ որոշվում տհաճ հոտի առկայությունը: Նման կերպ նաև բժիշկներն են որոշում բերանի տհաճ հոտի կամ, բժշկական լեզվով արտահայտած, գալիտոզի առկայությունը: Մեկ այլ մեթոդով բժիշկը ուղղակի 5 սանտիմետր հեռավորությունից հոտ է քաշում պացիենտի բերանից կամ ատամները մաքրելու համար օգտագործված թելից (վերջինս, ի դեպ, կարող եք նաև դուք անել ձեր բերանի հոտը որոշելու համար): Ցանկացած դեպքում գալիտոզի ախտորոշման ամենաճշգրիտ մեթոդը գազային քրոմոտոգրաֆիան է, որը վերջնական արդյունքում որոշում է արտաշնչած օդում բարդ գազային միացությունների և ծծմբի առկայությունը: Պարզ է, որ սա հատուկ սարքավորումներ պահանջող բարդ հետազոտության մեթոդ է և կարող է լինել հատուկենտ կլինիկաներում:

Իրականում եթե անգամ մարդը մտածում է, որ իր բերանից տհաճ հոտ է գալիս, ոչ միշտ է այդպես լինում: Սովորաբար մարդիկ սխալ են մեկնաբանում զրուցակցի վարքագիծը, եթե նա շրջվում է, կամ էլ հետ է շարժվում դիմացինի խոսելու ժամանակ: Այդ շարժումները կարող են լինել տարբեր պատճառներով: Մասնավորապես, ցանկացած անհատ ունենում է իր «կենսական տարածությունը», որը տարբեր մարդկանց մոտ տարբեր կարող է լինել: «Կենսական տարածությունը» մարմինը շրջապատող այն տարածքն է, որտեղ կարող են մտնել միայն նրան շատ հարազատ մարդիկ, իսկ եթե այդ տարածք է ներխուժում այլ անձ, մարդու մոտ դիսկոմֆորտ է առաջանում: Պետք է հիշել նաև, որ շատ են մարդիկ, որոնք խոսելիս անընդհատ փորձում են մոտենալ զրուցակցին: Կատարված մի հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ միայն մարդկանց 27%–ն է փորձում հեռանալու շարժում կատարել զրուցակցից, եթե նրա բերանից տհաճ հոտ է գալիս: Հիմնական դեպքերում մարդիկ գալիտոզ ունեցող զրուցակցից չեն խուսափում, որպեսզի չվիրավորեն նրան:

Իսկ ընդհանրապես համարվում է, որ գալիտոզ ունի մարդկանց մոտավորապես 42– 50 տոկոսը, չնայած ճշգրիտ թիվը հայտնի չէ: Գալիտոզը (առաջացել է հուներեն Halituss– շնչառություն բառից) աղեստամոքսային որոշակի հիվանդությունների ժամանակ մարդկանց և կենդանիների մոտ առաջացած պաթոլոգիական վիճակ է, որն ուղեկցվում է բերանի խոռոչում անաէրոբ միկրոօրգանիզմների քանակի աճով և արտահայտվում է բերանի տհաճ հոտով: Այս տերմինը շատ է օգտագործվում ստոմատոլոգիայում, սակայն հաճախ գալիտոզի պատճառ լինում են ոչ թե բերանի խոռոչի հիվանդությունները, այլ ներքին օրգանների պաթոլոգիաները: Տհաճ հոտի առաջացման պատճառը ցնդող ծծմբային միացություններն են: Սրանցից ամենատհաճը ածխածնի սուլֆիդն է, որը ունի հոտած ձվի հոտ, և էթանթիոլը, որն էլ ունի փտած կաղամբի հոտ: Բերանի հոտը կարող է նաև կախված լինել օգտագործած սննդամթերքի հետ և լինել ժամանակավոր (սոխ, սխտոր և այլն ուտելուց հետո):

Հետաքրքիր է, բայց գալիտոզ անվանումը բժիշկները չեն հորինել: Առաջին անգամ այս տերմինը օգտագործվել է 1920 թվականին գովազդային նպատակներով՝ բերանի ողողման «Լիստերին» հեղուկը գովազդելու համար: Այն ժամանակ որոշել էին, որ գալիտոզը հիվանդություն չէ, այլ նշանակում է ոչ թարմ շնչառություն, որը կարելի է թարմացնել «Լիստերինով»:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Վրաստանի փորձը կարող է լավ հիմնավորում դառնալ Հայաստանում կենսաթոշակառուների գույքահարկի արտոնության պահանջի համար․ ԿամենդատյանԱշտարակ-Ուջան ավտոճանապարհին վարորդը «Լադա»-ով դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի գոտուց և հայտնվել դաշտում․ կա վիրավnր Սամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ Միրզոյան«Ծննդյան վայր՝ Ադրբեջան». ինչու է այսպես նշվում արցախցիների նոր անձնագրերում Կյանքից հեռացել է Մարինե ՄարինոսյանըՊՆ-ն արձագանքել է բանակում մահերի թվի վերաբերյալ քննադատությանը ՊՆ-ն փորձում է հասարակական դիսկուրսից դուրս մղել ոչ մարտական պայմաններում բանակում զոհերի խնդիրը․ Մարիաննա ՂահրամանյանԶելենսկին հայտարարել է, որ Ուկրաինային Արևմոտքից 115 միլիարդ դոլար է անհրաժեշտ Պակիստանում ավտոբուսի և ավտոցիստեռնի բախմшն հետևանքով 10 մարդ է մահшցել Երևանում՝ խմորեղենի արտադրամասում հրդեհ է բռնկվել Կենսաչափական փաստաթղթում «ծննդյան վայրը» նշման դաշտը կարգավորվում է ISO 3166 ստանդարտով․ ՆԳՆ պարզաբանում էԵրևանի և մարզերի բազմաթիվ հասցեներում սպասվում են էլեկտրաէներգիայի անջատումներՇենքի պայթյունի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է հինգի, ևս երկուսը դեռևս փլատակների տակ են․ ԹբիլիսիԹրամփը հասկանում է Ղրիմի կամրջի վրա հարձակումներից Պուտինի զայրույթըAxios․ Իսրայելը կարող է միանալ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի ռազմական գործողությանը«Հաղթանակ» զբոսայգում Ալբերտ Հովհաննիսյանի և մյուս զոհվածների հիշատակին նվիրված անկյուն կստեղծվիԻնչ եղանակ է սպասվում նոյեմբերի 20-ից 24-ինԴուք՝ մեր կողքին, մենք՝ ձեր կողքին. Էդուարդ Բաբայան (տեսանյութ)Ֆրանսիայում թոշակառուները դուրս են եկել փողոց՝ բողոքելու ցածր թոշակների դեմՆոյեմբերի 19/20 ջուր չի լինելու․ հասցեներՀանրապետությունում ձյուն է տեղում․ իրավիճակը՝ ավտոճանապարհներինՔուշներ․ Թրամփը Պուտինին և Ծինփինին հայտնել է խաղաղության հասնելու պատրաստակամության մասինԱԺ Ուժեղ Հայաստան խմբակցության պատգամավոր Մարիաննա Ղահրամանյանի պատասխանը ՊՆ հայտարարությանըՀանրապետության նախագահի նստավայրում տեղի է ունեցել դատավորի երդման արարողությունԵրևանի Մյասնիկյան պողոտայում բախվել է 4 ավտոմեքենաՀՀ-ում կանցկացվի սպորտային մարմնամարզության մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությունՍիսիանի, Աշոցքի տարածաշրջաններում և Վարդենյաց լեռնանցքում ձյուն է տեղումՍամվել Կարապետյանին կալանավորեցին, որովհետև Հեյդարի որդուն թույլ չի տալիս ալիևյան սահմանադրությունը թելադրել հայ ժողովրդին. Անուշ ՄիրզոյանԿասեցվել է «Սիթի» ընկերության հացի արտադրամասի արտադրական գործունեությունըԼևոն Արոնյանը հաղթանակ է տարել ադրբեջանցի Շահրիյար Մամեդյարովի նկատմամբՊուտինն ավարտել է իր երկօրյա այցը ՉինաստանԱՄՆ-ը նոր պատժամիջոցներ է սահմանել «Հեզբոլլահի» ֆինանսավորման հետ կապված կազմակերպությունների և անձանց նկատմամբ Քուվեյթում ամերիկյան ավիաբազայի 15 հանգար է վնասվել Իրանի հարվածների հետևանքով. AP 44-օրյա պատերազմի զոհերի նույնականացման վերաբերյալ նոր տվյալներ են հրապարակվել ԶՈՒ-ում մեկնարկել է ատեստավորման նոր փուլ․ արդյունքները վճռորոշ կլինեն Հայտնի է աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող ֆուտբոլիստը․ The Touchline-ը ներկայացրել է տասնյակը Մեր բոլորի խնդիրն է ամեն գնով պաշտպանել Անկախության հռչակագիրը. Ավետիք ՉալաբյանԼսում ենք` պետք է պատրաստվել 2030 թվականին. Պուտին 33-ամյա տղան սպանել է հորըՍամվել Կարապետյանն անազատության մեջ է գտնվում Հայաստանի Սահմանադրությունը պաշտպանելու համար․ Տիգրան ԱբրահամյանՆկարահանել ու հաղորդել. վարորդների խախտումների վերահսկողությունը կընդլայնվի Դուք հասկանու՞մ եք, որ իշխանությունը հավերժ չի, մի օր հատիկ առ հատիկ բոլոր էս այլասերումների ու անիրավությունների համար պատասխան եք տալու․ Աննա ԿոստանյանԱրմավիրի մարզի մի շարք բնակավայրերում փորձարկվելու են էլեկտրական շչակներ Ադրբեջանի նախապայմանները վերջ չունեն, իսկ հայ ժողովուրդը մեզ զիջումներ անելու մանդատ չի’տվել. Հայկ ՖարմանյանՂրիմի կամրջի վրա hարձակումներին ՌԴ պատասխան գործողությունները շատ ավելի ցավnտ կլինեն. Պուտին ՌԴ-ի, ՉԺՀ-ի և ԱՄՆ-ի առաջնորդների Շենժենում կայացած առաջին եռակողմ հանդիպման արդյունքները նշանակալի պտուղներ կտան ապագայում. Սի Ծինփին Գեոպոլիտիկ պայքարը ոչ միայն կանգ չի առնում, այլ ավելի լուրջ և վտանգավոր փուլ է մտնում․ Մհեր Ավետիսյան«Nissan»-ը Երևանի Սեբաստիա փողոցում վրшերթի է ենթարկել հետիոտնին Նախօրեին բանակում մահացած զինծառայողը 19 տարեկան էր, ապրում էր մեծ եղբոր ու մոր հետՌուսական գազն այս տարածաշրջանում ամենամատչելին է և չունի մրցակից. Արմեն Մանվելյան